İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/1057 K.2023/1094

Mahkememizde açılan davanın dosya üzerinden yapılan incelemesi sonucunda;

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; müvekkilinin, hamili olduğu ve keşidecisi ... Taahhüt Gıda Elektronik Sanayi ve Ticaret Limited olan çeki iş ilişkisi nedeniyle alacağına karşılık olarak aldığını, teslim aldıktan sonra herhangi bir işlem yapılmaksızın çeki kaybettiğini veya çaldırdığını, müvekkilinin çeki nasıl ve nerede kaybettiğini bilmediğini ve bütün aramalarına rağmen bulamadığını, bankadan öğrenildiği kadarıyla çek bilgilerinin; ... Bankası ...

Balçova Şubesi'nin ... IBAN nolu hesabına ait ... seri nolu, keşidecisi ...

Taahhüt Gıda Elektronik Sanayi ve Ticaret Limited olan, keşide tarihi yazılmayan, 12.000,000 TL bedelli çek olduğunu, çeki bulan şahısların veya üçüncü kişilerin çeki ibraz edip hesaptan karşılığını tahsil etmesi veya arkasını karşılıksız olarak yazdırmasının muhtemel olduğunu, zayi olan çekin üçüncü şahısların eline geçmesi halinde haksız hamillere ödenmesini önlemek, kötü niyetli üçüncü kişilerin haksız şekilde yararlanarak sebepsiz zenginleşmesine mahal vermemek ve müvekkilin mağdur edilmemesi amacıyla acele tedbiren ödeme yasağı konulması gerektiğini belirterek, çek hakkında kaybolması nedeniyle ödeme yasağı verilmesine,

İcra ve İflas Kanunu'nun 72/2. maddesi gereğince teminatsız olarak ihtiyati tedbir konulmasına, aksi kanaatte olunması halinde teminatlı olarak tedbir konulmasına, ödeme tarihinin yazılmamış olması göz önüne alınarak ödeme yasağı kararının bankaya teslimi için tarafına elden takip yetkisi verilmesine, başlatılabilecek icra takipleri yönünden takibin durdurulmasına ve çekin kaybolması nedeniyle iptaline karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava; zayi olduğu ileri sürülerek açılmış çeki iptali davasıdır.

Davaya konu edilen ve dava dilekçesi ekinde örneği sunulan çek incelendiğinde; ... Bankası ... Balçova Şubesi'nin ... IBAN numaralı hesabına ait ... seri numaralı çekin keşidecisinin (düzenleyeninin) ... Gıda Elektronik Sanayi ve Ticaret Limited olduğu, ... emrine düzenlendiği, 12.000.000,99 TL tutarlı olduğu, çek üzerine keşide tarihinin yazılı olmadığı görülmüştür.

Türk Ticaret Kanunu’nun 651. maddesinde; “Kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir.”; 757. maddesinin ilk fıkrasında; “İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Bu düzenlemeye göre, çek iptali davası açma hakkı, hamile tanınmış bir haktır. Yani çekin ya da senedin kaybolduğu anda hak sahipliğinin ve zilyetliğinin birarada bulunması şarttır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 780/1 maddesinde "Çek; a) Senet metninde “çek” kelimesini ve eğer senet Türkçe’den başka bir dille yazılmış ise o dilde “çek” karşılığı olarak kullanılan kelimeyi, b) Kayıtsız ve şartsız belirli bir bedelin ödenmesi için havaleyi, c) Ödeyecek kişinin, “muhatabın” ticaret unvanını, d) Ödeme yerini, e) Düzenlenme tarihini ve yerini, f) Düzenleyenin imzasını, g) (Ek: 15/7/2016-6728/70 md.) Banka tarafından verilen seri numarasını, h) (Ek: 15/7/2016-6728/70 md.) karekodu, içerir." düzenlemesine ve 781/1 maddesinde; "780 inci maddede gösterilen unsurlardan birini içermeyen bir senet, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarda yazılı hâller dışında çek sayılmaz" düzenlemesine yer verilmiştir.

Somut davada; davacı, dava konusu çekin yasal hamili olmakla birlikte çek üzerinde düzenleme tarihinin bulunmadığı, çekin TTK'nın 780/1 maddesinde yazılı zorunlu unsurlardan olan "düzenleme tarihini" taşımadığı, dolayısıyla çek niteliği bulunmadığı yani kambiyo senedi niteliğine sahip olmadığı anlaşıldığından, kambiyo senedi niteliği bulunmayan çek TTK'nın 651. ve devam eden maddeleri gereğince iptal davasına konu edilemeyeceğinden, davanın reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM ; Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;

1-Davanın REDDİNE,

2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken harç peşin alındığından ayrıca harç alınmasına yer olmadığına,

3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerine bırakılmasına,

4-Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayarak artan kısmının karar kesinleştiğinde iadesine,

Başkan ... ¸E-imza Üye ... ¸E-imza Üye ... ¸E-imza Katip ... ¸E-imza