İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/225 K.2021/67

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkil ile davalı şirket arasında 19/04/2011 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere Acentelik Sözleşmesi akdedildiğini, müvekkili şirketin 19/04/2011 - 28/12/2017 tarihleri arasında davalı sigorta şirketinin yetkili acentesi olarak faaliyet gösterdiğini, müvekkilin bu güne kadar düzenli bir çalışma göstererek,

basiretli tacir sıfatına uygun çalışmalarını sürdürdüğünü, davacının günden güne kesmiş olduğu poliçe sayısını Türkiye genelinde arttırdığını, davalının yükselişine katkı sağladığını, geniş bir portföye hitap ettiğini, davalı tarafından müvekkil şirkete kesmiş olduğu poliçe türüne göre komisyon ödendiğini, performansı yerinde olan üzerine düşen görevi layığıyla yerine getiren müvekkil şirkete davalının, acentelik sözleşmesini bildirimsiz olarak feshettiğini, gerekçe olarak da herhangi bir sebep gösterilmediğini, işbu fesihin Beyoğlu ....

Noterliği’nin 29/12/2017 Tarihli, ... yevmiye no’lu ihtarnamesi gönderilerek yapıldığını ve azilname çekildiğini, ayrıca haksız ve mesnetsiz iddialar ile acentelik sözleşmesini hukuka aykırı şekilde fesheden ve 3 aylık süreye uymayan davalının müvekkilde meydan gelen kazanç kayıplarından da sorumlu olduğunu belirterek, HMK'nın 107.maddesi uyarınca fazlaya ilişkin talep, artırım, dava ve tazminat hakkı saklı kalmak kaydıyla, 100,00.-TL (5684 sayılı yasanın 23/16 maddesi ve T.T.K.

122. mad. gereğince) denkleştirme tazminatı ile haksız fesih nedeniyle 100,00.-TL. (T.T.K. 121 ve B.K. 112 gereğince) 3 aylık kazanç kaybından oluşan maddi tazminatın 28/12/2017 haksız fesih tarihinden itibaren işletilecek ticari faizi ile avukatlık ücretinin ve yargılama giderlerinin davalıdan tahsiline karar verilmesini dava ve talep ettiği görülmüştür.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ve duruşmalarda özetle; davacı şirketin acentelik sözleşmesinin 29.12.2017 tarihinde feshedildiği, davacının 1 yıllık hak düşürücü süre içinde dava açmadığı, taraflar arasında tanzim edilen 2011 tarihli Acentelik Sözleşmesinin İhtilafların Halli başlıklı 26. Maddesi “İş bu sözleşmenin uygulanmasından dolayı, Acente ile ... Genel Sigorta arasında ortaya çıkabilecek ihtilafların çözümünde ...

Genel Sigorta’nın merkezi olan Salıpazarı-İstanbul adresini yetki alanı içine alan Beyoğlu Mahkemeleri ile İcra Müdürlükleri yetkilidir...” hükmünü içerdiğini, taraflar arasındaki yetki anlaşması gereği huzurdaki davada İstanbul İcra Müdürlükleri ve Mahkemelerinin yetkili olduğunu, bu nedenle dava konusu dosyada yetkisizlik karar verilerek dosyanın yetkili İstanbul Mahkemelerine gönderilmesine karar verilmesini, TTK 122. madde uyarınca, denkleştirme tazminat ödenebilmesi için aranan koşullar oluşmadığından davanın reddi gerektiğini, tüm bunların yanında davacı acentenin münhasır bir acente olmadığını,

acentenin yıllardır başka sigorta şirketlerinin de poliçelerini düzenlediğini, bu halde münhasır bir acente olmayan davacı acentenin portföyündeki müşterilerinin poliçesini diğer sigorta şirketlerinden yenilemesi pek tabi ki mümkün olup herhangi bir kar kaybının olmasının da mümkün olmadığını belirterek, davacının haksız ve hukuka aykırı olarak ikame ettiği huzurdaki davasının hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığı için usulden reddine, mahkemenin aksi kanaatte olması ve esasa girmesi halinde ise esastan reddine yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

DELİLLER

Davacı iddiasını ispata yönelik olarak; acentelik sözleşmesi, ihtarname, komisyon gider belgeleri, müvekkili şirket defter ve kayıtları, bilirkişi ve sair her türlü yasal delile dayandığı görülmüştür.

DEĞERLENDİRME

Dava; acentelik sözleşmesinin feshi nedeniyle denkleştirme tazminatı ve üç aylık kazanç kaybından oluşan maddi tazminat istemine ilişkindir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun yetki sözleşmesini düzenleyen 17. maddesinde; "Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır" düzenlemesine yer verilmiştir. Söz konusu düzenleme ile yetki sözleşmesi yapılmasında, tarafların tacir veya kamu tüzel kişisi olması aranmıştır. Diğer bir anlatımla, maddedeki tacirden anlaşılması gereken, işin ticari nitelikte olması değil, tarafların kanunlarda tacir olarak tanımlanan kişiler olmasıdır.

Yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde. Somut olayda taraflara arasında yapılan 12.04.2011 tarihli Acentelik Sözleşmesinin 26. Maddesinde “İş bu sözleşmenin uygulanmasından dolayı, Acente ile ... Genel Sigorta arasında ortaya çıkabilecek ihtilafların çözümünde ...

Genel Sigorta’nın merkezi olan Salıpazarı-İstanbul adresini yetki alanı içine alan Beyoğlu Mahkemeleri ile İcra Müdürlükleri yetkilidir...” hükmünün bulunduğu, yine taraflar arasında yapılan 25.07.2016 tarihli Acentelik Sözleşmesinin 28. Maddesinde “İş bu sözleşmenin uygulanmasından dolayı, Acente ile Sigorta şirketi arasında ortaya çıkabilecek ihtilafların çözümünde İstanbul Mahkemeleri ile İcra Müdürlükleri yetkilidir...” hükmünün bulunduğu,

HMK'nun 17. maddesi gereğince taraflar arasında yapılan yetki sözleşmesinin geçerli olduğu , davalının 7226 sayılı yasanın geçici 1.maddesi uyarınca Covid-19 salgını nedeniyle duran süreler nedeniyle süresinde verilen cevap dilekçesinde yetki itirazında bulunarak, yetkili Mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu beyan edip dosyanın yetkili ve görevli İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesini talep ettiği, 6100 Sayılı HMK.nın 17. maddesine göre taraflara arasında yapılan yetki sözleşmesi nedeniyle İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yetkili mahkeme olduğu, mahkememizin yetkisiz olduğu anlaşılmakla;

yetki yönünden davanın usulden reddine ve mahkememizin yetkisizliğine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip... e-imzalı Hakim... e-imzalı