İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/480 K.2020/495

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı taraf vekili dava dilekçesi ile özetle. Davacı müvekkili ile karşı taraf şirket arasında yapılan 15.11.2017 tarihli sözleşme ile davalı şirketin yapımını üstlendiği... numarasında kayıtlı taşınmazlar üzerinde inşa edeceği toplam ... adet bağımsız bölümden oluşan binaların elektrik tesisat işlerinin malzeme ve işçilik bedeli karşılığında 140.000,00 TL. bedel karşılığında bir daire verilmesi konusunda anlaştıklarını,

taraflar arasındaki söz konusu sözleşmenin ...maddesinde davacı olan müvekkiline verilecek bir daire karşılığı 140.000,00 TL. olarak hesaplaşıldıktan sonra kalan elektrik işlerinin bedelinin davalı müteahhit tarafından davacıya iş bitene kadar aralıklarla ödeneceğinin kararlaştırılmış olduğunu, sözleşmenin ...maddesinde yapılacak işlerin bedellerinin davalı şirket tarafından ayrıca ödeneceğinin kararlaştırıldığını, davacı olan müvekkilinin yapımını üstlendiği yukarıda tapu bilgileri yazılı binaların elektrik tesisatlarını tamamlamış olduğunu, ...madde de yazılı ekstra işleri de yapmış olduğunu,

sözleşmede yazılı dairenin müvekkiline tapuda devrinin yapıldığını, ancak bu daire bedelini aşan malzeme ve işçilik bedelinin davacı müvekkiline ödenmediğini, bu sözleşme gereği doğan hak ve alacak hesabının kapatılmasını isteyen müvekkiline yeni bir proje çalışmasının olduğunu, bu projenin gerçekleşmesi halinde buradaki elektrik işlerinin de davacı olan müvekkiline verileceğini, o zaman bu projeden verilecek dairenin peşinatına kabul edileceğini,

projenin gerçekleşmemesi halinde kalan iş bedelini ve ekstra yapılan işlerin ödeme tarihindeki rayiç fiyatlarına göre ödeme yapılacağını söylemesi üzerine davacı olan müvekkilinin beklemek durumunda kaldığını, davalı şirketin daha önce bahsettiği projeyi aldığını ve bu yerlerin elektrik tesisat işlerini yapmak üzere yine davacı müvekkilini davet ettiğini, yapılan görüşme neticesinde taraflar arasında 01.08.2019 başlangıç tarihli sözleşme yapıldığını,

bu sözleşmenin konusu olan davalı şirket tarafından yapımı üstlenilen ... numarasında kayıtlı taşınmaz üzerinde yapılacak olan bağımsız bölümlerin elektrik işlerinin ... daireler için 4.000,00 TL., ... daireler için 4.500,00 TL., ...daireler için 5.000,00 TL. bedel ödenmesinin kararlaştırıldığını, sözleşmenin 6.maddesinde yapılacak işin bedeli karşılığında 295.000,00 TL. bedelle bir daire alınması,

bu daire için kararlaştırılan bedelden bir önceki işten kalan ve yukarıda açıklanan alacağın mahsup edilmesi,kalan bedel tamamlanılıncaya kadar,davalı müteahhit şirketin yapacağı inşaatların elektrik işlerinin davacı müvekkili tarafından yapılmasının kararlaştırıldığını, davacının söz konusu 01.08.2019 başlangıç tarihli 22.08.2019 tarihinde taraflarca imzalanan sözleşme gereği ... kain inşaatın tamamının elektrik işlerini ve ekstra işlerini tamamlanmış olduğunu ve yapı kullanım izin belgesi alınmış olmasına rağmen sözleşmede verilmesi taahhüt edilen bu binanın ... nolu dairesinin tapu devrinin yapılmadığını,

davacı olan müvekkilinin 01.08.2019 başlangıç tarihi olarak belirlenen sözleşmede bahsi geçen taşınmazlardan... numaralı taşınmaz üzerinde inşa edilen binanın şantiye elektriğinin bağlanmış, branşman alt yapı kazı ve borulaması yapılmış,temel topraklama, ... kat sığınak ve otopark, zemin kat,...kat ve...kat beton borulamalar yapılmış, örnek daire olarak yapılan bağımsız bölümün tüm tesisatı, anahtar ve priz kasalarının konulması, iç tesisat borulaması ve kablolarının çekilmesi,

sigorta kutusunun konulması ve malzemesi davacı tarafından alınan ... kablonun binaya çekilmesi işlerinin yapılmış olduğunu, 15.11.2017 başlangıç tarihli sözleşmeden kalan alacak ile 01.08.2019 tarihli sözleşme konusu inşaatlarda yapılan işin bedeli mahsup edildikten sonra tapu devri yapılması taahhüt edilen ... bağımsız bölümün sözleşmede kararlaştırılan bedeline mahsup edildikten sonra kalan satış bedelinin ödenmesi amacıyla davacı olan müvekkili tarafından ...şubesine kredi müracaatı yapıldığını, ekspertiz ücreti yatırıldığını, ekspertiz raporunun çıktığını ve talep edilen kredinin onaylandığını,

bu aşamaya kadar olan tüm işlemlerin davalı şirket yetkilisinin bilgisi ve muvafakatı dahilinde yapıldığını ancak bu arada daire fiyatlarında meydana gelen artış sebebiyle davalı şirketin tapu devri yapmaktan imtina ettiğini, bu konuda defalarca görüşülmesine ve yazışmalar yapılmasına rağmen taahhüdünü yerine getirmediğini, kendilerine müvekkili şirket tarafından yapılan işlerle ilgili fatura tanzim edildiğini, gönderilen faturanın iade edildiğini ve taraflar arasındaki 01.08.2019 tarihli sözleşmenin tek taraflı olarak feshedildiğinin bildirildiğini, bu sebeple yapılan ekspertiz masrafının,

taahhüdünü yerine getirmeyen davalı şirketten tahsili gerektiğini, dava şartı olan Arabuluculuk kurumuna müracaat edildiğini uzlaşmadıklarını, alacaklarının tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

İzmir Vergi Dairesi Başkanlığı ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 01/10/2020 tarih E.... sayılı cevabi yazısında; ...'in 06/08/2018 tarihinden itibaren ikamet adresinde elektrik tesisatı ve arıza onarım işi yapmaya başladığı, ödevlinin gelir vergisinden muaf olmadığı, gerçek ticari kazançtan vergi kaydı açıldığı, işletme hesabına göre defter tuttuğu belirtilmiştir.

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan eser bedeline ilişkin alacak davasıdır.

Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan ... sayılı Türk Ticaret Kanununun ... maddesinde, bu kanundan doğan hukuk davalarının ticari dava sayıldığı, aynı Kanunun ...maddesinin ikinci fıkrasında, bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu Kanunun ... maddesi hükmünce ticari sayılan davalara ticaret mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir.

... sayılı Türk Ticaret Kanununun ... maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari ava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmıştır. Buna göre bir uyuşmazlığın ticari nitelikte olabilmesi için, her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmesi yahut aynı maddenin alt bentlerinde düzenlenen istisnalardan birine dahil olması gerekmektedir.

...'nın ... maddesine göre “Bir ticari işletmeyi kısmen dahi olsa kendi adına işleten kimseye tacir denir.” Aynı Kanunun ... maddesi hükmünce de; “iktisadi faaliyeti nakdi sermayesinden ziyade bedeni çalışmasına dayanan ve kazancı ancak geçimini sağlamaya yetecek derecede az olan sanat ve ticaret sahipleri tacir değildir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Diğer taraftan, ... sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun ... maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira; Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hâl böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

... sayılı Kanun'un ... maddesi ile değişik... sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun ... maddesi uyarınca ticari davalar asliye ticaret mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Diğer taraftan aynı düzenleme gereğince, asliye ticaret mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki,... sayılı Türk Ticaret Kanunu’ndan ve ... sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun ... sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir. Göreve ilişkin düzenlemeler, ... sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun ... maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemelerce re'sen incelenir.

... sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanununun ...’üncü maddesinde, Esnaf ve sanatkâr, ister gezici ister sabit bir mekânda bulunsun, Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunca belirlenen esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dahil olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedenî çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usûlde vergilendirilenler ve işletme hesabı esasına göre deftere tâbi olanlar ile vergiden muaf bulunan meslek ve sanat sahibi kimseler olarak ifade edilmiştir.

Ayrıca ...’nın ... maddesinde de, önce ...maddeye gönderme yapılarak, Bakanlar Kurulunun bu konuda kararname çıkarması halinde onlarda gösterilen miktardan aşağı gayrisafi geliri bulunan sanat ve ticaret erbabından başka hiç kimse kanunun ... maddesinde tarif edilen esnaftan sayılamaz denmek suretiyle tacir veya esnafın hangi kriterlere göre saptanacağı açık bir biçimde gösterilmiştir.

19.02.1986 tarih ve ... sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 25.01.1986 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı ile ...'nın ... maddesine göre esnaf ve küçük sanatkar ile tacir ve sanayicinin ayrımına dair esaslar tespit edilmiştir. Buna göre.

1- Koordinasyon kurulunca tespit ve yayınlanacak esnaf ve küçük sanatkar kollarına dahil olup da gelir vergisinden muaf olanlar ile kazançları götürü usûlde vergilendirilenler ve işletme hesabına göre, defter tutanlardan iktisadi faaliyetleri nakdi sermayesinden ziyade, bedeni çalışmalarına dayanan ve kazançları ancak geçimlerini sağlamaya yetecek derecede az olan ve Vergi Usûl Kanununun ... maddesinin birinci fıkrasının ... ve... nolu bentlerinde yer alan limitlerin yarısını, iki numaralı bendinde yazılı nakdi limitin tamamını aşmayanların esnaf ve küçük sanatkar,

2- Vergi Usûl Kanununa istinaden birinci sınıf tacir sayılan ve bilanço esasına göre defter tutanlar ile işletme hesabına göre defter tutan ve birinci madde de belirtilenlerin dışında kalanların tacir ve sanayici sayılmaları kararlaştırılmıştır.

Dosya kapsamından, davacı gerçek kişi olup, işletme hesabına göre defter tuttuğu, gayrisafi milli hasılatının bilanço esasına göre defter tutma hadlerinin altında kaldığı, bu durumda davalı esnaf olup, tacir sıfatını haiz olmadığı, taraflardan birinin tacir sıfatına sahip olmaması sebebiyle davanın ticari dava olarak kabul edilemeyeceği, dava konusu uyuşmazlığın eser sözleşmesinden kaynaklandığı ve eser sözleşmesinin ...'da düzenlendiği, davanın ...' nun ... maddesinde düzenlenen mutlak ticari dava niteliğinde de olmadığı,

...'nın ... maddesindeki yasal düzenlenme karşısında uyuşmazlığın ... sayılı ...'nın ...maddesi uyarınca genel hükümlere göre asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği, Yargıtay ...:'nin ... esas, ... kara sayılı, 03/11/2015 tarihli, ... esas, ... karar sayılı, 25/01/2016 tarihli yargı yeri belirleme kararlarının, Yargıtay ...'nin ... esas, ... karar sayılı, 21/03/2016 tarihli kararının da aynı yönde olduğu anlaşılmakla mahkememizin görevsizliğine ilişkin aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... Hakim ... · ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır