İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/683 K.2024/485

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı taraf vekili duruşmada tekrar ettiği dava dilekçesi ile özetle;Davalı şirkette şoför olarak çalışan ... tarafından teşekküllerinin aleyhine açılan İzmir ....İş Mahkemesi'nin ...E sayılı dosyasının ...K sayılı kararında davanın kısmen kabul, kısmen reddine karar verildiğini, teşekküllerince söz konusu karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup İzmir BAM ....Hukuk Dairesi'nin...E, ...K ve 01.11.2021 tarihli kararı ile istinaf taleplerinin reddedildiğini, ... vekilince yerel mahkeme kararının İzmir ....İcra Dairesi'nin ... sayılı takip dosyasına konu edildiğini,

teşekküllerince istinaf kanun yoluna başvurulması nedeniyle icranın geri bırakılması kararı alındığını, ancak İzmir BAM ....Hukuk Dairesi'nin ...E, ...K ve 01.11.2021 tarihli kararı ile istinaf başvurularının kesin olarak reddedilmesi ile icra dosya borcunun teşekküllerince 29.11.2021 tarihinde ödendiğini, bu nedenle icra dosya borcunun ve İzmir ... İş Mahkemesi'nin ...E sayılı dosyasında teşekküllerince yapılan masrafların ...

Taşımacılık Tekstil Reklam Temizlik Sanayi Ticaret Limited Şirketi, ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve ... İnşaat Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi 'nden tahsili gerektiğini, toplam 36.051,47-TL teşekküllerince yapılan ödemenin 14.977,55 TL'si ... İnşaat Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi'nden, 1.860,55 TL'si ...

Taşımacılık Tekstil Reklam Temizlik Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nden faizleri ile birlikte tahsil edildiğini, ...'in davalı şirkette 01.08.2012-30.06.2013 ile 01.07.2013-14.06.2015 tarihleri arasında şoför olarak çalıştığını, arabuluculuk konusunda taraflar arasında anlaşma sağlanamadığını, açıklanan nedenlerden dolayı ve yargılama sırasında ortaya çıkacak durumlar karşısında, 19.213,37 TL’nin ödeme tarihlerinden itibaren işlemiş ve işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak teşekküllerince ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalıya dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalı duruşmalara katılmadığı gibi herhangi bir cevap da vermediğinden HMK.nın 128.Maddesi uyarınca davayı inkar ettiği kabul edilerek yargılamaya devam olunmuştur.

DELİLLER VE GEREKÇE

Sözleşme: Davacı ile davalı ... ve Ticaret Limited Şirketi arasında imzalanan “TEİAŞ ... İletim Tesis ve İşletme Grup Müdürlüğüne bağlı Trafo Merkezlerinin ve İletim Tesislerinin Denetim ve Kontrol ve Hukuk Hizmetlerinde çalıştırılmak üzere sürücü ile birlikte 22 adet aracın 1 yıl süre ile kiralanması hizmeti alımına” ilişkin sözleşme imzalandığı görülmüştür.

İcra Dosyası: İzmir .... İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı alacaklı ... tarafından, davalı borçlu ... İletim A.Ş aleyhine, 9.042,01 TL asıl alacak, 1.000,00 TL asıl alacak, 2.672,16 TL asıl alacak, 1.000,00 TL asıl alacak, 394,69 TL asıl alacak, 728,00 TL asıl alacak, 3.400,00TL asıl alacak, 7.025,33 TL işlemiş faiz, 219,45 TL işlemiş faiz, 301,11 TL işlemiş faiz, 219,45 TL işlemiş faiz, 44,48 TL işlemiş faiz, 70,37 TL işlemiş faiz, 328,64 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 26.445,69 TL alacak için, ilamlı icra yoluyla takip başlatıldığı, ödeme emrinin borçlu ... İletim A.Ş’a 29.03.2021 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu ... İletim A.Ş'nin ödeme yapması üzerine dosyanın infazen kapatıldığı görülmüştür.

Bilirkişi Rapor: Bilirkişi ...'un 01/06/2023 tarihli bilirkişi raporu;Sözleşmelerde “Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel şartnamenin altıncı bölümünde belirlenmiş olup bunları aynen uygulamakla yükümlüdür” şeklinde düzenlendiği hizmet işleri genel şartnamesinin “Yüklenicinin çalıştırdığı personel, çalışanların hakları ve çalışma şartları” başlıklı altıncı bölümünde, ücret ve yan ödemelerle ilgili olduğu, Kıdem, ihbar tazminatı ve yıllık izinler konusunda bilgi olmadığı,

sözleşmelerde bu alacaklardan hangi tarafın ne oranda sorumlu olacağına ilişkin açık hüküm bulunmadığı, dava dışı işçi ...” in davacı ... A.Ş. üst işveren nezdinde ve davalı ... Ltd. Şti.

Alt işveren bünyesinde çalıştırıldığı, sayın mahkeme tarafından davacı tarafından, dava dışı işçiye ödenen Kıdem Tazminatı, İhbar tazminatı, yıllık izin ücreti ve yargılama giderleri ile icra masraflarından Davalının sorumlu olacağına Karar vermesi halinde toplam 18.832,89 TL olduğu kanaatine varılmıştır.

Bilirkişi Ek Raporu: Bilirkişi ...'un 03.12.2023 tarihli bilirkişi ek raporu; davacı firma tarafından dosya kapsamına toplam Ödenen Tutardan davalı firma payının 19.213,37 TL alacağı için TCMB yürürlük tarihi ve Avans İşlemlerinde Uygulanan Faiz Oranı (%) oranlarına göre Toplam 2.302,62 TL faiz olacağı ve asıl alacak ve faiz toplamının 21.515,99 TL olacağı kanaatine varılmıştır.

İzmir .... İş Mahkemesi'nin ... E. Ve ... K. Sayılı dosyasının incelenmesine; Davacı ... 'in davalı ... İletim A.Ş aleyhinekıdem tazminatı, yıllık ücretli izin ve ihbar tazminatı alacakları için dava açtığı, yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne karar verildiği, davalı TEİA.Ş Genel Müdürlüğü karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulduğu, İzmir BAM ....Hukuk Dairesi'nin ...E, ...K ve 01.11.2021 tarihli kararı ile istinaf başvurularının kesin olarak reddedilmesi kararın 01.11.2021 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Dava; hizmet sözleşmesi kapsamında idare tarafından ödenen kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık ücretli izin alacağı, yargılama ve icra giderlerinin davalı yükleniciden tahsili için açılan rücuen alacak davasıdır.

Yargıtay ....

Hukuk Dairesi ... esas, ... karar sayılı, 12/11/2020, ... esas, ... karar sayılı, 12/11/2020 tarihli, ... esas, ...karar sayılı 12/11/2020 tarihli, ... esas, ... karar sayılı, 05/11/2020 tarihli ... esas, ... karar sayılı, 02/11/2020 tarihli, ... esas, ... karar sayılı, 22/10/2020 tarihli emsal kararlarında vurgulandığı üzere "Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir.

Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır.

Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.

İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.

Yükleniciler aleyhine açılan rücu davalarında ayrı sözleşmelerle hizmet ifa eden yükleniciler mecburi dava arkadaşı olmadığı gibi borçtan müteselsilen sorumlu olacaklarına ilişkin kanun hükmü veya sözleşme bulunmamaktadır. Bu nedenle alacak davalarında her davalı aleyhine ayrı tahsil hükmü kurulmalıdır. Davanın itirazın iptali şeklinde açılmış olması durumunda ise takibin hangi davalı açısından hangi miktarla devam edeceği ayrı ayrı belirlenmelidir."

Yukarıda belirlenen ilkeler gözetilerek somut olay değerlendirildiğinde; davacı iş sahibi ile davalı yüklenici arasında imzalanan şoförlü araç kiralama hizmet alım sözleşmesi akdedildiği, dava dışı işçi ...’in hizmet alım sözleşmesi kapsamında, davalı şirket bünyesinde şoför olarak çalıştığı, dava dışı ...’in eldeki davamızda davacı olan şirkete karşı kıdem tazminatı ve diğer işçilik alacakları için İzmir .... İş Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosyasında alacak davası açtığı, mahkemece ... Karar sayılı kararı ile işçinin alacak davası kısmen kabul edilerek 9.042,01 TL net kıdem tazminatı, 3.672,16 TL net ihbar tazminatı ve 1.394,69 TL net yıllık izin ücreti alacağına hükmedildiği, anılan kararın istinaf denetiminden geçerek kesinleştiği, iş mahkemesince verilen kararın İzmir ....

İcra Dairesi'nin ... sayılı takip dosyasına konu edilmesi üzerine davacı idarenin icra dosya borcunu tamamen ödediği, davalı yüklenicinin kıdem tazminatından dava dışı işçiyi kendi yanında çalıştırdığı süre ile orantılı olarak, son işveren olması nedeniyle ise ihbar tazminatı ve yıllık ücretli izin alacağının tamamından sorumlu olduğu,

bilirkişi ek raporunda davacı tarafından ödenen tutarın 19.213,37 TL’lik kısmından davalı yüklenicinin sorumlu olduğuna ilişkin hesaplamanın hüküm kurmaya elverişli ve yeterli olduğu anlaşılmakla davacının davasının kabulüne, taraflar arasında sözleşme ilişkisi bulunduğundan ve davalı dava açılmadan önce temerrüde düşürülmediğinden dava konusu alçağa dava tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ... ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır