KÜNYE
T.C. İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi
- Karar tarihi
- 6 Kasım 2025
- Esas no
- 2022/385
- Karar no
- 2025/984
- Dava
- Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan
- Dava tarihi
- 22/04/2022
Karar Metni
3.347 kelime·17 dk okuma·6 bölüm
Mahkememizde görülen Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirket ile davalı ...
Şirketi arasında "..." sözleşmesi imzalandığını, Sözleşme bedeli 158.710,00 TL olduğunu, müvekkili sözleşme bedelinin tamamını eksiksiz olarak ödediğini, sözleşme uyarınca üzerine düşen tüm sorumlulukları yerine getirdiğini, sözleşmede de "40.000 TL Nakit ve kalan bakiye çekleri taraflarca kararlaştırılıp sözleşme tarihinde teslim" denilerek belirtildiğini, ek olarak yapılması kararlaştırılan bitki işi ile ilgili olarak davalıya...hariç 11.500,00 TL daha ödeme yapıldığını, sözleşmede işin teslim süresi 20 iş günü olarak belirlendiğini, ancak karşı yan,
sözleşmenin imzalanmasının üzerinden 80 günden fazla zaman geçmesine rağmen işi tamamlamadığını ve teslim etmediğini, ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.
İş sayılı dosyasında alınan 19.04.2022 tarihli rapor ile tespit edildiğini, sözleşmede hüküm altına alınan işlerin eksik ve hatalı yapılmış olması sebebiyle tüm bunların yeniden yapım bedelinin ... hariç 137.000,00 TL olacağının belirtildiğini, davalının sözleşme ve taraflar arasındaki anlaşma kapsamında üzerine düşen sorumlulukları yerine getirmediğini ve işi tamamlamadığı sabit olup müvekkil şirket tarafından ödenen bedelin iadesi gerektiğini, ancak davalı, müvekkilinden aldığı nakit ödemeyi ve çekleri iade etmediğini, söz konusu çekler halihazırda diğer davalı ...Şirketi'nin uhdesinde bulunduğunu, davalı ... şirketine,
sözleşme konusu işin yapılmadığını, herhangi bir fatura düzenlenmediğini, müvekkili şirket ile davalı ...
Şirketi arasında husumet olduğu bildirilmesine rağmen davalı... şirketince kötü niyetli olarak çeklerle ilgili işlem yapıldığını, davalı ...şirketi tarafından ise kendisine müvekkili şirketçe, diğer davalı ile aralarında husumet olduğunu, sözleşme gereği işin yapılmadığını ve bu sebeple de faturalandırılmadığını, dolayısıyla davalılardan...Şirketi'nin müvekkilden herhangi bir alacağının bulunmadığını, taraflar arasında uyuşmazlık olduğunu ve yargıya intikal edeceği belirtilmesine rağmen mevzuata aykırı ve müvekkili şirket zararına olacak şekilde çeklerle ilgili işlem yapıldığını ve çekler diğer davalıdan teslim alındığını,
müvekkili tarafından keşide edilen ancak işbu davaya konu edilmeyen peşin ödenen bedeller, nakit ödemeler, 21.01.2022 keşide tarihli ...seri numaralı 30.000,00 TL bedelli çek (...) ve 25.0...2022 keşide tarihli ...seri numaralı 30.000,00 TL bedelli çek (...) bedelleri tahsil edildiğini, bu nedenlerle fazlaya ilişkin tüm haklarımız saklı kalmak kaydıyla, müvekkili şirketin 2...04.2022 keşide tarihli ...seri numaralı 30.000,00 TL bedelli çek (...) ve 24.05.2022 keşide tarihli ... seri numaralı 30.000,00 TL bedelli çek (...) ile ilgili olarak davalılara borçlu olmadığının tespitine,
2...04.2022 keşide tarihli ...seri numaralı 30.000,00 TL bedelli çek (...) ve 24.05.2022 keşide tarihli ...seri numaralı 30.000,00 TL bedelli çek (...) hakkında ödeme yasağı konulmasına ve karşılıksızdır işlemi yapılmaması hususunda ihtiyati tedbir kararı verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yüklenmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı...A.Ş. vekili, cevap dilekçesinde özetle.
Davacı ...madde 114 gereği dava şartını sağlamadığını, davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığını, davacı tarafın talebinde dava konusu çekler ile ilgili menfi tespit talebinde bulunduğunu, davacı tarafça iddia edildiği gibi söz konusu çeklerin müvekkili bünyesinde bulunmadığını, dava konusu edilen çekler ile alakalı olarak müvekkili tarafından istihbaratları yapıldığını ve istihbarat sonuçlarının olumsuz geldiği için söz konusu çekler ile alakalı herhangi bir işlem yapılmadığını, müvekkili tarafından ...işlemine konu edilmeyen ve uhdesinde bulunmayan çekler ile alakalı olarak davacının yöneltiği davada hukuki yarar'ı bulunmadığını,
davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davanın husumet yokluğu nedeniyle müvekkiline yöneltilmesinin hukuka aykırı olduğunu, açıkladığı sebeplerle; davanın reddini, yargılama giderleri ve karşı vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı ... Şti. vekili, cevap dilekçesinde özetle.
Taraflar arasındaki sözleşme uyarınca müvekkilinin davacı ile bir kısım tadilat işlerinin yapılması hususunda anlaştıklarını, tarafların mutabakatlarının aksine peşin olarak ödenecek tutar sözleşmenin imza tarihinde yapılmadığını, 2 ay sonra yapıldığını, davacı ödemelerini ötelediğini, maliyet farkları sebebiyle müvekkilinin zarara uğradığını, sözleşme ilişkisi içerisinde davacı şirketin ek taleplerinin oluştuğunu, müvekkili tarafından söz konusu taleplerin yerine getirildiğini, bazı işlerin ise hukuken ve fiilen imkansız olduğu için iptal edildiğini, iptal edilen işlerin birbiri ile bağlantılı olduğu için tamamlanamadığını,
dava konusu çeklere ilişkin menfi tespit davasının reddinin gerektiğini, açıkladığı sebeplerle; davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE
Bilirkişi Raporu: Bilirkişi... tarafından 30/04/2023 tarihinde düzenlenen raporda özetle. Davacı ile Davalı taraflar arasında ticari bir ilişkinin mevcut olduğu, Davacı ...şirketi'nin 2021 — 2022 Yılı Yasal Defterlerinin ... edebilecek vaziyette olduğu, Davacı ... Şirketi firmasının yasal defter ve dayanağı belgelerinin tetkikinde.
Taraflar arasında ki ticari çalışmanın davacının yasal defter ve dayanağı belgelerine göre 14.09.2021 tarihinde başlamış olduğu Davacı ve Davalı taraf arasında tarihinde... ve ... ve ..." sözleşmesi imzalanmış olduğu ve 120.000,00.-TL'lik Davacı ... Ve ... Şirketi firmasının Davalı ... Şirketi firmasına 27.04.2022 tarihinde kesmiş olduğu ... nolu iade faturası ile taraflar arasındaki ticari ilişkinin sonlanmış olduğu, ve buradan hareketle Davacı...Ve ...
Şirketi Firmasının Davalı ...Şirketi Firmasından Yasal Defter Ve dayanağı olan cari hesap ekstresinin karşılığı olarak 27.04.2022 Cari Hesap Taril ile 177.500,00.-TL tutarında alacaklı olduğu görüşü ile raporunu düzenlemiştir.
Bilirkişi Raporu: Bilirkişiler...ve... tarafından 29/08/2024 tarihinde düzenlenen raporda özetle. "Sayın Mahkemenin ara kararı gereğince davacının yasal defter ve dayanağı belgelerinde yapılan incelemeler ile dosya kapsamında yapılan incelemelerde.
Davacı ile Davalı taraflar arasında tic: n mevcut olduğu, davacının 2021 — 2022 Yılı Yasal Defterlerinin Lehine Delil Teşkil edebilecek vaziyette olduğu, davalı tarafından sayın mahkemeye Resmi Defter ve Belgelerini İnceleme için sunmamış olduğu, Davacı firmanın yasal defter ve dayanağı belgelerinin tetkikinde.
Taraflar arasında ki ticari çalışmanın davacının yasal defter ve dayanağı belgelerine göre 14.09.2021 tarihinde başlamış olduğu Davacı ve Davalı taraf arasında . «. tarihinde ... ve ... ve ..." sözleşmesi imzalanmış olduğu ve 120.000,00.-TL'lik Davacı ... Ve ... Şirketi Firmasının Davalı ... Şirketi firmasına 27.04.2022 tarihinde kesmiş olduğu ...nolu iade faturası ile taraflar arasındaki ticari ilişkinin sonlanmış olduğu, ve buradan hareketle Davacı ...
Şirketi— Firmasının Davalı ...Şirketi firmasından yasal defter ve dayanağı olan cari hesap ekstresinin karşılığı olarak 27.04.2022 Cari Hesap Tarihi İtibari ile 177.500,00.-TL tutarında alacaklı olduğu, Davacı ve davalı ...Şirketi arasındaki nedeniyle bu davalının sözleşme kapsamında üzerine düşen sorumluluklarının yerine getirip getirmediği, işi tamamlayıp tamamlamadığı, işlerin eksik ve hatalı yapılmış olup olmadığı, Karşıyaka ...Sulh Hukuk Mahkemesince alınan Bilirkişi raporunda; — “... yapılması planlanan deck alanın yapılmadığı, ... tamamlanmadığı, havuzun motorunun takılmadığı,...(dere) nin köprülerinin yapılmadığı,
giriş güvenlik kapısının işveren tarafından sonra takılmış olduğu, bahsedilen dere/süs havuzunun yarım yapılarak bırakıldığı ve iş işçiliğinin tamamlanmamış olduğu, giriş güvenlik bölümünde yer alan kapalı alanının çatısının su almış olduğu ve aktığı.” tespitleri yapılmıştır.
Karşıyaka ...Sulh Hukuk Mahkemesince yerinde inceleme yapılarak düzenlenen bilirkişi raporunda yer alan tespitlere göre davalı işi eksik ve hatalı yaptığı, işi tamamlamadığı, Sözleşme nedeniyle davacının ek iş talebi olup olmadığı, el ek işler nedeniyle davalının davacıdan alacağı olup olmadığı, Dosyasından sözleşme konusunun — bahçe, dış cephe tasarımı ve peyzaj alanları olduğu anlaşılmaktadır.
Bu alanlarda yapılacak imalatlara yönelik herhangi bir proje bulunmadığı, Dosyasında davacının ek iş talebi olduğuna yönelik taraflar arasında imzalanan ek sözleşmede yer almadığı, Dolayısı ile tarafımdan ek işlere yönelik bir değerlendirme yapılamadığı, Davacı ve davalı ...
Şirketi arasındaki eser sözleşmesi nedeniyle bu davalının eksik ifada bulunup bulunmadığı, eksik imalat bedelinin hesaplanması, sözleşme bedelinin tamamının ödenip ödenme, ...Sulh Hukuk Mahkemesince yerinde inceleme yapılarak düzenlenen bilirkişi raporunda yer alan tespitlere göre davalının işi eksik ve hatalı yaptığı, işi tamamlamadığı, Dosyasında yapılan imalatlara yönelik herhangi bir proje, miktar , fiyat bilgisi — bulunmadığı, tarafımdan dosyasında bulunan mevcut bilgi ve belgeler ile eksik imalat bedelinin hesaplanma imkanı bulunmadığı,
Davacı tarafından imzalanan sözleşmenin toplam bedeli 158.710,00TL olarak belirlenmiş, Karşıyaka ...Sulh Hukuk Mahkemesince alınan Bilirkişi raporunda Sözleşmede bahsi geçen tüm bu işlerin eksik veya hatalı yapılmış olmasından dolayı tüm bu kalemlerin yerinde yeniden uygulanması için gerekecek bedel 137.000,00TL(... Hariç Bedel) olarak hesaplandığı, Takdiri Sayın Mahkemede olmak üzere.
Dosyasına davacı tarafından sözleşme kapsamında eksik bırakılan işlerin başka firmalar tarafından yapıldığı belirtilerek toplam 14...190,00TL(... DAHİL) eksik iş faturası sunulmuştur. Ayrıca dav: ince sunulan imzasız belge ile yapılan işler (81.610,00TL) Ek İşler (68.027,00TL) olduğu ifade edilerek müvekkili şirketçe yapılan iş toplamının 149,637,00TL olduğu, Dava Konusu Olan. Davacı...Ve ... Şirketi'ne Ait Olan.
2...04.2022 keşide tarihli ... seri numaralı 30.000,00 TL bedelli çek Davacı "manın Resmi Defter ve Belgelerinde 03.1...2021 Tarih, ... Yevmiye Fiş Numarası ile kayıtlı olduğu, ve 24.05.2022 keşide tarihli ...seri numaralı 30.000,00 TL bedelli çek (...)'in Davacı Firmanın Resmi Defter ve Belgelerinde 03.1...2021 Tarih, ... Yevmiye Fiş Numarası ile kayıtlı olduğu, Ve Bu iki çek Davacı Firmanın Resmi Defter ve Belgelerinde işlenmiş olarak. Davacı ...
Şirketi Firmasının Davalı ...
Şirketi Firmasından Yasal defter ve dayanağı olan cari hesap ekstresinin karşılığı olarak 27.04.2022 Cari Hesap Tarihi İtibari ile 177.500,00.-TL tutarında alacaklı olduğu, Teknik Yönden Yapılan Tespitlerde; davacı tarafından imzalanan sözleşmenin toplam bedeli 158.710,00TL olarak belirlenmiş, Karşıyaka...Sulh Hukuk Mahkemesince alınan Bilirkişi raporunda Sözleşmede bahsi geçen tüm bu işlerin eksik veya hatalı yapılmış olmasından dolayı tüm bu kalemlerin yerinde yeniden uygulanması için gerekecek bedel 137.000,00TL(...Hariç Bedel) olarak hesaplandığı,
eksik bırakılan işlerin başka firmalar tarafından yapıldığı belirtilerek toplam 14...190,00TL(... DAHİL) eksik iş faturası sunulduğu, Ayrıca davalı vekilince sunulan imzasız belge ile yapılan işler (81.610,00TL) Ek İşler (68.027,00TL) olduğu ifadı k müvekkili şirketçe yapılan iş toplamının 149,637,00TL, ilde tespitler yapılmış olması neticesinde; ile edilen. 2...04.2022 kı ... seri numaralı çek (...) ve 24.05.2022 keşide tarihli...seri numaralı çek nedeniyle Davacı. Davacı ...
Ve ... Anonim Şirketi Firmasının Davalı ... Şirketi' Ne Borçlu Olmadığı görüşü ile raporlarını düzenlemişlerdir.
Bilirkişi Raporu: Bilirkişi ... tarafından 24/07/2025 tarihinde düzenlenen raporda özetle. Hukuki durumun ve delillerin takdiri Sayın mahkemeye ait olmak üzere Mahkemenizin...
E. sayılı dava dosyasında mevcut belgeler ve davalı ... ticari defterleri üzerinde yapılan incelemede, Davalı ... ticari defter açılış kapanış tasdiklerinin usulüne uygun süresinde yapıldığı, sahipleri lehine delil olma özelliğine haiz olduğu, Davalı ...ŞTİ. ticari defterleri için “...Şti.” ile irtibata geçmek için dosyaya verilen (... ismi verilmiş ancak ticaret sicil kayıtlarından ...olduğunu öğrendik) ...numaradan irtibata geçemediğimiz için davalı Vekilleri Av.... ve...ile irtibata geçtiğimizde Av. ... tarafından kendilerinde de başka iletişim bilgisi olmadığı ve ulaşamadıklarının beyan edildiği,
tarafından daha önce görevlendirilen bilirkişilerin 18.07.2023 tarihli mahkemeye sundukları beyanda inceleme yapılamadığını beyan ettikleri dosya içeriğinden tespit edildiği, İncelenen ... ticari defterlerinde incelemeye konu 2...04.2022 keşide tarihli ... seri numaralı 30.000,00 TL bedelli çek (...) ve 24.05.2022 keşide tarihli ... seri numaralı 30.000,00 TL bedelli çeklere ilişkin kayıt olmadığı bu çekler için işlem yapılmadığı, Davalı ... vekilinin Sayın Mahkemeye sunduğu dilekçede çeklerin istihbarat sonrası iade edildiği beyan edilmiş olup inceleme sırasında bu beyanın tekrarlandığı,
Dosya da ...2024 Tarihli bilirkişi raporunda ve ...'tan gelen müzekkkere cevabı ekinde ... numaralı çekin ...'te işlem gördüğü, Bilirkişi görevlendirmesinde dava konusu işin ifasına ilişkin tamamlanıp tamamlanmadığı eksik ve ayıplı işler ile ilgili değerlendirme yapılması belirtilmişse de bahsi geçen hususlar uzmanlık alanımıza girmediğinden değerlendirme yapılamadığı görüşü ile raporunu düzenlemiştir.
Bilirkişi Ek Raporu: Bilirkişiler ...r ve ...tarafından 22/12/2024 tarihinde düzenlenen raporda özetle. Sayın Mahkemeye 04.10.2024 Tarihinde ...Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü Tarafından Sunulan Beyan Yazısının İçeriği ve ç... Yapılan Tespitlerde. Dava Konusu Olan. Davacı tarafça davalıya ödeme amaçlı keşide edilen. 2...04.2022 keşide tarihli ... seri numaralı 30.000,00 TL bedelli çek (...)'in ...A.ş. firmasına ödenmiş olduğu, Davacı tarafça davalıya ödeme amaçlı keşide edilen.
24.05.2022 keşide tarihli ...seri numaralı 30.000,00 TL bedelli çek (...)'in Ödenmesine ilişkin dava dosyasına belge sunulmamış olduğu, ... Çek Görüntüleri üzerinde Diğer Davalı lememiş olması sebebi ile Diğer davalı ... yapmadığı, Buradan Hareket İle Dava Dosyasına Sunulu ... A.Ş. Firması ... mevzuat hükümlerine uygun çeklerle varılabileceği görüşü ile raporlarını düzenlemişlerdir.
Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe: Dava... senedinden kaynaklanan menfi tespit ve ödenen çek bedellerinin istirdatı davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın. Davacı ve davalı .... Şirketi arasındaki eser sözleşmesi nedeniyle bu davalının sözleşme kapsamında üzerine düşen sorumluluklarının yerine getirip getirmediği, işi tamamlayıp tamamlamadığı, Davacı tarafça davalıya ödeme amaçlı keşide edilen. 2...04.2022 keşide tarihli ...seri numaralı 30.000,00 TL bedelli çek (...) ve 24.05.2022 keşide tarihli ...seri numaralı 30.000,00 TL bedelli çek nedeniyle davacının davalı...
Şirketi' ne borçlu olup olmadığı, diğer davalı ...' in ilgili mevzuat hükümlerine uygun çeklerle ilgili işlem yapıp yapmadığı, Sonucuna göre dava konusu çek bedellerinin, çek bedellerinin ödendiği dikkate alınarak istirdadını talep edip edemeyeceği, talep edebilecekse her iki davalının bundan sorumlu olup olmayacağı noktalarında toplandığı anlaşılmaktadır.
Dosyada mevcut Karşıyaka ...Sulh Hukuk Mahkemesince düzenlenen... D.İş Sayılı dava
dosyasında yer alan bilirkişi raporunda;
“Tespit konusu taşınmaz, ... adresine kayıtlı zemin kât
işyeridir. Tespit günü itibariyle anaokulu olarak kullanılmakta olduğu görülmüştür. Keşif günü, taşınmazın
sözleşme konusu olan bahçe, dış cephe tasarımı ve ... alanları incelenerek notlar alınmıştır. Öncelikle yapılması planlanan ... alanın yapılmadığı, ... tamamlanmadığı, ...
takılmadığı, ...(...) nin köprülerinin yapılmadığı, ... kapısının işveren tarafından sonra
takılmış olduğu, bahsedilen ...havuzunun yarım yapılarak bırakıldığı ve iş işçiliğinin tamamlanmamış
olduğu, .... bölümünde yer alan kapalı alanının çatısının su almış olduğu ve aktığı tespit
edilmiştir. Sözleşmede bahsi geçen tüm bu işlerin eksik veya hatalı yapılmış olmasından dolayı tüm bu
kalemlerin yerinde yeniden uygulanması için gerekecek bedel;”
Yaklaşık 200m2 deck alanı ve köprülerin imalatı:45.000,00TL
... İmalatı 35.000,00TL
...işleri 44.000,00TL
...ve Malzemesi 10.500,00TL
.... ve...500,00TL
TOPLAM 137.000,00TL(KDV Hariç Bedel) olarak hesaplandığı görülmüştür.
Davalı vekilince sunulan imzasız belge ile yapılan işler (81.610,00TL)
+ Ek İşler (68.027,00TL) olduğu ifade edilerek davalı şirketçe yapılan iş toplamının 149,637,00TL
olduğu ifade edilmiştir. Ancak dosyada ek işlere yönelik taraflar arasında imzalı bir sözleşme, belge bulunmadığı gibi 27/05/2024 Tarihli Davacı Vekili Dilekçe ekinde davalı şirketin eksik bıraktığı başka yükleniciler tarafından yapılan imalatların faturaların sunulduğunu ifade etmektedir. Söz konusu faturalar ve imalatlar değişik iş dosyasında yapılmadığı tespit edilen işlerle uyumlu olan işlere yönelik ;
... 28.07.2022 56.640,00-... (...) 03.0...2022 11.800,00-...(...) 11.03.2022 31.270,00 - ... 14.0...2022 4...480,00
toplam14...190,00TL 'lik faturalardır.
Davacı ... Ve ...Anonim Şirketi firmasının yasal defter ve dayanağı belgelerinin tetkikinde; Taraflar arasında ki ticari çalışmanın davacının yasal defter ve dayanağı belgelerine göre 14.09.2021 tarihinde başlamış olduğu Davacı
ve Davalı taraf arasında...ve ..." sözleşmesi imzalanmış olduğu ve 120.000,00.-TL’lik
Davacı ... VE... firmasının Davalı... ŞİRKETİ
firmasına 27.04.2022 tarihinde kesmiş olduğu ... nolu iade faturası ile taraflar arasındaki ticari ilişkinin
sonlanmış olduğu, ve Davacı ...
VE ... ŞİRKETİ firmasının Davalı ...ŞİRKETİ firmasından yasal defter ve dayanağı olan
cari hesap ekstresinin karşılığı olarak 27.04.2022 Cari Hesap Tarihi İtibari ile 177.500,00.-TL
tutarında alacaklı olduğu anlaşılmaktadır. Davalı... Şirketi'nin Resmi Defter ve Belgelerini İnceleme için sunmadığı görülmektedir.
Dava Konusu Olan; Davacı ... VE ... ŞİRKETİ’ne ait olan; 2...04.2022 keşide tarihli...seri numaralı 30.000,00 TL bedelli çek (...)’in Davacı
Firmanın Resmi Defter ve Belgelerinde 03.1...2021 Tarih,... Yevmiye Fiş Numarası ile kayıtlı olduğu, ve 24.05.2022 keşide tarihli ... seri numaralı 30.000,00 TL bedelli çek (...)’in Davacı
Firmanın Resmi Defter ve Belgelerinde 03.1...2021 Tarih, ...Yevmiye Fiş Numarası ile kayıtlı olduğu görülmüştür...'a çeklerin tahsil edilip edilmediği bilgisi sorulmuş 18/07/2022 tarihli müzekkere cevabında dava konusu çeklerin Şube müşterisi ...A.Ş firmasına ait olduğu ve ödemelerinin yapıldığı bilgisi verilmiştir.
... ANONİM ŞİRKETİ GENEL
MÜDÜRLÜĞÜ Tarafından Sunulan Beyan Yazısına göre:dava konusu çeklerden ... seri no’lu 2...04.2022 keşide tarihli 30.000,00.-TL tutarlı çek
...A.Ş. (...) firması tarafından bankaya ibraz edildiği, Çekin
takas marifetiyle işleme alındığı ve takastan tahsil edilerek... hesaba tahsil olduğu anlaşılmıştır.
... Sayılı TBK'nın ...maddesi, "... sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, işsahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir." hükmünü; aynı kanunun ... maddesi,
"Yüklenici, üstlendiği edimleri işsahibinin haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle ifa etmek zorundadır.
Yüklenicinin özen borcundan doğan sorumluluğunun belirlenmesinde, benzer alandaki işleri üstlenen basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken meslekî ve teknik kurallara uygun davranışı esas alınır.
Yüklenici, meydana getirilecek eseri doğrudan doğruya kendisi yapmak veya kendi yönetimi altında yaptırmakla yükümlüdür. Ancak, eserin meydana getirilmesinde yüklenicinin kişisel özellikleri önem taşımıyorsa, işi başkasına da yaptırabilir.
Aksine âdet veya anlaşma olmadıkça yüklenici, eserin meydana getirilmesi için kullanılacak olan araç ve gereçleri kendisi sağlamak zorundadır." hükmünü; aynı kanunun ...maddesi ise; "İşsahibinin bedel ödeme borcu, eserin teslimi anında muaccel olur." hükmünü düzenlemiştir.
... sayılı TBK'nın ... maddesi de, "Karşılıklı borç yükleyen bir sözleşmenin ifası isteminde bulunan tarafın, sözleşmenin koşullarına ve özelliklerine göre daha sonra ifa etme hakkı olmadıkça, kendi borcunu ifa etmiş ya da ifasını önermiş olması gerekir." düzenlemesini içermektedir.
TMK'nın ... maddesi, "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." hükmünü içermekte olup, taraflar iddialarını kanıtlamakla yükümlüdür. Bu noktada davacı tarafından ödemenin davalıya yapıldığının davalı tarafından ise işin yapıldığının ispatı gerekmektedir.
Taraflar arasında eser sözleşmesi ilişkisinin kurulduğu ve dava konusu çeklerin sözleşme bedeli olarak düzenlendiği tarafların kabulündedir.
Taraflarca başka bir ödeme şekli kararlaştırılmamış ise; iş bedeli, işin teslimi zamanında istenebilir olur. Yüklenici, yasal delillerle sözleşme konusu işin yapılarak iş sahibine teslim edildiğini kanıtlamakla ödevlidir. İş sahibi ise, iş bedelinin tamamen ya da kısmen yükleniciye ödendiğini ve iş bedelinin hakedilmediğini ya da istenebilir olmadığını yasal ve yazılı delillerle kanıtlamakla yükümlüdür.Davacının yüklenicinin çek tutarı kadar işi yapmadığını, kendisine de teslim etmediğini ve dolayısıyla çekin bedelli ve bedelin de istenebilir olmadığını davacının kanıtlaması gerekmektedir.
Nakit bedel karşılığı eser sözleşmeleri yönünden ise sınırlayıcı istisnai bir kural bulunmadığından mahkeme kararına gerek olmaksızın tek taraflı irade beyanı ile sözleşmeden dönme mümkündür. Hukuk Genel Kurulu'nun 08.11.2006 tarih ... Esas, ... Karar sayılı kararında da bedel karşılığı eser sözleşmesinden dönme için tek taraflı irade beyanının yeterli olduğu benimsenmiştir.
Eser sözleşmelerinde sona erme üzerine, her iki tarafın da talep edebileceği tasfiyenin dayanağı,... sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun ... maddesidir. Bu maddeye göre sözleşmeden dönme halinde taraflar karşılıklı olarak ifa yükümlülüğünden kurtulur ve daha önce ifa ettikleri edimleri geri isteyebilirler. Sözleşmenin fesih ya da dönme suretiyle sona ermesi halinde geriye etkili sonuç doğuracağı yani, sözleşme hiç yapılmamış gibi başa dönüleceğinden, taraflar sözleşme ile üstlendikleri borçlarını ifa etme yükümlülüğünden kurtulacakları gibi, daha önce ifa ettikleri edimleri, sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre isteyebileceklerdir. Davacı iş sahibi davalının yerine getirmediği işe karşılık bedeli davalıdan talep edebilecektir.
Tüm dosya kapsamı ve delillerin değerlendirilmesi sonucunda. Davacı şirket ile davalı ...
Şirketi arasında "... ve... - ...ve ..." sözleşmesi imzalandığı, Sözleşme bedeli 158.710,00 TL olarak belirlendiği,Davacının sözleşme bedelini ödediği, bu hususun sözleşmede "40.000 TL Nakit ve kalan bakiye çekleri taraflarca kararlaştırılıp sözleşme tarihinde teslim" denilerek belirtildiği, Sözleşmede işin teslim süresi 20 iş günü olarak belirlendiği, davalının işi tamamlamadığı ve teslim etmediği, Bu durumun Karşıyaka ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.
İş sayılı dosyasında alınan 19.04.2022 tarihli rapor ile tespit edildiği, Raporda sözleşmede yapılması planlanan deck alanının yapılmadığı,... tamamlanmadığı, ... motorunun takılmadığı, ... köprülerinin yapılmadığı, ...kapısının takılmadığı, taş işçiliğinin tamamlanmadığı, kapalı alanlarının çatısının aktığının tespit edildiği; sözleşmede hüküm altına alınan işlerin eksik ve hatalı yapılmış olması sebebiyle tüm bunların yeniden yapım bedelinin ... hariç 137.000,00 TL olacağı belirtildiği,
Davalının sözleşme ve taraflar arasındaki anlaşma kapsamında üzerine düşen sorumlulukları yerine getirmediği, davacı tarafından davalıya sözleşmeden dönmeye ve eksik yapılan işlere yönelik dosyada ihtarname gönderildiğine ilişkin bir belge görülmemiş ise de dava açılmakla davacının sözleşmeden döne iradesini ortaya koyduğu anlaşılmakla, davalı tarafından gerek değişik iş dosyası gerek davacının davalının tamamlamadığı eksik işleri dava dışı firmalara yaptırdığına ilişkin dosyaya sunulan faturalardan davalının işi tamamlamadığı sabit olup davacı tarafından davalıya ödeme amaçlı verilen çeklerin iadesinin gerektiği,
ancak davalının davacıdan aldığı dava konusu çekleri iade etmediği ve çeklerin tahsil edildiği anlaşılmakla, davacının yüklenicinin çek tutarı kadar işi yapmadığını, kendisine de teslim etmediğini ispatladığı buna karşılık davalının sözleşme konusu işi yerine getirdiğini ispatlayamadığı davalı tarafça sunulan imzasız belgenin yazılı delil olarak kabul edilemeyeceği davalının defterlerini ibraz etmekten kaçındığı hususları bir bütün olarak değerlendirildiğinde davalı tarafından dava konusu çekin karşılığı olan eserin yapılmadığı ve tahsil edilen çek bedelinin tahsil tarihinden itibaren yürütülecek ticari faiziyle birlikte davacıya iadesinin
gerektiğine kanaat edilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Davalı ...A,Ş 'nin husumet itirazının incelenmesinde;
Dava dışı ... ticari defterlerinde diğer davalı -...ŞTİ. tarafından işlem yapılmak üzere dava konusu 2...04.2022 keşide tarihli... seri numaralı 30.000,00
TL bedelli çek (...) ve 24.05.2022 keşide tarihli ... seri numaralı 30.000,00 TL
bedelli çeklerin teslim edildip edilmediği , işlem yapılıp yapılmadığı hususunda incelemeler yapılmış, incelenen ... ticari defterlerinde incelemeye konu 2...04.2022 keşide tarihli ...
seri numaralı 30.000,00 TL bedelli çek (...) ve 24.05.2022 keşide tarihli ... seri
numaralı 30.000,00 TL bedelli çeklere ilişkin kayıt olmadığı bu çekler için işlem yapılmadığı tespit
edilmiştir.
Dava dosyası bakımından menfi tespit davasına konu edilen çeklerin dava dışı şirketçe herhangi bir ...işlemine konu olmadığı gibi Dava Dosyasına Sunulu olan ... üzerinde ... A.Ş. firmasının Cirosu görülememiş olması sebebi ile ...'in ilgili mevzuat hükümlerine uygun çeklerle ilgili işlem yapmadığı Söz konusu çekler bakımından davalı ... A,Ş şirketin herhangi bir sıfatı bulunmadığı görüş ve kanaatine
varılmış olup bu davalı yönünden davanın husumetten reddine karar verilmiştir.
Katip ... e-imzalıdır Hakim... e-imzalıdır
İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2022/385, K. 2025/984, 6 Kasım 2025 tarihli karar · Kaynak: UYAP Emsal Karar Arama