İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/492 K.2018/246

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Niteliktekinde Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı taraf vekili duruşmada tekrar ettiği dava dilekçesi ile özetle. Davalı ... Anonim Şirketinin, Müvekkili şirket adına şehirlerarası yolcu taşımacılığı yapan ... plakalı aracın 14.01.2017 tarihinde, köprü geçiş ihlali yaptığı gerekçesiyle bu ihlallere ilişkin geçiş ücreti ve geçiş ücretinin on katı tutarında ceza tutarı tahakkuk ettirerek, müvekkiline karşı İzmir .... İcra Müdürlüğü ...

Esas sayılı icra dosyası ile ilamsız icra takibi başlattığını, icra takibine ilişkin ödeme emrinin müvekkil şirketçe tebellüğ edildiğini, itiraz edilmemiş olması sebebi ile takibin kesinleştiğini, takibin kesinleşmesi akabinde alacaklı tarafın, 12.04.2017 tarihinde ... plakalı aracı haczettiğini ve 32.04.2017 tarihinde hacze ilişkin davet kâğıdının tebliğ edildiğini, müvekkil şirketin borçlu olmadığı halde haciz tehdidi altında alacaklıya ve icra dosyasına ödemeler yapmak zorunda kaldığını, davalı tarafça, icra takibi başlatılmadan önce müvekkili şirkete,

... plakalı aracın geçiş ücreti ve ceza bedellerinin on beş gün içinde ödenmesi aksi halde icra takibi başlatılacağına ilişkin ihtarname keşide edildiğini, geçiş ücreti ve ceza bedellerini kabul etmekle beraber haciz tehdidi nedeniyle geçiş ücretlerinin ödendiğini, geçiş ücretleri ödenmiş olmasına rağmen, davalı şirket tarafından, geçiş ücreti ve bedellerinin tahsili maksadı ile icra takibi başlatıldığını ve müvekkil şirkete ait aracın haczedildiğini, davalı tarafça, ödenen geçiş ücretleri için yeniden takip açıldığını ve icra dosyası aracılığı ile ikinci kez tahsilat yapılması hedeflendiğini,

müvekkilin yaptığı ve yapacağı tüm ödemelerin icra ve haciz tehdidi altında yaptığını, bu nedenlerle öncelikle İİK m. 72/3'e göre ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile mahkemenin takdir edeceği teminat karşılığında İzmir .... İcra MCdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasına yatacak bedellerin alacaklıya ödenmesinin önlenmesine, davanın kabulü ile müvekkilinin İzmir .... İcra Müdürlüğümün ...

E. Sayılı dosyasından davalıya borçlu olmadığının tespitine ve ödenen/ödenecek bedellerin müvekkiline iadesine, davalının, haksız ve kötü niyetli takip yapmış olması nedeni ile % 20'den aşağı olmayan kötü niyet tazminatına mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı taraf vekili duruşmada tekrar ettiği cevap dilekçesi ile özetle.

Müvekkili şirketin 3996 sayılı “Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun” ve ... (eski ...) sayılı “3996 Sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanunun Uygulama Usul ve Esaslarına İlişkin” Bakanlar Kurulu Kararı çerçevesinde özel yetkili bir anonim şirket olarak kurulduğunu, en büyük alt yapı projelerinden biri olan “Gebze-Orhangazi-İzmir (İzmit Körfez Geçişi ve Bağlantı Yolları Dahil) Otoyolu Projesi” nin yap-işlet-devret modeli ile yapımı ve işletilmesini,

Karayolları Genel Müdürlüğü ile imzalamış olduğu 27 Eylül 2010 tarihli Uygulama Sözleşmesi çerçevesinde üstlendiğini, bu doğrultuda, yapımı tamamlanan Gebze-Orhangazi Kesimi K2 Altınova Kavşağı (Km: 12+664) ile Kesim sonu (Km:43+296) arası ve Orhangazi-Bursa kesimi başlangıcı (Km:43+296) ile Gemlik (İznik Güney) Kavşağı (Km:58+1529) arası 16 Nisan 2016 tarihli ve 29686 sayılı Resmi Gazete’de ilan edilmek suretiyle 21.04.2016 tarihinde işletmeye açıldığını, ayrıca, Osmangazi Köprüsü’nün de içinde bulunduğu Gebze-Orhangazi Kesimi,

K-1 Gebze Kavağı ile K-2 Altınova Kavşağı (Km: 12+664) arası yapım işlerinin tamamlanması ile 24 Haziran 2016 tarihli ve 29752 sayılı Resmi Gazete’de ilan edilmek suretiyle 01.07.2016 tarihinde işletmeye açıldığını, öncelikle, işbu davaya konu borcun sebebini teşkil eden ihlalli geçiş fiilinin tanımlanmasının gerektiğini, müvekkil Şirket tarafından işletilen otoyolda yer alan tüm gişelerden nakit, kredi kartı/banka kartı tahsilatı yapılabilmesinin mümkün olduğunu,

ücret toplama sisteminin süresi içerisinde OGS bankasından/HGS’den provizyon alamaması ve bu nedenle OGS veya HGS’den geçiş ücreti tahsilatı yapılamaması halinde geçiş esnasında gişede yer alan bariyerler açılmamakta ve gişe memuru tarafından geçiş ücretinin gişede nakit, kredi kartı/banka kartı ile ödenmesinin talep edildiğini, nakit, kredi kartı/banka kartı ile de ödeme de gerçekleşmez ise oluşan ihlalli geçiş kaydına ilişkin ihlalli geçiş bildirimi düzenlenerek araç sürücüsüne teslim edildiğini,

ihlalli geçişin müvekkil şirket tarafından yapımı ve işletmesi üstlenilen otoyolun geçiş ücreti ödenmeksizin kullanılması ve tahakkuk eden ücretin geçişi takip eden 15 (on beş) günlük kanuni ödeme süresi içinde de ödenmemiş olması anlamına geldiğini, bu itibarla, ihlalli geçişi takip eden 15 (on beş) günlük süre içerisinde geçiş ücretine herhangi bir ceza tahakkuk ettirilmediğini, kullanıcılar bu süre içerisinde sadece geçiş ücretini ödemekle yükümlü olduğunu, ilk 15 (on beş) günlük cezasız sürenin dolmasını müteakip müvekkil şirket tarafından Karayolları Genel Müdürlüğü’nden,

otoyoldan ihlalli geçiş yapan ve 15 (on beş) günlük yasal süre içerisinde geçiş ücretlerini ödenmeyerek cezaya düşen araçların sahiplik bilgilerinin talep edildiğini, bu nedenle, Müvekkil Şirket yasal olarak araç sahiplik bilgilerine ceza tahakkuk ettirilmeden erişememekte ve dolayısıyla bu süre içerisinde borçlulara herhangi bir bildirim yapamadığını, davacı tarafın geçiş ücretlerinin ödenmesine rağmen icra takibi başlatıldığını ve şirket araçlarına haciz konulduğunu iddia ettiğini, İGB Bilgileri Dökümünden ve fotoğraflardan da anlaşılacağı üzere,

davacı tarafın maliki olduğu ... plakalı aracın müvekkil Şirketin işletmiş olduğu otoyol ve köprüden 14.01.2017 tarihinde 3 (üç) geçiş yaptığını, davacı taraf geçiş ücretlerini o an gişeden veya kendilerine tanınan 15 gün içerisinde ilgili bankalardan ödemediği için, 6001 sayılı kanunun 30/5 maddesi gereğince 31.01.2017 tarihinde 10 katı ceza tahakkuk ettirilerek ihlalli duruma düştüğünü, davacı firmanın 10 katı ceza tahakkuk ettirildikten sonra 07.02.2017 tarihinde sadece geçiş bedellerini müvekkili şirkete ödediğini, davacı tarafından yapılan ödemeler düşüldükten sonra da bakiye alacak için davaya konu ...

E. Sayılı ilamsız icra takibinin 24.03.2017 tarihinde başlatıldığını, bu nedenlerle, haksız ve mesnetsiz davanın reddine, davacı aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

CEVABA CEVAP

Davacı taraf vekili duruşmada tekrar ettiği cevaba cevap dilekçesi ile özetle; müvekkil şirkete ait aracın sürücüleri herhangi bir ihlal uyarısı ile karşılaşmadan geçişlerini sorunsuz tamamladıklarını, buna rağmen müvekkil şirketin 14.01.2017 tarihli geçiş ihlali iddialarından haberdar olmasının hemen akabinde kabul anlamına gelmemekle beraber haciz tehdidi nedeniyle geçiş ücretlerini davalı şirkete ödediğini, geçiş ücretleri ödenmiş olmasına rağmen, davalı şirket tarafından geçiş ücreti ve ceza bedellerinin tahsili maksadı ile icra takibi başlatılıp müvekkil şirkete ait araçlara haciz konulmuş olması hukuka uygun olmadığını,

bunun yanında ihlalli geçiş bildirimi düzenlendiği belirtilmiş olsa da işbu bildirimler araca tebliğ edilmediğini, nitekim geçiş ihlali bildirimleri incelendiğinde, icra takibine konu olan ihlal tarihleri ocak 2017 olmasına rağmen bildirim tarihi 24 haziran 2017 olduğunu, işbu bildirimin, icra takibi aşamasından önce düzenlendiğinin aşikâr olduğunu, davalı şirkete geçiş ihlalleri nedeniyle ihtarname tebliğ etmekte, idari bir fonksiyonları bulunmaması sebebiyle de icra takibi başlatmak sureti ile ödeme talebinde bulunduğunu,

tebliğ edilen ihtarnamelere karşı Sulh Ceza Hakimliği’ne başvuru imkânı bulunmayıp ancak ve ancak başlatılan icra takibine itiraz mekanizmasının mevcut olduğunu, her geçiş sisteminde kameralar bulunmakla beraber otobüs plakalarına ait görsellerin geçiş ücretinin ödenmediği kanıtlar nitelikte olduğunu, davacı tarafça bakiyenin yetersiz olduğuna yahut ücretin tahsil edilemediğine ilişkin herhangi bir somut ve gerçek bir delil sunulmadığını,

müvekkili şirketin geçiş ihlalinde bulunduğu dahi açıkça ortaya koyulmadan sadece bir fotoğraf çerçevesince denetim mekanizmasından dahi geçmeden en uzun mesafe üzerinden on kat cezaya hükmedilmesi hak ve nesafet kurallarına aykırı olduğunu, davacı tarafça delil olarak sunulan plaka fotoğraflarının, otoyolu kullanan tüm araçlardan da alındığının kabulünün aşikar olduğunu, bu nedenlerle davanın kabulü ile müvekkilinin İzmir ....İcra Müdürlüğü'nün ...

E. Sayılı dosyasından davalıya borçlu olmadığının tespitine ve ödenen bedellerin müvekkiline iadesine, davalının, haksız ve kötü niyetli takip yapmış olması nedeni ile %20'den aşağı olmayan kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İKİNCİ CEVAP

Davalı taraf vekili duruşmada tekrar ettiği ikinci cevap dilekçesi ile özetle.

Davacı firmanın söz konusu beyanlarının gerçekleri yansıtmadığını, cevap dilekçesinin ekinde dosyaya sunulan İGB belgesinin geçiş esnasında ödeme yapılmaması sebebiyle tamamen bilgilendirme amaçlı sürücüye verilen belge olduğunu, davalının telaffuz ettiği 24 Haziran 2017 tarihi söz konusu belgenin dava dosyasına sunulmak üzere sistemden tekrar alındığı tarih olduğunu, davanın 05.05.2017 tarihinde açıldığı dikkate alındığında söz konusu durumun daha iyi anlaşılacağını, davacı taraf geçişe ilişkin bilgi ve belgelerin düzmece deliller olduğunu iddia ettiğini,

davaya konu kamera kayıtları celp edildiğinde İGB lerin aslında geçiş esnasında sürücüye teslim edildiği, iddia edilenin aksine araçların hiç bir uyarı olmaksızın geçip gidemedikleri ortaya çıkacağını, davacı tarafın da belirttiği gibi söz konusu geçiş ve geçişe ilişkin ceza bir idari para cezasının olmadığını, bu nedenle bu geçişlerinde idari para cezası prosedürüne bağlanması gerektiği savının kanunen mümkün olmadığını, davalı şirketin 10 katı cezanın çok fahiş olduğunu, hak ve nesafet kuralları ile bağdaşmadığını iddia ettiğini, OGS ve/veya HGS cihazından tahsilatın sistemin ilk ayağı olduğunu,

sistemin ikinci ayağının bariyer sistemi olduğunu, OGS nizden tahsilat yapılamaması halinde, geçiş esnasında gişede yer alan bariyerler açılmamakta ve gişe memuru tarafından geçiş ücretinin gişede nakit, kredi kartı/banka kartı ile ödenmesinin talep edildiğini, bu aşamada geçiş ücretini ödeyebileceğini, sistemin üçüncü aşamasının ihlalli geçiş bildirimi ile ödeme için 15 gün süre verilmesi olduğunu, bu nedenle davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava; köprü ve otoyoldan geçiş ihlaline ilişkin geçiş ücreti ve cezalı geçiş tutarına yönelik yapılan takip nedeni ile borçlu olunmadığının tespiti ve ödenen bedelin istirdadı davasıdır.

İcra Dosyası: İzmir .... İcra müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında davacı alacaklı ... ve İşletme A.Ş tarafından davalı borçlu ... Turizm Tic. Ltd Şti aleyhine toplam 2.656,80 TL alacağın tahsili için ilamsız takip yoluyla takip yapıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya 29/03/2017 tarihinde tebliğ edildiği, itiraz edilmediğinden takibin kesinleştiği anlaşılmıştır.

Trafik tescil kaydı:... plakalı aracın davacı ... Turizm Tic. Ltd Şti ne ait olduğu tespit edilmiştir.

İhlalli geçişler: ... plakalı aracın 14/01/2017 tarihinde, iki kez Gemlik-Hersak otoyolunu, bir kez Osmangazi Köprüsünü geçiş ücreti ödemeksizin kullandığı fotoğraflar ile İGB bilgileri dökümü belgesinden tespit edilmiştir.

İhlalli Geçiş Bildirimi: gişe operatörü tarafından düzenlenen ilhalli geçiş bildirimi belgesinde, otoyoldan geçiş ücreti ödemeden çıkış yapıldığı, 6001 sy kanun uyarınca geçiş tarihini izleyen 15 gün içinde ... Bankası A.Ş. veya ... Şubelerine ya da internet bankacılığı sistemlerindengeçiş ücretinin cezasız ödenebilceği, 29.01.2017 tarihine kadar geçiş ücretinin ödenmemesi halinde geçiş ücreti ve geçiş ücretinin 10 katı tutarındaki ceza ile birlikte takip süreci dahilinde oluşacak tebligat, yargılama ve takip masrafları, avukatlık ücreti, işleyecek yasal faiz ve diğer her türlü yasal giderlerin takip ve tahsil edileceği ihtarının yer aldığı ve bu belgenin ... plakalı araç sürücüsüne 14/01/2017 tarihinde gişe görevlisi tarafından verildiği görülmüştür.

Dava; otoyol ve köprü geçiş hizmet alım bedelinin ödenmediği iddiasıyla başlatılan icra takibine konu alacak nedeniyle İİKnun 72. maddesi uyarınca borçlu olunmadığının tespitine ilişkin menfi tespit ve istirdat davasıdır.

6001 sy Karayolları Genel Müdürlüğü'nün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 30. maddesinin 5. fıkrasında "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. ", 7. fıkrasında "Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz" düzenlemelerine yer verilmiştir.

Somut olayda, davacıya ait ... plakalı aracın, davacı şirket tarafından işletilen otoyol ve köprüden 14/01/2017 tarhinde ücret ödemeksizin ihlalli geçişler yaptığı, ihllali geçişlere ilişkin ödeme ihtarını içeren ihlalli geçiş bildirimlerinin davacı şirket sürücüsüne tebliğ edildiği, davalının 6001 sy yasanın 30. maddesinde öngörülen 15 günlük yasal sürede geçiş ücretlerini ödemediği, aynı mevzuat gereği davacının geçiş ücreti yanında bu ücretin10 katı tutarında cezadan da sorumlu olduğu anlaşılmakla davacının davasının reddine, takibin durudurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmediğinden davalının tazminat talebinin reddine vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır