İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/1039 K.2025/606

Mahkememizde görülen Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin İktisadi Devlet Teşekkülü olması nedeniyle 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa tabi olduğunu, asıl işi olan elektrik iletmenin dışında herhangi bir mal ya da hizmet alımına ya da yapım işine ihtiyacı olması halinde, bunları 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu çerçevesinde ihale yoluyla değişik firmalardan temin ettiğini, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62. maddesi 1. fıkrası (e) bendine göre ihale edilen güvenlik hizmetleri imzalanan sözleşmeler ile 01.12.2021-31.03.2021 tarihleri arasında ...

Özel Güvenlik Limited Şirketi ve ... Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi İş Ortaklığına, 01.04.2021-31.03.2024 tarihleri arasında ... Özel Güvenlik Limited Şirketine verildiğini, Bölge Müdürlüğünde görev yapmakta iken kıdem tazminatını hak edecek şekilde işten ayrılan ...e ödenen brüt 113.818,44TL TL kıdem tazminatından ... Güvenlik Hizmetleri Ltd.Şti.'den alınan 2.881,48TL'nin çıkarılması ile ortaya çıkan 110.936,96 TL'nin, dava dışı ....

01.12.2021-31.03.2021 tarihleri arasında çalıştığı...Özel Güvenlik Limited Şirketi ve Bakartaş Güvenlik firmasından 01.04.2021-31.03.2024 tarihleri arasında çalıştığı ...

Özel Güvenlik Limited Şirketine firmasından (105.270,05TL) tahsil edilmesi gerektiğini, firmalarla yapılan sözleşmeler incelendiğinde davalının imzalamış olduğu 11.03.2021 tarihli sözleşmede bu sözleşme ve eklerinin uygulanmasından doğabilecek her türlü uyuşmazlığın çözümünde Ankara mahkemeleri ve icra dairelerinin yetkili olduğu ifade edilmiş olduğundan, ...

Özel Güvenlik limited şirketi yönünden dava ankara 1.asliye ticaret mahkemesi'nin 2024/807e sayılı dosyası ile açıldığını, Şark özel güvenlik limited şirketi ve bakartaş güvenlik imzaladığı 27.10.2020 tarihli sözleşmede bu sözleşme ve eklerinin uygulanmasından doğabilecek her türlü uyuşmazlığın çözümünde izmir mahkemeleri ve icra dairelerinin yetkili olduğu ifade edildiğinden,

iş ortaklığı yönünden davanın mahkememizde açıldığını, davanın dava konusu değer toplam 5.666,91tl olduğunu, ...ün dilekçe ile başvurarak kıdem tazminatının tarafına ödenmesini talep ettiğini ve brüt 113.818,44tl, net 112.954,56tl 27.05.2024 tarihinde zekiye deringöz'e ödendiğini, açıkladığı sebeplerle.

5.666,91-TL'nin ödeme tarihi olan 27.05.2024 tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek avans faizi ile birlikte şark özel güvenlik limited şirketi ve bakartaş güvenlik hizmetleri limited şirketi iş ortaklığından müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Güvenlik Hizmetleri Ltd.

Şti. vekili, cevap dilekçesinde özetle; personele yapılan ödemeden de anlaşılacağı üzere Kamu İhale Kurumunun tip sözleşme ve şartnameleri ile ihaleye girerek iş alan müvekkilinin personeli işe alıp-çıkarma gibi bir yetkisi söz konusu olmadığını, taraflar arasında imzalanan sözleşmeden tereddüde yer verilmeyecek şekilde ispatlandığını, davacı ile müvekkili arasında gerçek anlamda işçi- işveren ilişkisinin olmadığını, müvekkilinin işçilerin işe alınmasında ya da çıkartılmasında hiç bir tasarrufu bulunmadığını,

davacının alt-işveren konumunda olan müvekkiline bulunması gereken yönetim yetkisini tek taraflı iradesi ile kendisinde bulundurduğunu, işçiyi işe alıp-çıkarma, çalışma şekil ve şartlarını belirleme vs. işçiyle ilgili tüm yönetim yetkisi idare ile imzalanan sözleşme ve şartnamelerde davacı idarede olduğunu, arada asıl işverenlik - alt işverenlik ilişkisinin kanuni anlamda bulunmadığını, işçi alacak davalarında taşeron firmaların davalarda muhatap alınmadığını, davacı kurum yetkililerinin personele rızaen yaptığı ödemede müvekkilinin herhangi bir kusuru olmadığından davanın müvekkili yönünden reddinin gerektiğini, açıkladığı sebeplerle;

yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı... Özel Güvenlik Ltd.

Şti. vekili, cevap dilekçesinde özetle; davanın dayanağı işçi alacağının rücuen tahsili olduğunu, müvekkilinin kendisine tazminat ödenen işçinin "ihale süresi ile sınırlı olarak" işvereni durumunda olduğunu, davacı idarenin dava dışı işçinin "asıl işvereni durumunda olduğu" ise kesinleşen mahkeme kararı ile sabit olduğunu, kesintisiz olarak devreden zincirleme hizmet akitleri ve yasal düzenlemeler gereği, asıl işveren olan davacı idare, istihdam ettiği işçilerin tüm çalışma dönemlerine ilişkin tüm hak ve alacaklarından sorumlu olduğunu,

davacı tarafından taraflar arasında akdedilen sözleşme ve genel şartnamede alt yüklenicinin işçilik alacaklarından sorumlu olduğu hususunun düzenlenmiş olduğunu belirttiğini, bunun gerçek dışı olduğunu, davacı tarafından dava alacağına ilişkin müvekkilinin teminat mektubu iade edilmediğini, davacının mükerrer olarak alacak rücu ettiğini, davacı kamu kurumu tarafından müvekkiline ödenen ihale bedeli içerisinde kıdem payı ödenmediğini, müvekkilinin dava dışı işçiye ödediği kıdem tazminatından sorumluluğunun olmadığını, açıkladığı sebeplerle;

davanın müvekkili yönünden derdestlik itirazları ile reddini, davanın müvekkili yönünden husumetten, görevsizlikten ve yetkisizlikten reddini, davanın usulden reddini, müvekkili yönünden davanın reddini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava dışı ...n SGK kayıtları,

Bilirkişi Raporu: Bilirkişi... tarafından 16/05/2025 tarihinde düzenlenen raporda özetle. Sayın Mahkeme tarafından, sözleşmelerde davacıyı bağlayıcı bir hüküm bulunmadığı, davacının yapılan” ödemeden sorumlu olmayacağı ve sorumluluğun tamamen alt işverenlerde/yüklenicilerde olduğu yönünde hüküm verilmesi durumunda yapılan hesaplamaların... Özel Güvenlik Ltd. Şti. işvereni için sorumluluğunun toplam 2.646,44 TL olduğu, ... Güvenlik Hizmetleri Ltd.

Şti. işvereni için sorumluluğunun toplam 2.646,44 TL olduğu, Mahkeme tarafından, müşterek-müteselsil sorumluluk kapsamında davacının ödemelerden yarı oranında sorumlu tutulması gerektiği yönünde hüküm verilmesi durumunda yapılan hesaplama aşağıda gösterilmiştir. Seçenek | de belirtilen tutarların yarı oranında belirlenmesi neticesinde; ... Özel Güvenlik Ltd. Şti. işvereni için sorumluluğunun toplam 1.323,22 TL olduğu,... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.

İşvereni 1.323,22-TL olduğu görüşü ile raporunu düzenlemiştir.

GEREKÇE

Dava, kamu ihale kanunu kapsamında ihale ile alınan güvenlik hizmeti nedeniyle davacı bünyesinde çalışan ...kıdem tazminatı nedeniyle,... ödenen brüt 113.818,44TL TL kıdem tazminatından ... Güvenlik Hizmetleri Ltd.Şti.'den alınan 2.881,48TL'nin çıkarılması ile ortaya çıkan 110.936,96 TL'nin, dava dışı...; 01.12.2021-31.03.2021 tarihleri arasında çalıştığı... Özel Güvenlik Limited Şirketi ve ... Güvenlik firmasından davalılardan tahsili amacıyla başlatılan rücuen tazminat davasıdır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 2/6. maddesinde,“Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” hükmü bulunmaktadır.

Asıl işverenle alt işverenler arasında yapılan hizmet akitlerine göre yapılan iş kapsamında ve değişen alt işverenlere ait işyerinde ara vermeden çalışan işçilerin işçilik alacakları için açtıkları davalar sonunda ödenmesine karar verilen miktarlardan alacaklı işçiye karşı her biri müteselsilen sorumludurlar. Burada Kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (işçiye karşı) müteselsilen sorumludurlar.

İç ilişkide (alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki ilişkide) ise, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda taraflar kendi aralarında sözleşme yapabilirler. 6098 sayılı TBK’nun 167.

(818 sayılı BK nun 146. m.) maddesindeki düzenleme uyarınca, aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça müteselsil sorumlulardan her biri alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu olacaklardır. Yasa hükmünde eşit sorumluluğun müteselsil borçlularda aksinin kararlaştırılmaması halinde uygulanacağı belirtilmiştir.

Dava dışı işçinin bu davalı şirketin işçisi olarak çalıştığı süre bir yıldan az olsa bile, işçiyi çalıştırdığı süre ile orantılı olarak kıdem tazminatı ve yıllık izin ücretinin bu alt işverenden tahsiline karar verilmesi gerekir.” (YARGITAY 13. HUKUK DAİRESİ E.... K. 2018/8208 T. 20.9.2018)

Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine, aynı sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıklarla ilgili verilmiş mahkeme kararları ve genel hukuk prensiplerine göre sonuca gidilmelidir. Tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme ve şartname hükümlerinde işçi alacaklarından kimin ne kadar sorumlu olduğuna ilişkin hüküm varsa bu hükümler tarafları bağlar.

Hizmet sözleşmelerinde, ihale evraklarında teknik ve idari şartnamelerde ve diğer taraflar arasında karşılıklı düzenlenen belgelerde yüklenici şirketin sorumluluğuna ilişkin açık hüküm olan hallerde, asıl işveren ödemiş olduğu miktarın tamamını, ilgili alt işverenden rücuen tahsilini talep edebilir. Sözleşme değerlendirilirken işçinin çalıştığı dönemlere ilişkin sözleşme hükümleri dikkate alınmalıdır.

Buna göre, son alt işverenin alacağın tamamından sorumlu tutulamayacağı, tamamından sorumlu olmasının İş Kanunu gereği yalnız işçiye karşı olduğu, işçiyi çalıştırmış olan alt işverenlerin her birinin dava dışı işçiyi çalıştırdığı dönemi kapsayan kısmından sınırlı sorumlu olacağı, son alt işverenin iş akdini haklı bir neden olmadan sona erdirerek ihbar tazminatı alacağının doğmasına sebebiyet verdiği ve yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüştüğünden yıllık izin ücretinin tamamından son alt işveren sorumlu olacağından bu ücretlerin son alt işverenden tahsiline hükmedilmelidir.

Ayrıca işçilik alacakları davası neticesinde davacının ödediği yargılama giderleri, faiz ve vekalet ücreti yönünden de alt işverenlere rücu edilecek işçilik alacağı miktarına göre bir oranlama yapılarak davacının alt işverenlerden bu alacak kalemi ile ilgili talep edebileceği miktar da açıkça belirlenmelidir. (Y.13. HD. 24/05/2018 T, 2015/38873-2018/6205 ve yine aynı Dairenin 31.5.2018 T, 2016/2779- 2018/6452 sy.k).

Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında somut olay değerlendirildiğinde; taraflar arasında dava dışı işçinin davalı şirketlerin işçisi olarak çalıştığı, emeklilik nedeniyle davacı kurum tarafından dava dışı işçiye kıdem tazminatı ödendiği hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, davacı tarafından ödenen işçilik alacaklarından kimin ne oranda sorumlu olduğu hususundadır.

Davalı vekilinin derdestlik itirazı yönünden;davamızın konusunu oluşturan kıdem tazminatının 01.12.2021-31.03.2021 tarihleri arasında çalıştığı... Özel Güvenlik Limited Şirketi ve ... Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi İş Ortaklığından rücuen tahsiline ilişkin olduğu,Ankara 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...E sayılı dosyasında ise 01.04.2021-31.03.2024 tarihleri arasında çalıştığı ...Özel Güvenlik Limited Şirketine firmasından rücuen tahsiline ilişkin olduğu,

Söz konusu firmalarla yapılan sözleşmeler incelendiğinde davalının imzalamış olduğu 11.03.2021 tarihli sözleşmede bu sözleşme ve eklerinin uygulanmasından doğabilecek her türlü uyuşmazlığın çözümünde Ankara mahkemeleri ve icra dairelerinin yetkili olduğu ifade edilmiş olduğundan, ...Özel Güvenlik Limited Şirketi yönünden dava Ankara 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...E sayılı dosyası ile açıldığı ve iki dosyada kıdem tazminatının işlediği dönemlerin aynı olmadığı anlaşıldığından derdestlik itirazı yerinde görülmemiştir.

Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda Davacı teşekkül tarafından dava dışı ...e, 27.05.2024 tarihinde

Vakıfbank kanalıyla 123.064,74 TL kıdem tazminatı ve yıllık izin ödemesi yapıldığı

(112.954,56 TL si net kıdem tazminatı olmak üzere) dosya içeriğinde yer alan dekonttan

görüldüğü, Dava dışı işçinin kıdeme esas süresinin toplam olarak 3 Yıl 1 Ay 29 Gün olarak, tazminata

esas giydirilmiş aylık brüt ücretinin de kıdem tazminatı tavanına atıfla 35.058,00 TL üzerinden

(dava dışı işçinin hesaplanan giydirilmiş brüt ücreti 36.897,95 TL iken tavana takıldığı için

tavan nazara alınarak hesaplandığı anlaşılmaktadır fakat tavan miktarı 2024 yılı ilk dönemi

için tam olarak 35.058,58 TL dir) hesaplandığı, kıdem tazminatına esas kalemlerin

incelenmesinde aylık brüt çıplak ücret yanında yemek yardımı ve yol yardımının dikkate

alındığı,

Somut olayın incelenmesinde, dava dışı işçinin 01.02.2021 tarihli işe girişi ile nihai işten

çıkış tarihi olan 30.04.2024 tarihleri arasındaki hizmetleri arasında Yargıtay içtihatlarında

belirtilen şartların bulunduğu ve hizmetlerin işyeri devrine uygun olduğu anlaşıldığı,

Davacı taşekkül tarafından dava dışı işçinin hizmet süresi 3 Yıl 1 Ay 29 Gün olarak

hesaplandığı, Hizmet döküm cetvelinin incelenmesinde, dava dışı işçinin 1 kodlu (istirahat)

eksik günlerinin bulunduğununu görüldüğü,... Özel Güvenlik Ltd. Şti. işvereni için sorumluluğunun toplam 2.646,44 TL olduğu, ... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. işvereni için sorumluluğunun toplam 2.646,44 TL olduğu,ihale edilen güvenlik hizmetleri imzalanan sözleşmeler ile 01.12.2021-31.03.2021 tarihleri arasında ... Özel Güvenlik Limited Şirketi ve...

Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi İş Ortaklığının sorumlu olduğunun anlaşıldığı bu nedenle ilgili tarihlerdeki sorumlu olunun kıdem tazminatı'nın toplam miktarının 5.292,88-TL hesap edildiği dikkate alınarak aldırılan bilirkişi raporu hükme esas alınarak davanın kısmen kabulü ile 5.292,88-TL'nin ödeme tarihi olan 27/05/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ... Özel Güvenlik Ltd. Şirketi ve ... Güvenlik hizmetleri Ltd.

Şirketi'nden müşterek ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.

Katip... ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır