İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/940 K.2024/20

Mahkememizde açılan davanın dosya üzerinden yapılan incelemesi sonucunda;

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; müvekkillerinin davalı şirketin ortağı olduklarını, müvekkilleri şirket ortağı olduğundan bu yana davalı şirkette genel kurul toplantısının yapılmadığını ve şirketin işleyişi hakkında müvekkillerine bilgi verilmediğini, ayrıca “şirkete ait bazı araçların gayriresmi satıldığı” duyumunu aldıklarını, bu konuda da müvekkillerinin haberinin olmadığını ve Menderes Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç duyurusunda bulunulduğunu, diğer yandan araçlarda şoför çalıştırıldığını fakat sigortalarının ödenmediğini, davalı şirketin zor durumda bırakılmaya çalışıldığını,

sigortasız işçi çalıştırmaktan kaynaklı davaların bulunduğunu, şirket müdürü seçimi yapılırken usule aykırı şekilde imzalar toplandığını, buna ilişkin suç duyurusunda bulunulduğunu.

6102 sayılı kanunun 614/1. maddesinde yer alan “Her ortak, müdürlerden, şirketin bütün işleri ve hesapları hakkında bilgi vermelerini isteyebilir ve belirli konularda inceleme yapabilir.” hükmü gereğince müvekkillerinin bilgi alma haklarının bulunduğunu, bu konuda davalı şirkete Bornova ...Noterliği’nden 09/08/2023 tarihl ve ... yevmiye numaralı ihtarnamenin gönderildiğini ancak ihtarnameye cevap verilmediği gibi müvekkillerine bilgi alma ve inceleme izninin de verilmediğini, müvekkillerinin şirketin nasıl yönetildiği, harcamaların nasıl yapıldığı konusunda bilgi sahibi olmadıklarını.

6102 sayılı TTK’nın 411. maddesi gereğince müvekkillerinin İzmir ...

Noterliği’nin 03/11/2023 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile şirket müdürü olarak davalı şirket ortaklarının olağanüstü genel kurula çağrılmasını ihtar ettiklerini, ihtarnamenin 06/11/2023 tarihinde tebliğ edildiğini; genel kurulda “şirket müdürünün değiştirilmesi, şirketin bütün işleri ve hesapları hakkında bilgi verilmesi, şirket hesaplarının denetlemeye açılarak şirket müdürünün ibrasının değerlendirilmesi” konularının gündeme eklenmesine istediklerini ancak şirket müdürü tarafından 7 iş günü içerisinde olumlu ya da olumsuz karar alınmadığını;

davalı şirketteki keyfi uygulamaların şirkete zarar verdiğini, şirket müdürü tarafından gerekli önlemlerin alınmamasının şirketin mahvına sebebiyet vereceğini belirterek, TTK’nın 412. maddesi uyarınca müvekkillerine “şirket müdürünün değiştirilmesi, şirketin bütün işleri ve hesapları hakkında bilgi verilmesi, şirket hesaplarının denetlemeye açılarak şirket müdürünün ibrasının değerlendirilmesi” gündemli davalı şirket genel kurulunu toplantıya çağırma izni verilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle.

TTK’nın 411. maddesi gereğince halka kapalı şirketlerde sermayenin en az onda birini oluşturan pay sahiplerinin, diğer deyişle azlığın yönetim kurulundan yazılı olarak gerektirici sebepleri ve gündemi belirterek genel kurulu toplantıya çağırmasını isteyebileceklerini, TTK’nın 412. maddesinde ise, bu isteme yedi iş günü içinde olumlu cevap verilmemesi halinde azlığın mahkemeye başvuru hakkının düzenlendiğini, çağrı isteminin noter aracılığıyla yapılacağını, kanunda böylesi şekil şartının öngörülmüş olmasının çağrı sürecindeki sürelerin başlangıcının saptanması bakımından önemli olduğunu,

İzmir Noterliği'nin 03/11/2023 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin müvekkiline tebliğ edilmediğini, TTK’nın 410, 411. ve 412. maddelerine dayanarak alınan genel kurul toplantısı çağırma izni hakkında davacı tarafça gerekli olan tüm prosedürün eksiksiz bir şekilde yerine getirilmediğini; davacı tarafın dava dilekçesinde herhangi bir somut delile dayanmayan soyut iddialarını kabul etmediklerini; şirket müdürü ...’in Menderes Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... sayılı soruşturma dosyasında soyut iddialar hakkında ifade verdiğini belirterek,

davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLER

Ticaret sicil kayıtları, ihtarnameler.

GEREKÇE

Dava; 6102 sayılı TTK'nın 410/2 maddesi gereğince genel kurulu toplantıya çağrıya izin davasıdır.

İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü’nden gönderilen belgeler incelendiğinde.

Ticaret Sicil Müdürlüğü’nde “Menderes-...” sicil numarasında kayıtlı davalı ...’nin adresinin “...” olduğu, şirketin faal olduğu, şirket sermayesinin 30.000,00 TL olduğu, ortaklarının 360 payla ..., 180 payla ..., 158 payla ..., 240 payla ..., 105 payla ..., 157 payla ... olduğu; şirket temsilcisinin münferiden ... olduğu, yetkisinin başlangıç tarihinin 25/01/2023 olduğu; davalı şirketin kuruluşunun 03/09/1996 tarihinde tescil edildiği.

07/01/2023 tarihli toplantının gündeminin “şirket ortağı ...’ın vefatı ile yeni pay durumunun görüşülmesi ve şirket ortağı ...’in vefatı ile yeni pay durumunun görüşülmesi” olduğu, 07/01/2023 tarihinde toplantının gerçekleştirildiği, bu toplantıda veraset durumuna göre şirkette ortakların yeni pay durumlarının belirlendiği ve ayrıca 5 numaralı maddesinde şirket ortaklarından ...’in vefatı nedeniyle müdürlük görevinin iptaline, şirket ortaklarından ...’in süresiz olarak şirket müdürlüğüne atanmasına oy birliği ile karar verildiği, bu kararın altında davacılardan ...’ın da imzasının bulunduğu.

07/03/2023 tarihli toplantının gündeminin şirket ortağı ...’in hisselerinden 360 payını devretmesi olduğu; noterde limited şirket pay devri sözleşmesinin düzenlendiği, devralanın davacı ... olduğu. 26/01/2023 tarihli toplantının gündeminin “şirket ortağı ...’in hisselerini devretmesi ve şirket ortağı ...’ın hisselerinin devretmesi” olduğu, noterde pay devri sözleşmelerinin imzalandığı, davralanın ... olduğu görülmüştür.

Davacılar, davalı şirkete-şirket müdürü...’e İzmir .... Noterliği’nden gönderdikleri 03/11/2023 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarname ile; “şirket ortağı olduklarından bu yana genel kurul toplantısının yapılmadığını, şirketin işleyişi hakkında bilgi verilmediğini, bilgi alma haklarının bulunduğunu, Bornova ...

Noterliği’nin 09/08/2023 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderildiğini ancak bu ihtarnameye cevap verilmediği gibi bilgi alma ve inceleme izninin de verilmediğini” ileri sürerek, 6102 sayılı TTK’nın 617. maddesinin göndermesiyle 411. maddesi gereğince şirket müdürü tarafından şirket ortaklarının olağanüstü genel kurula çağrılmasına, genel kurulda “şirket müdürünün değiştirilmesi,

şirketin bütün işleri ve hesapları hakkında bilgi vermeleri, şirket hesaplarının denetlemeye açılarak şirket müdürünün ibrasının değerlendirilmesi” hususlarının gündeme eklenmesini, isteğe 7 iş günü içerisinde cevap verilmemesi durumunda TTK’nın 412. maddesindeki hakların kullanılacağını ihtar etmiştir. İhtarname davalıya 06/11/2023 tarihinde tebliğ edilmiştir.

Davacılardan ..., şirket müdürü ...’e Bornova ... Noterliği’nden gönderdiği 09 Ağustoa 2023 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarname ile; TTK’nın 614/1 maddesi gereğince davalı şirket hakkında bilgi alma ve inceleme hakkının kanun hükmü ile sabit olduğunu, şirketin hesaplarını gösteren belgelerin, mali denetim raporlarının, bilançolarının, şirket mal varlığına ilişkin bilgi ve belgelerin, mali yükümlülüklerin, diğer kamu kuruluşları ile ilgisini gösteren belgelerin, şirketin aktif ve pasiflerini gösteren belgelerin müşteri, bayi, tedarikçi, mevcut sözleşmelerin, raporların taslakların, toplantı notlarının 7 gün içerisinde adreslerine gönderilmesini ihtar etmiştir. İhtarname 10/08/2023 tarihinde tebliğ edilmiştir.

6102 sayılı TTK'nın 617. maddesi gereğince genel kurul müdürler tarafından toplantıya çağrılır. Aynı maddenin 3. fıkrası gereğince de toplantıya çağrı, azlığın çağrı ve öneri hakkı, gündem, öneriler, çağrısız genel kurul, hazırlık önlemleri, tutanak, yetkisiz katılma konularında anonim şirkete ilişkin hükümler uygulanacaktır.

Bu düzenlemeden hareketle olayda kıyasen uygulanması gereken 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 410. maddesinin 1. fıkrası gereğince; yönetim kurulunun devamlı olarak toplanamaması, toplantı nisabının oluşmasına imkân bulunmaması veya mevcut olmaması durumlarında, mahkemenin izniyle, tek bir pay sahibi genel kurulu toplantıya çağırabilir. Aynı kanunun 412. maddesine göre bu isteğin yönetim kurulu tarafından reddedilmesi veya isteğe 7 iş günü içerisinde olumlu cevap verilmemesi halinde aynı pay sahiplerinin mahkemeye başvurma hakları vardır.

TTK'nın 412. maddesinde "zorunluluk olmadıkça mahkemenin dosya üzerinde inceleme yaparak karar vereceği" düzenlenmiş olduğundan, bu düzenleme gereğince mahkememizce duruşma açılmaksızın dava dosyası üzerinden değerlendirme yapılmıştır.

Bu değerlendirme öncesinde de davalı şirkete dava dilekçesi ve ekleri usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü'nden davalı şirketin sicil kayıtları ile ana sözleşme örneği getirtilerek davacılar vekili tarafından sunulan belgelerle birlikte incelenmiştir.

6102 sayılı TTK’nın “Bilgi alma ve inceleme hakkı” başlıklı 437. maddesinde; “(1) Finansal tablolar, konsolide finansal tablolar, yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu, denetleme raporları ve yönetim kurulunun kâr dağıtım önerisi, genel kurulun toplantısından en az onbeş gün önce, şirketin merkez ve şubelerinde, pay sahiplerinin incelemesine hazır bulundurulur.

Bunlardan finansal tablolar ve konsolide tablolar bir yıl süre ile merkezde ve şubelerde pay sahiplerinin bilgi edinmelerine açık tutulur. Her pay sahibi, gideri şirkete ait olmak üzere gelir tablosuyla bilançonun bir suretini isteyebilir. (2) Pay sahibi genel kurulda, yönetim kurulundan, şirketin işleri; denetçilerden denetimin yapılma şekli ve sonuçları hakkında bilgi isteyebilir. Bilgi verme yükümü, 200 üncü madde çerçevesinde şirketin bağlı şirketlerini de kapsar.

Verilecek bilgiler, hesap verme ve dürüstlük ilkeleri bakımından özenli ve gerçeğe uygun olmalıdır. Pay sahiplerinden herhangi birine bu sıfatı dolayısıyla genel kurul dışında bir konuda bilgi verilmişse, diğer bir pay sahibinin istemde bulunması üzerine, aynı bilgi, gündemle ilgili olmasa da aynı kapsam ve ayrıntıda verilir. Bu hâlde yönetim kurulu bu maddenin üçüncü fıkrasına dayanamaz.

(3) Bilgi verilmesi, sadece, istenilen bilgi verildiği takdirde şirket sırlarının açıklanacağı veya korunması gereken diğer şirket menfaatlerinin tehlikeye girebileceği gerekçesi ile reddedilebilir. (4) Şirketin ticari defterleriyle yazışmalarının, pay sahibinin sorusunu ilgilendiren kısımlarının incelenebilmesi için, genel kurulun açık izni veya yönetim kurulunun bu hususta kararı gerekir. İzin alındığı takdirde inceleme bir uzman aracılığıyla da yapılabilir.

(5) Bilgi alma veya inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibi, reddi izleyen on gün içinde, diğer hâllerde de makul bir süre sonra şirketin merkezinin bulunduğu asliye ticaret mahkemesine başvurabilir. Başvuru basit yargılama usulüne göre incelenir. Mahkeme kararı, bilginin genel kurul dışında verilmesi talimatını ve bunun şeklini de içerebilir. Mahkeme kararı kesindir.

(6) Bilgi alma ve inceleme hakkı, esas sözleşmeyle ve şirket organlarından birinin kararıyla kaldırılamaz ve sınırlandırılamaz.” düzenlemesine yer verilmiştir.

6102 sayılı TTK’nın 623. maddesinde; “(1) Şirketin yönetimi ve temsili şirket sözleşmesi ile düzenlenir. Şirketin sözleşmesi ile yönetimi ve temsili, müdür sıfatını taşıyan bir veya birden fazla ortağa veya tüm ortaklara ya da üçüncü kişilere verilebilir. En azından bir ortağın, şirketi yönetim hakkının ve temsil yetkisinin bulunması gerekir.

(2) Şirketin müdürlerinden biri bir tüzel kişi olduğu takdirde, bu kişi bu görevi tüzel kişi adına yerine getirecek bir gerçek kişiyi belirler. (3) Müdürler, kanunla veya şirket sözleşmesi ile genel kurula bırakılmamış bulunan yönetime ilişkin tüm konularda karar almaya ve bu kararları yürütmeye yetkilidirler.” düzenlemesine.

“Devredilemez ve vazgeçilemez görevler” başlıklı 625. maddesinde; “(1) Müdürler, kanunların ve şirket sözleşmesinin genel kurula görev ve yetki vermediği bütün konularda görevli ve yetkilidir.

Müdürler, aşağıdaki görevlerini ve yetkilerini devredemez ve bunlardan vazgeçemezler: a) Şirketin üst düzeyde yönetilmesi ve yönetimi ve gerekli talimatların verilmesi. b) Kanun ve şirket sözleşmesi çerçevesinde şirket yönetim örgütünün belirlenmesi c) Şirketin yönetimi için gerekli olduğu takdirde, muhasebenin, finansal denetimin ve finansal planlamanın oluşturulması. d) Şirket yönetiminin bazı bölümleri kendilerine devredilmiş bulunan kişilerin, kanunlara, şirket sözleşmesine,

iç tüzüklere ve talimatlara uygun hareket edip etmediklerinin gözetimi. e) Küçük limited şirketler hariç, risklerin erken teşhisi ve yönetimi komitesinin kurulması. f) Şirket finansal tablolarının, yıllık faaliyet raporunun ve gerekli olduğu takdirde topluluk finansal tablolarının ve yıllık faaliyet raporunun düzenlenmesi. g) Genel kurul toplantısının hazırlanması ve genel kurul kararlarının yürütülmesi. h) Şirketin borca batık olması hâlinde durumun mahkemeye bildirilmesi.

(2) Şirket sözleşmesinde, müdürün veya müdürlerin; a) Aldıkları belirli kararları ve b) Münferit sorunları, genel kurulun onayına sunmaları gereği öngörülebilir. Genel kurulun onayı müdürlerin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz, sınırlandırmaz. Türk Borçlar Kanununun 51 ve 52 nci madde hükümleri saklıdır” düzenlemesine.

“Özen ve bağlılık yükümü, rekabet yasağı” başlıklı 626. maddesinde; “(1) Müdürler ve yönetimle görevli kişiler, görevlerini tüm özeni göstererek yerine getirmek ve şirketin menfaatlerini, dürüstlük kuralı çerçevesinde, gözetmekle yükümlüdürler. 202 ilâ 205 inci madde hükümleri saklıdır. (2) Şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemiş veya diğer tüm ortaklar yazılı olarak izin vermemişse, müdürler şirketle rekabet oluşturan bir faaliyette bulunamazlar.

Şirket sözleşmesi ortakların onayı yerine ortaklar genel kurulunun onay kararını öngörebilir. (3) Müdürler de ortaklar için öngörülmüş bulunan bağlılık borcuna tabidir.” düzenlemesine yer verilmiştir. “Görevden alma, yönetim ve temsil yetkisinin geri alınması ve sınırlandırılması” başlıklı 630. maddesinde ise; “(1) Genel kurul, müdürü veya müdürleri görevden alabilir, yönetim hakkını ve temsil yetkisini sınırlayabilir.

(2) Her ortak, haklı sebeplerin varlığında, yöneticilerin yönetim hakkının ve temsil yetkilerinin kaldırılmasını veya sınırlandırılmasını mahkemeden isteyebilir. (3) Yöneticinin, özen ve bağlılık yükümü ile diğer kanunlardan ve şirket sözleşmesinden doğan yükümlülüklerini ağır bir şekilde ihlal etmesi veya şirketin iyi yönetimi için gerekli yeteneği kaybetmesi haklı sebep olarak kabul olunur.

(4) Görevden alınan yöneticinin tazminat hakları saklıdır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Sunulan tüm belgeler yasal mevzuatla birlikte incelenip değerlendirildiğinde; davacıların davalı şirketin ortağı oldukları, davacılardan ...’in 07//03/2023 tarihli pay devri ile birlikte davalı şirkete ortak olduğu, diğer davacının şirket ortaklığının ise geçmiş yıllarda başladığı; halihazırdaki şirket temsilcisi ...’in şirketi münferiden temsile yetkili kılındığı, şirkette oy birliği ile alınan bu kararı davacılardan ...’ın da imzaladığı;

davacıların, dava dilekçesinde isteklerini ana başlıklar halinde “davalı şirketin işleyişi ve hesapları hakkında bilgi alamamaları ve davalı şirket müdürünün keyfi uygulamalarla şirkete zarar verdiği” olgularına dayandırdıkları, nitekim; yapılmasını istedikleri toplantı gündeminin de bu konularda olduğu; olayda “yönetim kurulunun devamlı olarak toplanamaması, toplantı nisabının oluşmasına imkân bulunmaması veya mevcut olmaması” gibi durumların söz konusu olmadığı,

davalı şirketin en son 07/03/2023 tarihinde genel kurul yaptığı, bilgi alma ve inceleme isteği ile ilgili olarak davacı tarafın 6102 sayılı TTK’nın 437. maddesinde açıklanan yasal yola başvurma ve yine davalı şirket müdürü ile ilgili olarak ileri sürdükleri iddialar yönünden TTK’nın 630. maddesi çerçevesinde hareket etme olanağının bulunduğu, yani ileri sürülen bu istek ve iddiaların açılacak davalarda tartışılmasının olanaklı olduğu anlaşıldığından, toplantıya çağrıya izin verilmesi koşullarının var olmadığı yönünde kanaate ulaşılmış, yerinde görülmeyen davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM ; Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;

1-Davanın REDDİNE,

2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL harçtan peşin olarak alınan 269,85 TL harcın düşülmesi ile kalan 157,75 TL harcın davacıdan alınarak, Hazine'ye gelir kaydına,

3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerine bırakılmasına,

4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,

5-Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayarak artan kısmının karar kesinleştiğinde iadesine,

Başkan ... ¸E-imza Üye ... ¸E-imza Üye ... ¸E-imza Katip ... ¸E-imza