İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/259 K.2022/875

Mahkememizde görülen Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin Mahkememize sunduğu ............ tarihli dava dilekçesi ile.

Davacı ESHOT Genel Müdürlüğünün 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 5393 sayılı Belediye Kanunu gereğince İzmir Büyükşehir Belediyesine bağlı, katma bütçeli bir kamu kurumu olduğunu, İzmir Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde lastik tekerlekli toplu ulaşım hizmetini yürütmekte olduğunu, davacı idarede temizlik hizmeti işinin, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun ve 4857 sayılı İş Kanunu'nun verdiği yetki ile 4734 sayılı Kanun uyarınca hizmet satın alınması yoluyla yapıldığını, davalılar ile de bu kapsamda hizmet alım sözleşmeleri imzalandığını, bu kapsamda,

dava dışı işçi ...'ın davacı idarede 10/07/2003 - 31/05/2004 tarihleri arasında davalı ... Temizlik Hiz. Ve Malz. İnş. Lojistik Hizm. Elekt. Tur. Araç Kiralama San.Tic.Ltd.Şti. 16/07/2004 - 14/07/2005 ve 01/10/2006 - 30/06/2007 tarihleri arasında davalı .... İnş. Tur. Taş. ve Hiz. Org. Özel Eğt. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. 01/10/2005 - 30/09/2006 tarihleri arasında davalı .... Gıda Mad. Day. Tük. Zr. Ve Orm. Ür. Mad. Temz. ....... Ac. İth. İhr. Tic. San. Ltd.

Şti.01/07/2007 - 30/04/2008 ve 06/01/2010 - 31/12/2010 tarihleri arasında ... Temizlik İnş. Otom. Hiz. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. 01/05/2008 - 30/04/2009 tarihleri arasında ... Temizlik Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. 05/05/2009 - 30/06/2009 ve 01/07/2009 - 31/12/2009 tarihleri arasında ... Tem. Nak. İnş. Ve Yemek Ürt. Hzm. Taah. San. Ve Tic. A.Ş. 01/01/2011 - 28/08/2018 tarihleri arasında dava dışı ...

A.Ş. işçisi olarak çalıştığı, davalılar; ...'a iş sözleşmesinin son bulması ile birlikte davacı idare tarafından ödenen kıdem tazmınatından, ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte sorumlu olduklarını, dava dışı ...

A.Ş.'nin payına düşen miktarı davacı idareye ödediğinden geriye kalan miktar olan toplam 44.964,57 TL'den davalı şirketlerin müşterek ve müteselsilen sorumlu bulunduğunu, davacı idare tarafından söz konusu miktarın davalılardan talep edilmiş ise de, davacı idareye herhangi bir ödemede bulunulmadığını, sonuç olarak davalıların gerek yasal mevzuat, gerekse davacı idare ile imzalamış oldukları sözleşmeler ve eki teknik idari şartnameler gereğince, çalıştırdıkları işçilerin bireysel ve toplu iş hukukundan kaynaklanan tüm hak ve alacaklarını ödemekle yükümlü olduğundan, davacı idarece ödemek zorunda kalınan miktarlardan sorumlu olduklarını,

yukarıda izah edilen sebeplerle, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, davacı idare ile davalı şirketler arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesi uyarınca davalıların işçisine davacı idare tarafından ödenen toplam 44.964,57 TL'nin davalıların kendi dönemleri ile sınırlı olmak kaydıyla; ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak ticari avans faizi ile birlikte müştereken tahsiline, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin müştereken ve müteselsilen davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava ettikleri görülmüştür.

Dava dilekçesinin davalı şirketlere tebliğ edildiği, davalı ... Temizlik Hizm. ve Malz. San. Tic. Ltd. Şti. vekilinin dosyaya sunduğu 20/11/2020 tarihli yanıt dilekçesi ile.

Zamanaşımı itirazlarının bulunduğu, davanın husumet yokluğundan reddinin gerektiği, davacı idare ile davalı şirket arasında hizmet sözleşmesinin mevcut olduğunu, işverenler arasında asıl işveren - alt işveren ilişkisinin bulunmadığını, taraflar arasındaki sözleşme hükümlerinin hakkaniyet ve ölçülülük ilkesi ile bağdaşmadığını, dava dışı işçinin davacı şirket bünyesinde çalıştığı döneme ilişkin hak ve alacaklarının kendisine ödendiğini, kıdem tazminatından doğrudan kamu kurumunun sorumlu olduğunu,

davacı idarenin her ne kadar ihale makamı olarak adlandırılmış ise de kamu ihale sözleşmesi ile gördürülen iş nedeni ile asıl işveren sıfatı ile kıdem tazminatından sorumlu olduğunu, davalı şirketin ihbar tazminatı ve yıllık izin ücretleri alacağından sorumlu olmadığını, davacı idarenin ödeme tarihinden itibaren faiz talebinde bulunmuş ise de TBK mad.

117 uyarınca ödeme yapıldığı tarihten itibaren değil davalı şirketin temerrüde düşürüldüğü tarihten itibaren faiz işletilmesinin uygun olacağını, açıklanan nedenlere davanın reddini talep ettiği görülmüştür.

Diğer davalı şirketlerin yanıt dilekçesi veya beyan dilekçesi sunmadığı, yargılama devam ederken kendilerini vekille temsil ettirmedikleri görülmüştür.

Dava, davacı idare ile davalı şirketler arasında yasal prosedür tamamlandıktan sonra imzalanan Hizmet Alım Sözleşmesi uyarınca sözleşme tarihleri süresince davalı şirketler nezdinde çalışan olup, davacı idarenin sözleşmeye konu hizmetini yürüten dava dışı işçinin iş sözleşmesinin sona ermesi nedeniyle dava dışı işçinin hakettiği kıdem tazminatının davacı tarafından ödenmesi sonrası bu bedelin her bir davalı ile yapılan sözleşme dönemleri uyarınca bu döneme tekabül eden alacağın davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkin alacak davasıdır.

Yargılama devam ederken davalı ....... Hizmet Taah. İnş. Haf. Nak. Hayv. Tur. San. Ve Tic. A.Ş'nin tasfiye aşamasına geldiği, tasfiye memuru olarak.... ...'un atandığı görülmüştür.

Davacı idare ile davacı şirketler arasında imzalanan Temizlik İşi Hizmeti Alımına İlişkin Sözleşmeler ile dava dışı işçi ...'ın kıdem tazminatı çizelgesi ve bu çizelgeye istinaden yapılan ödemeleri gösterir belgeler, davalı şirketlere yazılan yazılar ve ilgili tüm kayıtlar celp edilerek dosyamız içine alınmış, davacı idare tarafından bu kayıtların yazılı ortamda sunulması çok külfetli olacağından CD ortamında dosyaya sunulduğu, ayrıca uyap ortamından dosyaya sunulduğu görülmüştür.

Davacı idare ile davalı şirketler arasında imzalanan sözleşmeler uyarınca alınan temizlik hizmeti nedeniyle dava dışı işçinin belirlenen alacağının davacı tarafından ödenmesi sonrası bu bedelin ne kadarından hangi şirketin sorumlu olabileceği, sözleşme gereği davacının davalı taraflara rücu hakkının olup olmadığı, var ise ne kadar rücu edebileceği hususlarında rapor düzenlenmek üzere dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, 06/07/2022 tarihli bilirkişi raporunun dosyaya sunulduğu görülmüştür.

Raporun yapılan incelemesinde.

Dava ve uyuşmazlık konusu davalarda temyizen inceleme görevi Yargıtay 15. Hukuk Dairesine (Yargıtay 6.H.D.) Verildiğinden bu dairenin kararlarında yer alan ilkeler doğrultusunda; dosya kapsamına göre, alt işverenlerin sorumlu olabileceği tutarların hesaplandığı, taraflar arasında imzalanan Hizmet Alım Sözleşmeleri ile sözleşme eki kabul edilen teknik şartnamelerde iş mevzuatından kaynaklı tazminat ve işçilik alacaklarından yüklenicilerin sorumlu olacağına ilişkin hükümlere yer verildiği, tazminat ve işçilik alacaklarından asıl iş verenin sorumlu olacağına ilişkin hükümlerin yer almadığı,

Yargıtay 15. Hukuk Dairesi kararlarına göre işçiye ödenen kıdem tazminatının iş sözleşmesinin feshedildiği tarihte ki indirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olduğu, bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yüklenicilerin iş verene karşı sorumlu oldukları, işveren tarafından bu ödemelerin fer'i mahiyetinde yapılan ödemelerin de ayrı esas ile yüklenicilerden tahsil edilebileceğini belirttikleri, dava dışı işçi ...'a yapılan ödemenin 44.964,57 TL olduğu, dava dışı...Enerji Tem.

A.Ş. nezdinde hizmet süresi yönünden ödemenin kabulü halinde asıl iş veren davacı tarafından davacı işçiye ödendiği iddia edilen kıdem tazminatından dava dışı işçiyi çalıştıran altişverenlerin sorumlu olabileceği miktarların belirlendiği ve buna göre dava dışı işçinin davalı ... Tem. Ltd. Şti'de çalıştığı 320 çalışma gününe karşılık 5.638,19 TL, davalı .... Ltd. Şti'de çalıştığı 628 çalışma gününe karşılık 11.064,95 TL, davalı ... Tic. Ltd.

Şti'de çalıştığı 356 çalışma gününe karşılık 6.272,49 TL, davalı ... Tem. Tic. Ltd. Şti'de çalıştığı 300 çalışma gününe karşılık 5.285,80 TL, davalı ... Tem. Tic. Ltd. Şti & ... Ltd. Şti. & ... Tem. Ltd. Şti. Ortak girişiminde çalıştığı 356 çalışma gününe karşılık 6.272,49 TL, davalı ... Tic. Ltd. Şti'de çalıştığı 57 çalışma gününe karşılık 1.004,30 TL, davalı ... Tic. Ltd. Şti. & ... Tem. Tic. Ltd. Şti.

Ortak girişiminde çalıştığı 535 çalışma gününe karşılık 9.426,35 TL kıdem tazminatını hakettiği, toplam tazminat bedelinin 44.964,57 TL olduğu yönünde kanaat bildirildiği görülmüştür.

Raporun taraflara tebliğ edildiği, davalı ... vekilinin rapora karşı beyan dilekçesini dosyaya sunduğu, itiraz edilen hususların raporda denetlendiği ve incelendiği anlaşılmıştır. Dosyada yapılan yargılama ve toplanan delillere göre; Davacı idarece temizlik hizmeti işi, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun ve 4857 sayılı İş Kanunu'nun verdiği yetki ile 4734 sayılı Kanun uyarınca hizmet satın alınması yoluyla yapıldığı, davalılar ile de bu kapsamda hizmet alım sözleşmeleri imzalandığı, dava dışı işçiye yapılan ödemelerin davalılardan rücu edilerek kendilerine ödenmesi istemi ile iş bu davanın açıldığı görülmüştür.

Davalı şirketler ile davacı idare arasında mevcut sözleşmeler uyarınca 10/07/2003 tarihinden itibaren, 31/10/2010 tarihine kadar ki sürede çeşitli iş günlerini kapsar şekilde arka arkaya ve birbirini takip eder şekilde hizmet alım sözleşmeleri uyarınca hizmet alındığı, dava dışı işçi ...'ın alt işverenler olarak gösterilen davalı şirketler nezdinde çalıştığı, dava dışı işçinin 28/08/2019 tarihinde iş sözleşmesinin sona erdiği, davacı idare tarafından dava dışı işçiye 14/10/2019 tarihinde 44.623,29 TL kıdem tazminatı ödemesinin yapıldığı,

taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesi uyarınca yüklenici şirketler nezdinde çalışanların işçilik alacaklarının tamamının yüklenicilerin kendi dönemleri ile sınırlı olmak üzere sorumluluklarının bulunduğu ve ödeme yapan asıl iş verenin yüklenicilerin kendi dönemleri ile sınırlı olmak üzere yüklenicilere rücu edebileceği, bu haliyle istemin değerlendirilmesi gerektiği, bilirkişi tarafından düzenlenerek dosyaya sunulan raporun dosyamızda ki verilere uygun ve hükme esas alınabilir nitelikte olduğu ve buna göre,

raporda belirtilen ve hesaplanan şekilde davalılar yönünden davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği anlaşılmış aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Yazman ... · e-imza Yargıç... · e-imza