İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/686 K.2025/724

Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında oluşan sözlü sözleşme gereğince doğan cari hesap alacağına göre düzenlenmiş olan, 28.02.2025 tarihli ticari fatura borcunun ödenmemesinden kaynaklanan alacak borç ilişkisi olduğunu, uyuşmazlığa konu alacağın kaynağı taraflar arasındaki kiralama sözleşmesi olması sebebi ile sözleşmenin ifa edileceği yerin müvekkili şirketin merkezi olan Kemalpaşa-İzmir olması sebebi ile yetkili icra müdürlüğünün Kemalpaşa İcra Müdürlüğü olduğunu, kiralama sözleşmesine konu olan malzemelerin, davalı firmanın sahibi bulunduğu inşaat işiyle ilgili olarak yüklenici 3.kişi ...

Çelik Konst. İnşaat Dan. San. Ve Tic. Ltd. Şti. ile imzalanan kiralama sözleşmesi ile davalı tarafa ait. Bornova Ağaçlı Yol Girişinde bulunan şantiyede kullanılmak üzere 1068 parçadan oluşan cephe iskele malzemeleri, 04.03.2023, 16.03.2023 ve 18.03.2023 tarihli irsaliyelerle teslim edildiğini, taşaron...z İnşaatın şantiyede işlerinin bitmiş olması sebebi ile ...

Firmasının şantiyeden ayrılmak zorunda kaldığını,...z İnşaat Firmasının aracılığı ve muvafakatı ile davalı firma ile...z Çelik Firması ile yapılan anlaşma şartlarında kiralamaya konu malzemelerin, iş sahibi davalı...

Yapı tarafından iş bitimine kadar kullanıldığını ve iş bittiğinde 1068 adet malzemeden 862 adet iskele malzemesinin iade edildiğini, 206 adet malzemenin iade edilmediğini, taraflar arasında oluşan kira ilişkisine bağlı olarak kesilen ilk faturanın 30.06.2024 tarihine kadar olan borçları kapsarken.

01.07.2024 tarihinden, takibe konu 28.02.2025 tarihli fatura ile iade edilmeyen ve bedeli ödenmeyen 206 adet malzemenin ilave kira bedelleri için; ...nolu fatura Kemalpaşa İcra müdürlüğünü...esas sayılı icra dosyasında takibe konulduğunu, bakiye 206 adet malzeme iade edilmemiş yada malzeme bedeli kesilen faturaya rağmen ödememesi sebebi ile davalının iade borcunu ifa etmediği için bu kez 28.02.2025 tarihinde ... nolu fatura düzenlendiğini,

206 adet iade edilmeyen malzerme için -01.07.2024 ila 28.02.2025 arası ilave kira alacaklarına ilişkin olarak toplam 174.391,88 TL fatura alacağı ve temerrüt faizleri hesaplanarak Kemalpaşa İcra Müdürlüğünün ...esas nolu takip dosyasında 09.04.2025 tarihinde takibe başlandığını, davalı tarafın bu takipte yetkiye ve borca itirazda bulunduğunu, takibin durduğunu, 28.02.2025 tarihli son fatura alacağı için itirazın iptali davacı açıldığını belirtmiş, davalının, Kemalpaşa İcra Müd.... esas sayılı icra dosyasına yaptıkları yetkiye,

borca ve faize itirazlarının ayrı ayrı iptali ile takibin kaldığı yerden talep edilen asıl alacak ve faizleriyle birlikte devamına, davalı-borçlular aleyhine asıl alacakların % 20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı-borçluya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

GEREKÇE

Dava, taraflar arasında bulunan taşınır kira sözleşmesinden kaynaklanan takibe yapılan itirazın iptali davasıdır.

Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinde, bu kanundan doğan hukuk davalarının ticari dava sayıldığı, aynı Kanunun 5. maddesinin ikinci fıkrasında, bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu Kanunun 4. maddesi hükmünce ticari sayılan davalara ticaret mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmıştır. Buna göre bir uyuşmazlığın ticari nitelikte olabilmesi için, her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmesi yahut aynı maddenin alt bentlerinde düzenlenen istisnalardan birine dahil olması gerekmektedir.

TTK.'nın 14. maddesine göre “Bir ticari işletmeyi kısmen dahi olsa kendi adına işleten kimseye tacir denir.” Aynı Kanunun 17. maddesi hükmünce de; “iktisadi faaliyeti nakdi sermayesinden ziyade bedeni çalışmasına dayanan ve kazancı ancak geçimini sağlamaya yetecek derecede az olan sanat ve ticaret sahipleri tacir değildir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Diğer taraftan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira; Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hâl böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca ticari davalar asliye ticaret mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Diğer taraftan aynı düzenleme gereğince, asliye ticaret mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’ndan ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 6335 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir. Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemelerce re'sen incelenir.

01/10/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK.'nın 4/1-a maddesine göre “Kiralanan taşınmazların, 09/06/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda” Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir.

Somut uyuşmazlıkta, taraflar arasında taşınır kira sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlık olduğu, kira ve kullanma süresinin sona ermesi sebebi ile eksik iadeden sonra taraflar arasında yapılan görüşmeler sonucunda iade edilmeyen 206 adet malzemenin satış bedelinin ve ilave kira bedellerinin ödenmemesi konusunun hizmet sözleşmesi kapsamında olmayacağı ve sadece taşınır kira sözleşmesi olduğu, davalı tarafından davacı aleyhine Kemalpaşa İcra Müdürlüğünün...

Esas sayılı dosyası ile takibe başlandığı, kira sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali ve menfi tespit davalarının da kira ilişkisine bakmakta görevli Sulh Hukuk Mahkemesi olacağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 4. Maddesi dikkate alındığında uyuşmazlığın çözümünde görevli mahkemenin sulh hukuk mahkemesi olduğu anlaşılmaktadır.

Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkindir. HMK. m.114/1-c gereğince görev dava şartı olup HMK. m.115/1 uyarınca taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilmelidir. Taraflar da yargılama süresince mahkemenin görevli olmadığını ileri sürebilirler. Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı tarafından açılan iş bu davada Mahkememizin görevli olmadığı, Sulh Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğu anlaşılmakla mahkememizin görevsizliğine ilişkin aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... Hakim ... · ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır