İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/263 K.2024/432

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 07.11.2022 tarihinde müvekkiline ait ... plaka sayılı araç ile davalı sigorta şirketi tarafından kasko (imms) sigortası bulunan ... arasında maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, hasar sebebiyle müvekkilin aracında değer kaybı meydana geldiğini, kazadan dolayı ... numaralı hasar dosyası müvekkilin kasko poliçesini düzenleyen ...

Sigorta A.Ş.' den açılarak ...plakalı aracın ZMMS limitinin tükendiğini, öncelikle ... plakalı aracın ZMMS limitinin tükendiğine ilişkin hususun teyit edilmesi için, müvekkilin kasko poliçesini tanzim eden ... Sigorta A.Ş.'ye müzekkere yazılarak, ... plakalı aracın ZMMS sigorta şirketine rücu yapıp yapmadıklarını, ödeme alıp almadıklarının sorulmasını talep ettiklerini, kusurlu olan ... plaka sayılı aracın davalı sigorta şirketi nezdinde ...

Numaralı Poliçesiyle kasko/imms poliçesi bulunduğunu, meydana gelen kaza neticesinde müvekkilinin aracında oluşan değer kaybını, davalı sigorta şirketinin ihtiyari mali mesuliyet sigortası ile karşılama yükümlülüğü bulunduğunu, davalı sigorta şirketinin değer kaybı bedeli için 5.000-TL ödeme yapmış olduğunu, müvekkiline ait araç değerinde düşüm meydana geldiğinden bu yönde sigorta eksperinden Uzman Raporu alındığını, rapora göre müvekkilin aracında 109.069,00-TL değer kaybı hesaplandığını,

davalı sigorta şirketine başvurulduğunu ancak davalı sigorta şirketince talep edilen miktarın ödenmediğini beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, HMK 107.

Madde uyarınca belirsiz alacak davası olarak açılan işbu davada mahkemece toplanacak deliller ışığında dava değerinde artırım yapılmak üzere şimdilik trafik kazasında müvekkilinin aracında oluşan 50-TL değer kaybını hasarı ret tarihinden (temerrüt tarihi) itibaren işletilecek avans faizi ile, 1.000,00-TL eksper rapor ücretinin yargılama giderlerine dahil edilerek vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı tarafın araç hasarı zararı yönünden talep konusunu belirlemiş olmasına rağmen davasını belirsiz alacak davası olarak açtığı, davacının belirsiz alacak davası açmakta menfaatinin bulunmadığı, davanın esasa girmeden doğrudan ve usulen reddinin gerektiğini, ... plakalı araç müvekkil şirkete, 07/09/2022-07/09/2023 tarihleri arasında geçerli ... numaralı Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkili sigorta şirketinin teminat limiti ile sorumlu olup, kasko limiti kadar davalıya ödeme yapıldığını, müvekkili şirket nezdinde düzenlenmiş olan ... plakalı araca ilişkin Kasko İMMS limitinin 5.000,00 TL olduğunu,

meydana gelen kaza neticesinde poliçe kapsamında müvekkil şirket tarafından 10/03/2023 tarihinde 5.000,00 TL tutarındaki tazminat ödemesinin yapılarak tüm sorumluluğun yerine getirilmiş olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, müvekkil şirket zarar görenin ancak gerçek zararını gidermekle yükümlü olup bu hususun dikkate alınması gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacı tarafın değer kaybı talebini kabul etmediklerini, yokluklarında alınan eksper raporunun kabul etmediklerini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkili sigorta şirketinin ancak sigortalısının kusuru oranında sorumlu olduğunu,

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine müzekkere yazılarak ... plaka sayılı aracın tüm hasar kayıtlarının istenmesini talep ettiklerini, davacının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiz talebinin yersiz ve haksız olduğunu beyanla poliçe teminat limiti ile ödeme yapılmış olduğundan davanın esastan reddine, yargılama giderlerini ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLER

1-Trafik kazası tespit tutanağı

2-Davalı sigorta şirketi nezdindeki hasar dosyası

Davalı sigorta şirketi tarafından ... nolu Arabam Garantide Genişletilmiş Kasko Sigorta poliçesi ve poliçeye istinaden açılan ... no’lu hasar dosyası kapsamı Mahkememize sunulmuş, hasar dosyası kapsamında davacı vekiline 10/03/2023 tarihinde 5.000,00-TL değer kaybı ödemesinin yapıldığı bildirilmiş, ödemeye ilişkin dekont ibraz edilmiştir.

3-Türkiye Noterler Birliği kayıtları

Davaya konu kazaya karışan ... ve... plakalı araçlara ilişkin trafik tescil kayıtları celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.

4-Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Müdürlüğü kayıtları

Davacıya ait olup, dava konusu 07/11/2022 tarihli trafik kazası sebebiyle hasarlandığı ve değer kaybı meydana geldiği belirtilen ...plakalı aracın dava konusu trafik kazasından önceye ilişkin hasar kaydının bulunup bulunmadığı hususunda Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine müzekkere yazılmış, celp edilen kayıtlardan aracın dava konusu trafik kazasından önce hasar kaydının bulunmadığının bildirildiği anlaşılmıştır.

5-Ekspertiz Raporu

Davacıya ait... plakalı aracın kasko sigorta şirketi olan dava dışı ...

Sigorta A.Ş. tarafından açılan ... nolu kasko hasar dosyası kapsamında aldırılan ekspertiz raporunda; ... plakalı aracın sağ yan ön kısmından aldığı darbe ile; ön tampon, ön panel, ön panjur, sağ ön çamurluk, çamurluk davlumbazı, sağ far, sağ ayna, motor kaputu, kaput izolasyonu, tampon demiri, kaput menteşesi, sağ direk iş saçı, havalandırma borusu, emme hortumu, hava filtre kutusu, sürücü hava yastığı, sürücü emniyet kemeri, emniyet kemer tokası, ön tampon kaplaması, ön tampon braketleri kısımdan hasarlanmış olduğu ve araçta kdv dahil 116.090,38 TL hasar meydana geldiği tespitlerinin yapıldığı,

aldırılan ekspertiz raporu doğrultusunda dava dışı sigorta şirketi tarafından aracın onarımına ilişkin 03.04.2023 tarihinde 116.090,38-TL hasar ödemesi yapıldığı anlaşılmıştır.

6-Bilirkişi Raporu:

Mahkememizce, dava konusu trafik kazasında tarafların kusur durumlarının belirlenmesi, davacıya ait aracın kaza tarihi itibariyle rayiç bedelinin ve aracın tamir bedelinin ne kadar olduğunun belirlenmesi, Aracın tamirinin ekonomik olup olmadığının, aracın pert-total işlemi gerektirip gerektirmediğinin değerlendirilmesi, Araç pert-total gerektiriyor ise (aracın hurdasının davacıda olduğu gözetilerek) aracın kaza tarihindeki ikinci el piyasa rayiç değerinden sovtaj bedeli mahsup edilerek gerçek zarar miktarının belirlenmesi, şayet onarımı mümkün ise onarım bedelinin belirlenmesi,

Davacının maliki olduğu araçta davaya konu kaza neticesinde herhangi bir değer kaybı meydana gelip gelmediğinin, geldi ise meydana gelen değer kaybı miktarının objektif değer esas alınarak, aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre ve KTK 90'ıncı madde 1-a uyarınca piyasa değeri, kullanılmışlık düzeyi, hasara uğrayan parçaları ile hasar tutarının tespiti,

varsa davalı sigorta şirketi tarafından dava tarihinden önce yapılan ödemenin güncelleştirilerek hesaplanan değer kaybı tazminatından mahsup edilmesi hususlarında Otomotiv Uzmanı Makine Mühendisi bilirkişi, Trafikçi bilirkişi ve Sigorta Hukuku Alanında uzman bilirkişi heyetinden aldırılan 18/03/2023 havale tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle;

... plakalı araç sürücüsü ...'ın park ettiği yerden kontrolsüz bir şekilde anayola çıkması neticesinde 2918 sayılı karayolları trafik kanunu asli kusurlu haller maddesi olan madde: 84/j bendini ihlal ettiğinden kazanın oluşumunda "etken" olduğu; ... plakalı araç sürücüsü ...'ın kazanın oluşumunda kusursuz olduğu, ... plakalı davacı aracında meydana gelen değer kaybı zararının 80.000 TL tutarında hesaplandığı, kazaya neden olan ... plakalı aracın kasko sigortacısı davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından kasko poliçesindeki ihtiyari mali sorumluluk sigortası teminatı kapsamında 10.03.2023 tarihinde 5.000,00-TL değer kaybı bedelini davacıya ödediği, bakiye değer kaybı zararının 75.000,00-TL'sının 10.03.2023 tarihinde muaccel olduğu, rapor edilmiştir.

UYUŞMAZLIK

Dava, trafik kazası nedeniyle davacıya ait araçta oluştuğu iddia edilen değer kaybının İMMS poliçesi kapsamında davalıdan tahsili istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; 10/07/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazasında tarafların kusur durumlarının ne şekilde olduğu, kaza sebebiyle davacının aracında değer kaybı meydana gelip gelmediği, davalı sigorta şirketi tarafından dava tarihinden önce yapılan ödeme ile davacının gerçek zararının karşılanıp karşılanmadığı, davacının bakiye değer kaybının tazmini ve avans faiz talebinin yerinde olup olmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan inceleme ve tüm dosya kapsamına göre; Dava konusu trafik kazasının; 07/11/2022 tarihinde sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile ... Sokak üzerinde park halinde iken park alanından geri geri geri çıkarak, ... Sokak üzerinde seyir halinde olan sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki... plakalı aracın seyir şeridini kapatarak ... plakalı araca çarpması neticesinde meydana geldiği,

Açıklanan oluş şekliyle gerçekleşen kazada, ... plakalı araç sürücüsü ...'ın 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun "Araç manevralarını düzenleyen kurallar" başlığı altındaki 67. Maddesinin "a" bendinde düzenlenen "Sürücülerin, park yapmış taşıtlar arasından çıkarken, duraklarken veya park yaparken taşıt yolunun sağına veya soluna yanaşırken, sağa veya sola dönerken,

karayolunu kullananlar için tehlike doğurabilecek ve bunların hareketlerini zorlaştıracak şekilde davranmaları yasaktır." hükmünü ve Karayolları Trafik Kanunda sürücülerin asli kusurlu sayılacağı haller başlığı altındaki 84. maddesi 'j' bendinde düzenlenen "manevraları düzenleyen genel şartlara uymama hallerinde asli kusurlu sayılırlar" hükmünü ihlal ettiği anlaşıldığından asli kusurlu olduğu; davacının maliki olduğu ... plakalı araç sürücüsü...'ın kazanın oluşumuna etki eden, trafik kurallarına aykırı etken davranışı bulunmadığı kaza tespit tutanağı ile alınan bilirkişi raporu doğrultusunda Mahkememizce değerlendirilmiştir.

Kazanın oluşumuna asli ve tam kusuruyla sebebiyet veren ... plakalı araç davalı ... Sigorta A.Ş. nezdinde kaza tarihini de kapsar şekilde Genişletilmiş Kasko Sigorta poliçesi ile sigortalıdır. ... plakalı aracın kaza tarihinde geçerli ZMMS sigortacısı olan ... Sigorta A.Ş. olup, davacı tarafça dava konusu kaza sebebiyle meydana gelen hasarın kendi kasko sigortacısı olan Sompo Sigorta A.Ş. Tarafından giderildiği ve karşı araç olan... plakalı aracın ZMMS şirketine rücu edildiği, ZMMS şirketinin poliçe limiti bu surette tüketildiğinden davalı İMMS sigortacısına başvurdukları, başvuru neticesinde 5.000,00-TL ödeme alındığı, ancak yapılan ödemenin gerçek zararı karşılamadığı belirtilerek bakiye değer kaybının tazmini talebinde bulunulmaktadır.

Yukarıdaki izah şeklinde meydana geldiği anlaşılan trafik kazasında, kazaya etken kusuru bulunmayan davacıya ait ... plakalı aracın hasar gördüğü, olayda ... plakalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda asli ve tam kusurlu olduğu,... plakalı araç sürücüsünün kazanın oluşumuna etken herhangi bir kusurunun bulunmadığı.

Mahkememizce aldırılan bilirkişi heyet raporu doğrultusunda, davacının değer kaybı tazminatı talebi yönünden, değer kaybının Yargıtay içtihatları doğrultusunda aracın hasarsız halinin ikinci el piyasa değeri ile hasarlı halinin serbest piyasadaki ikinci el değeri arasındaki farka göre hesaplandığı davacıya ait ... plakalı aracın davaya konu trafik kazası sonucunda ön tampon, ön panel, ön panjur, sağ ön çamurluk, çamurluk davlumbazı, sağ far, sağ ayna, motor kaputu, kaput izolasyonu, tampon demiri, kaput menteşesi, sağ direk iş saçı, havalandırma borusu, emme hortumu, hava filtre kutusu, sürücü hava yastığı, sürücü emniyet kemeri,

emniyet kemer tokası, ön tampon kaplaması, ön tampon braketleri kısımdan hasarlanmış olduğu hususları dikkate alınarak 07/11/2022 tarihli kazadan dolayı aracın ikinci el piyasasında 80.000,00-TL değer kaybı meydana geldiği belirlenmiştir.

Kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracın kaza tarihinde geçerli ZMMS sigortacısı ... Sigorta A.Ş. olup, davacı tarafça dava konusu kaza sebebiyle meydana gelen hasarın kendi kasko sigortacısı olan ... Sigorta A.Ş. tarafından giderildiği ve karşı araç olan ... plakalı aracın ZMMS şirketine rücu edildiği, ZMMS şirketinin poliçe limiti bu surette tüketildiğinden davalı İMMS sigortacısına başvurdukları, başvuru neticesinde 5.000,00-TL ödeme alındığı, ancak yapılan ödemenin gerçek zararı karşılamadığı belirtilerek bakiye değer kaybının tazmini talebinde bulunulmaktadır.

Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre sigortacı, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitinin üstünde kalan miktardan başlayıp, ihtiyari mali sorumluluk sigortası teminat limitine kadar sorumludur. Bahse konu düzenlemelerden anlaşılacağı üzere işletenin sorumluluğunu zorunlu mali mesuliyet trafik sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmının poliçede yazılı hadlere kadar teminat altına alan sigorta türüdür.

Zorunlu mali trafik sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından sıralı bir sorumluluk benimsenmiştir. Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu trafik sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk değil, sıralı bir sorumluluk öngörmüştür. Bu nedenle, ... plakalı aracın ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı ...

Sigorta A.Ş'nin, olay tarihi itibariyle aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı dava dışı ... Sigorta A.Ş'nin 50.000-TL'lik limitini aşan kısımdan ve temin ettiği İMSS poliçe limiti olan 5.000,00-TL dahilinde sınırlı olarak sorumlu olacağı açıktır.

Tüm bu tespitler doğrultusunda;... plakalı aracın ZMMS sigortacısı tarafından, davacının aracında meydana gelen hasar sebebiyle ödeme yapan davacının kasko şirketine yapılan ödeme ile teminat limitinin doldurulduğu, ... plakalı aracın 07/09/2022-07/09/2023 tarihleri arasında geçerli ... numaralı Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile davalı sigorta şirketi tarafından sigortalı olduğu,

davalı sigorta şirketi tarafından davacının dava tarihinden önce gerçekleştirdiği değer kaybının tazmini istemli başvuru neticesinde, poliçe kapsamında yer alan ihtiyati mali sorumluluk klozu doğrultusunda davacıya 10/03/2023 tarihinde 5.000,00-TL değer kaybı tazminatı ödemesi yapıldığı, yapılan bu ödeme ile poliçe kapsamında ihtiyari mali mesuliyet limitinin tüketildiği anlaşıldığından sübut bulmayan talebe ilişkin davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... e-imzalı Hakim ... e-imzalı