İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/993 K.2021/523

Mahkememizde görülen Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirketin davalıdan satın aldığı ve makinanın kurulmasından itibaren giderilemeyen teknik arızalarından dolayı daha önce iki defa garanti kapsamında değiştirilen 6 katlı otomatik ekmek pişirme makinasının, aynı nedenlerle son defa 12.01.2012 tarihinden 03.03.2012 tarihine kadar üretime ara verilerek davalı tarafından değiştirildiğini, davalı yanca kurulan yeni makinada da aynı teknik arızaların değiştirilen makinalarda olduğu gibi devam etmesi,

03.03.2012 tarihinden Aralık 2012 tarihine kadar değişik zaman dilimlerinde davalının görevlendirdiği dört değişik teknik servis elemanının İzmir’e gelerek yaptığı incelemeler nedeniyle de arızaların giderilmemesi üzerine satın alınan, garanti kapsamında değiştirilen ekmek pişirme makinasındaki arızaların tüm çalışmalara karşın devam etmesi,

yapılan bildirime rağmen davalıdan sorunun giderileceği yolunda olumlu bir cevap alınamaması üzerine müvekkili şirketin ...na yaptığı başvuru sonucunda düzenlenen 10.06.2013 günlü rapordaki, davalı tarafından satılan ... tipi otomatik beslemeli 6 katlı ekmek pişirme makinasında pişirilen ekmeklerden bazılarının tam pişmediği, makinanın bazı bölümlerinde dengesiz pişirmenin söz konusu olduğu,

bu durumun fırın içerisindeki ısı dağılımının uygun olmamasından kaynaklandığının tespiti üzerine davalı şirkete İzmir ...'ncü Noterliğinden gönderilen 04.07.2013 gün ve ... yevmiye numaralı uyarı yazısı ile ekmek pişirme makinasının ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesi talep edildiğini, davalı şirketin 08.07.2013 tarihinde tebliğ edilen uyarı belgesine rağmen değişime yanaşmaması üzerine davalı şirket aleyhine 18.11.2013 tarihinde, satın alınan 6 katlı ekmek pişirme makinasının ayıplı çıkması nedeniyle ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesi için İzmir ...

Asliye Ticaret Mahkemesinde dava açıldığını, mahkemece verilen 07.07.2015 günlü ve ... esas, ... karar sayılı kararla davanın kabulü ile müvekkiline satılan fırının ayıplı olması nedeniyle ayıpsız bir benzeri ile değiştirilip yenisinin müvekkili şirkete verilmesine karar verildiğini, bu sürecin ardından ayıplı malın İzmir ...

İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasından yapılan talep üzerine 15.11.2017-22.12.2017 tarihleri arasında sökülüp değiştirildiğini, makinanın şirket yetkililerince 22.12.2017 tarihinde ihtirazı kayıtla teslim alındığını, şirket yetkililerinin yeni makinada da pişirme dengesizliğinin ve önceki sorunların devam ettiğini beyan ettiklerinden yeni makine ile ilgili talepte bulunma haklarını saklı tuttuklarını, ayıplı fırından tam randıman alınamaması ve pişirme dengesizliği nedeniyle üretilen ekmeklerin beklenen kalitede olmaması,

iadelerin çoğalmasını ileri süren ...nın müvekkili şirketten ekmek alımından vazgeçtiklerini, müvekkili şirketin bu yüzdende maddi zarar ve kar kayıplarına uğradığını, müvekkili şirketin davalı şirketten satın ve teslim alınan makinanın ayıplı çıkması nedeniyle zarara uğradığını, makinadan beklenen faydanın sağlanamaması nedeniyle makinanın ayıplı çıkmamış olması durumunda elde edeceği kardan da mahrum kaldığını, ayıplı olduğu tespit edilerek değiştirilmesine karar verilen ekmek pişirme makinasından 12.01.2012-22.

12.2017 tarihleri arasında beklenen faydanın sağlanamaması nedeniyle uğranılan zararlar ve mahrum kalınan kar kaybından doğan alacağın, ayıplı malın değiştirilmesi için yapılan bildirimin tebliğ tarihi olan 08.07.2013 tarihinden itibaren hesaplanacak ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini, davanın kabulüne, en az 50.000,00-TL alacağın ayıplı malın değiştirilmesi için yapılan bildirimin tebliğ tarihi olan 08.07.2013 tarihinden itibaren hesaplanacak ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin de davalıya yükletilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili tarafından dosyaya sunulan herhangi bir dilekçe dosyada görülmemiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

... Asliye Ticaret Mahkemesinde 07.07.2015 tarih, ... E. ... K. Sayılı Kararında; Ayıplı ... Ekmek makinesinin Davalıya iadesi halinde ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesine karar verildiği,Yargıtay ... Hukuk Dairesi ... Esas ve ... Karar sayılı, 07.03.2016 tarihli ilamı ile Asliye Ticaret Mahkemesinin 07.07.2015 tarihli ... E, ... K sayılı kararın onandığı anlaşılmıştır.

Tanık ... Beyanında; ben davacı şirkette şu an çalışmamakla birlikte söz konusu ayıplı ekmek makinasının bulunduğu dönemde davacı şirketin sahibi benim amcam olması nedeniyle kendilerine yardım için düzenli olarak günde 2-3 saat söz konusu ekmek fırınında çalışıyordum. Ancak çalışmam karşılığında herhangi bir ücret almıyordum.

Dava konusu ekmek makinasının mahkemece değiştirilmesinden önce tarafımıza verilen makinanın saatte 1050 ekmek pişiriyor olması gerekirken söz konusu makinanın arka taraflarının fazla ısınması, her tarafında eşit ısının olmaması nedeniyle ekmeklerin arkaları yanıyor, 6 katlı fırının orta kısmındaki ekmekler pişiyor, sağ ve sol kısımdakiler hamur şeklinde kalıp pişmiyordu. Ayrıca ekmeklerin ön tarafları hamur kalıyordu.

Bu nedenle her bir partide sadece 400-450 ekmek pişmesi gerektiği gibi pişiyordu. O dönemde davacı şirket ... dahil birçok müşterisini ve yerel bakkal ve marketlere ekmek satıyordu. Ancak ekmeklerin kalitesi istenildiği giib olmadığırndan ve yeterli üretim yapılamamasından dolayı birçok müşteri kaybına davacı şirket uğradı. Zira günlük 2500-3000 civarında ekmek düzgün pişmediğinden ve yandığından zayi olup atılıyordu.

Taahhüt edilen ekmeğin sayıca sağlanamaması nedeniyle müşteriler davacı taraf ile çalışmayı durdurdular. Ayrıca bu makina verimli çalışmadığından ve ayıplı olduğundan davacı şirket kara fırını yıkarak yerine yeni bir ekmek makinası aldı. Ancak o makina da 3 katlı ve küçük boyutlu bir makina olduğundan yine üretime yeterli katkıyı sağlayamadı.

Ayrıca söz konusu ayıplı makinanın değişimi sırasında 50 günlük bir süre zarfında hiçbir üretim yapılamamakla birlikte o makinada çalışan yaklaşık 8-10 kişinin sigorta primleri ve maaşları ödenerek hiçbir iş yapmaksızın boşta bekletildi. Davacı şirketin de bu nedenle de bir zararı oldu dedi.

Tanık ... Beyanında; davacı şirkette söz konusu ekmek pişirme makinasının bulunudğu dönemde gece vardiyasında saat gece 11 ile sabah 9 arasında ekmek pişirme ustası olarak çalışıyordum. Ancak şu an davacı şirkette bir çalışmam bulunmamaktadır. Benim çalıştığım vardiyada her saat başına yaklaşık 500-600 ekmek düzgün pişmediğinden gerek yandığından gerekse beyaz kalıp hamur olduğundan zayi olup atılıyordu. Söz konusu ekmek makinası 6 gözlü olup her gözünde 60 ekmek pişiyordu.

Söz konusu 6 gözün tam dolu olduğu esnada makinayı çalıştırdığımızda 18 dakikada tüm ekmeklerin pişmesi gerekiyordu. Ancak bahsettiğim gibi makinanın bozukluğundan dolayı her pişirim süresinde 1 saatte 500-600 ekmek ayıplı çıkıyordu. O dönemde davacı şirket ... marketlerine ve diğer market ve bakkalara ekmek satıyrdu.

Sattığımız ekmeklerin kalitesinin düzgün olmaması ve müşterilere taahhüt edilen miktarda siparişi yetirtirememiz nedeniyle ... marketleri bizimle çalışmayı durdudrdu, dier müşteri de kaybettik. Hatta dışarıdan parayla ekmek alır vaziyete geldik ve başka bir elektrikli fırın daha aldık. Yeni alınan fırınla da yeterli üretim yapılamadığından müşterilere yetişemiyorduk.

Söz konusu makinanın değişim sürecinde az da olsa imalat olmasına rağmen fırındaki tüm işçiler çalışıp maaşları ödeniyordu dedi.

Tanık ... Beyanında; ben davacı şirkette 2010-2013 yılları arasında makina operatörü olarak çalıştım. Davaya konu ayıplı makinayı da o dönemde ben kullanıp çalıştırıyordum. Vardiya saatlerim ise sabah saat 8, akşam saat 6 arasındaydı. Makinanın 6 katı vardı. Her göze 50 ekmek yerleştiriyorduk. Makinanın sırtına doğru arka tarafında bulunan ekmekler yanıyor, ön tarafındaki ekmekler ise beyaz kalıyor, pişmiyordu. 17 dakikada tüm ekmeklerin pişmesi gerekiyordu.

Her bir seferde 300 ekmek pişmesi gerekirken ortalama 100-110 tanesi gerektiği gibi pişmiyor, atılıyordu. O dönemde ... ve ... marketlere ve bakkalara satış yapıyorduk. Yeterli sayıda ekmek üretilmediğinden ... marketleri davacı şirket ile çalışmayı bıraktı. Dışarıdan parasıyla ekmek durumunda kalındı. Benim çalıştığım süre zarfında makinanın değişmesi sürecinde davacı çalışanlarına yaklaşık 1,5 ay 40 süreyle izin verildi.

Ancak izinde olduğumuz dönemde de davacı şirket tüm çalışanlarının maaşlarını eksiksiz olarak ödedi. Ben 2013 yılının eylül ayında davacı şirketten ayrıldım. Davacı şirkette bulunan kara fırın benim çalıştığım zamanda yıkılarak yerine kullanılmak üzere davacı şirket kendi imkanları ile yeni bir makina aldı. Ancak bu makina ayıplı çıkan ekmeklerin yerini ancak %80 oranında doldurabiliyordu dedi.

Bilirkişi Raporu : Bilirkişiler ... ve ... tarafından düzenlenen 14.01.2021 tarihli raporda özetle.

Davacı ....'nin 2013-2014-2015-2016-2017 yılları ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, defterlerin açılış onayları ve yılsonu kapanış tasdiklerinin yasal süresinde yaptırıldığı tespit edilmiş olduğundan ticari defterlerin delil niteliğinin bulunduğu, davalı ....’nin davacı şirketin muhasebe kayıtlarında 14.528,85-TL alacak bakiyesi mevcut olduğunun tespit edildiği, dava konusu uyuşmazlıkta ticari satıma konu ...

Ekmek fırınının 05.12.2008 tarihli fatura ile davacıya satıldığı, ticari satıma konu makinenin ... Asliye Ticaret Mahkemesinde 07.07.2015 tarihli Esas:... Karar :... dosyasında da yer alan 09.03.2015 tarihli bilirkişi raporunda ayıplı olduğu, ayıbın niteliğinin gizli nitelikte olduğu ve ayıbın makinenin üretiminden kaynaklı olduğu tespitlerine yer verildiği ve davalının kusurlu olduğunun tespit edildiği, 07.07.2015 tarihli gerekçeli kararda ayıplı ...

Ekmek makinesinin davalıya iadesi halinde ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesine karar verildiği ve Yargıtay ... Hukuk Dairesi ... Esas ve ... Karar 07.03.2016 günü ... Asliye Ticaret Mahkemesinde 07.07.2015 tarihli Esas:...

Karar :... onandığı, TBK md. 227 / I ayıp nedeniyle alıcıya ait seçimlik hakları saydıktan sonra f.II’de bu seçimlik haklardan hangisi kullanılırsa kullanılsın, alıcıya tanınmış olan tazminat hakkına yer verildiği ve alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı olduğu, davacı talebinin davalı Şirketten satın alınan ve ayıplı olduğu tespit edilerek değiştirilmesine karar verilen ekmek pişirme makinasından 12.01.2012-22.12.2017 tarihleri arasında beklenen faydanın sağlanamaması nedeniyle uğranılan zararlar ve mahrum kalınan kar kaybının tazminine ilişkin olduğu,

davacı şirketin 2012 yılında beyan edilen net ekmek satış ciroları baz alınarak yıllar itibariyle ekmek zammı artış oranlarında ekmek satış cirosunun artacağı (stabil koşullarda üretim miktarları ve maliyetleri varsayımına göre) düşünüldüğünde, şirketin fırının pişirme performansı düşüklüğünden kaynaklı olarak 74.826,29-TL tutarında bir satış cirosunda azalma olduğu dolayısıyla 74.826,29-TL tutarı kadar ekmek satış gelirinden mahrum kaldığı hususunda defter kayıtları ve yapılan hesaplama sonucu kanaate varıldığı ancak takdirin mahkememize ait olduğu görüşü ile raporunu düzenlemiştir.

Değer Arttırım: Davacı vekili 09/04/2021 tarihli dilekçesi ile dava değerini arttırarak toplam 74.826,96 TL tazminatın tazminin talep ettiği, eksik harcı aynı tarihte tamamladığı görülmüştür.

Dava; Ticari satıma konu ayıplı ... Ekmek fırınının satışın nedeniyle uğranılan zararların tazminine ilişkin olduğu,

Ticari satıma konu makinenin ... Asliye Ticaret Mahkemesinde 07.07.2015 tarihli Esas:... Karar :... dosyasında da yer alan 09.03.2015 tarihli bilirkişi raporunda ayıplı olduğu, ayıbın niteliğinin gizli nitelikte olduğu ve ayıbın makinenin üretiminden kaynaklı olduğu tespitlerine yer verildiği ve Davalının kusurlu olduğunun tespit edildiği, 07.07.2015 tarihli gerekçeli kararda ayıplı ... Ekmek makinesinin Davalıya iadesi halinde ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesine karar verildiği ve Yargıtay ... Hukuk Dairesi ... Esas ve ... Karar 07.03.2016 günü ... Asliye Ticaret Mahkemesinde 07.07.2015 tarihli Esas:... Karar :... onandığı anlaşılmıştır.

Davacının, davalının kesinleşmiş mahkeme kararına istinaden davaya konu makineyi ayıpsız benzeri ile değiştirdiği ancak davalı yanca kurulan yeni makinada da aynı teknik arızaların değiştirilen makinalarda olduğu gibi devam etmesi, makinenin ayıplı çıkması nedeniyle uğradığı zararları ve mahrum kalınan kar kaybını davalıdan talep ettiği,

Davalının süresinde cevap vermediği anlaşılmıştır.

TBK md. 227 /1 ayıp nedeniyle alıcıya ait seçimlik hakları saydıktan sonra f.II'de bu seçimlik haklardan hangisi kullanılırsa kullanılsın, alıcıya tanınmış olan tazminat hakkına yer vermiştir. Bu hükme göre: “Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.” Satıcının ayıplı mal teslimi, sözleşmeye aykırı bir davranıştır.

Alıcının dört seçimlik haktan birini kullanması, satıcının sözleşmeye aykırı davranışı nedeniyle alıcının uğradığı zarardan sorumluluğunu ortadan kaldıramaz. Bu nedenle madde alıcıya hangi seçimi kullanırsa kullansın, satılanın ayıbı nedeniyle uğradığı zararlardan dolayı satıcıyı genel hükümlere göre sorumlu tutabileceğini öngörmüştür.

Satıcı satılandaki ayıp nedeniyle sözleşmeye aykırılıktan sorumlu olduğuna göre, bu sorumluluk ile ilgili olarak maddenin yollamada bulunduğu “genel hükümler”, “Borçların İfa Edilmemesinin Sonuçları” başlıklı ikinci ayrımda yer alan TBK md. 112 hükmüdür. Bu hükme göre, satıcı satılanın ayıbı nedeniyle alıcının uğradığı zararları tazmin ile yükümlüdür. Satıcının bu sorumluluktan kurtulabilmesi için “kendisine hiçbir kusur yüklenemeyeceğini ispat” etmesi gerekir.

Buna göre satıcının satılandaki ayıp nedeniyle tazminat sorumluluğu ispat yükü ters çevrilmiş olan bir kusur sorumluluğudur. Ancak alıcının sözleşmeden dönme seçimini kullanması halinde, satıcıdan talep edeceği doğrudan doğruya zararlar için TBK md. 229 /b.III kusur koşuluna yer vermemiş olup, bunlar dışındaki zararlar için satıcının kusurlu olması koşulunu aramıştır.

... Asliye Ticaret Mahkemesinde 07.07.2015 tarihli Esas:... Karar :... dosyasında da yer alan 09.03.2015 tarihli bilirkişi raporunda ayıplı olduğu, ayıbın niteliğinin gizli nitelikte olduğu ve ayıbın makinenin üretiminden kaynaklı olduğu tespitlerine yer verilmiş ve Davacının makinenin ayıbında bir kusuru olmadığı tespit edildiği, Mali Müşavir Bilirkişi tarafından davacının ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan incelemede, Davacı ....

2013-2014-2015-2016-2017 yılları ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, defterlerin açılış onayları ve yılsonu kapanış tasdiklerinin yasal süresinde yaptırıldığı tespit edilmiş olduğundan ticari defterlerin delil niteliğinin bulunduğu, yapılan incelemede, davalı ....'nin davacı şirketin muhasebe kayıtlarında 14.528,85 TL alacak bakiyesi mevcut olduğu,

davacı şirketin 2012 yılında beyan edilen net ekmek satış ciroları baz alınarak yıllar itibariyle ekmek zammı artış oranlarında ekmek satış cirosunun artacağı (stabil koşullarda üretim miktarları ve maliyetleri varsayımına göre) düşünüldüğünde, şirketin fırının pişirme performansı düşüklüğünden kaynaklı olarak 74.826,29 TL tutarında bir satış cirosunda azalma olduğu dolayısıyla 74.826,29 TL tutarı kadar ekmek satış gelirinden mahrum kaldığı hususunda defter kayıtları ve yapılan hesaplama ile tespit edildiği,

Davacının dava dilekçesinde belirsiz alacak olarak 50.000,00TL tazminat talebinde bulunduğu, değer arttırım dilekçesi ile talebini 74.826,29 TL ye yükseltmiş olduğu, ticari faiz talebinin yerinde olduğu anlaşılmakla davacının davasının kabulüne 74,82629- TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır