İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/292 K.2021/552

Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili Çeşme Asliye Hukuk Mahkemesi’ne 10.11.2017 harç tarihli davada dava dilekçesinde; davacı vekili Çeşme Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasıyla müvekkili şirkete ait olan ... (...) isimli teknenin müvekkilinden habersizce ... ve daha sonra ... ismiyle değiştirilerek ... yetkilileri ... ye emaneten teslim edildiği, müvekkilinin imzası taklit edilerek sahte belgeyle ... temsilcisi olduğu, ... Ltd.

Şti.’ne satıldığı, Amerikan ... şirketine satıldığı, teknenin isim ve malik değiştirdiğini, satış senedindeki imzanın müvekkiline ait olmadığını, teknenin Amerika sicilinde ... sicilini aldığını, Çeşme CBS’ne suç duyurusunda bulunduklarını, Çeşme SCH’nin ... D.İş sayılı dosyasıyla tekneye el koyma kararı verildiği, daha sonra ihtilafın hukuki bir sebepten kaynaklandığı belirtilerek el koyma kararının kaldırıldığını, teknenin müvekkili şirkete ait olması gerekirken ...

Ltd. adına kayıtlandığını, böyle bir şirketin bulunmadığını, karşı tarafın hileli davranışlarıyla müvekkiline ait ... sicil numaralı ... isimli teknenin TMK m. 683 gereğince haksız olarak elinde bulunduran davalı taraftan alınarak müvekkiline teslim edilmesini ve diğer maddi ve manevi haklarının saklı tutulmasını talep etmiştir.

Çeşme Asliye Hukuk Mahkemesi ...-... D.İş dosyası ile ve 12.10.2017 tarihinde, HMK.390 maddesindeki şartların oluştuğu gerekçesi ile davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin kabulüyle, tekne değerinin %15 teminat karşılığında, teknenin devir ve tesliminin tedbiren önlenmesine karar vermiştir. Bu karar tedbire konu teknenin, Çeşme Marinadan 13.09.2017 tarihinde ayrılması üzerine Sakız adasına gittiği beyanı üzerine Mahkemece 13.10.2017 tarihinde verilen tedbir kararının uygulanamaması nedeniyle, tedbir kararının kaldırılmasına ve teminat mektubunun iadesine karar verilmiştir.

Davacı vekilinin yeniden tedbir talebinde bulunması hususunda, Çeşme Asliye Hukuk Mahkemesinin 27.10.2017 tarih ve...-... D.İş dosyası ile HMK. 390 maddesindeki koşulların oluştuğu gerekçesi ile davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin kabulüne, tekne değerinin %15 teminat karşılığında, teknenin devir ve tesliminin tedbirin önlenmesine karar vermiştir.

Çeşme Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D.İş dosyası ile tedbir talebinin kabulü kararı üzerine, 31.10.2017 tarihinde işlem yapılarak Çeşme Asliye Hukuk Mahkemesinde derdest dava açılmıştır. Mahkemece davalıların ihtiyati tedbir kararına itirazı üzerine duruşmalı olarak 02.11.2018 tarihinde, tedbirin kaldırılması halinde telafisi güç ve imkânsız zararlar doğma ihtimali gerekçesiyle tedbirin kaldırılması talebinin reddine karar verilmiştir.

Yine mahkemece 30.01.2019 tarihinde ... E – ... K sayılı kararla ise, uyuşmazlığın, davaya konu teknenin mülkiyetinin kime ait olduğu hususunda toplandığı, TTK 1352/1-t maddesinde "Geminin mülkiyeti ve zilyetliğine ilişkin her türlü uyuşmazlığın..." deniz alacağı olduğu, İzmir ili Çeşme ilçesinde doğan uyuşmazlıklara ilişkin davalara münhasıran İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin görevlendirildiği gerekçesi ile dava dilekçesinin görev yönünden reddi ile mahkemenin görevsizliğine karar verilmiştir.

Bu karar üzerine taraflarca herhangi bir işlem yapılmamıştır. Ancak, davacı ve davalı tarafların ihtiyati tedbir talebinin kaldırılmasının reddine ilişkin karara istinaf yoluna başvurması üzerine İzmir BAM .... HD’nin ... E – ...

K sayılı 24.06.2019 tarihli kararıyla “Davada görevli mahkemenin Çeşme Asliye Hukuk Mahkemesi olduğundan bahisle görevsizlik kararının kaldırılmasına ve dosyanın mahkemesine iadesine” karar verilmiş ve dosya yeniden istinaf incelemesine tabi olmakla İzmir BAM .... HD’nin ... E – ... K sayılı 03.06.2020 tarihli kararla İzmir BAM .... HD’nin ... E – ...

K sayılı 24.06.2019 tarihli kararının kaldırılmasına ve tedbir yönünden tedbir talebi kararının kabulünün itirazının reddine ilişkin kararın usulüne uygun olduğu gerekçesiyle istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir. Bu arada Çeşme Asliye Hukuk Mahkemesi’nin ... E numarasına kayıtlanan dosyada mahkemece İzmir BAM .... HD’nin 24.06.2019 tarihli ... E – ...

K sayılı kararından sonra dosya tekrar esasa kaydedilerek yargılamasına devam edilmiş ve tedbir konusundaki istinaf incelemesinin bitmesi beklenmiştir. Mahkemece yapılan incelemeyle ... E sayılı dosyada ... K sayılı kararla 24.02.2021 tarihinde mahkemenin daha önceden yargılama konusu yapıp karar verdiği (Çeşme Asliye Hukuk Mahkemesi’nin ... E – ...

K sayılı), kararın kaldırılmadığı ve devam ettiği ve görevsizlik kararına göre dosyanın İzmir 5 ATM’ne gönderilmesine karar verilmesi gerektiğinden bahisle 31.05.2019 tarihli davacı tarafın dilekçesine istinaden dosyanın mahkememize gönderilmesine karar verilmiş, ancak verilen karar kesinleştirilmeksizin mahkememize gönderilmiş ve mahkememizin 2021/394 Esasına kayıtlanmıştır.

Her ne kadar Çeşme Asliye Hukuk Mahkemesince ... E – ... K sayılı kararla İzmir BAM .... HD’nin 24.06.2019 tarihli ... E – ... K sayılı kararının kaldırıldığı ve böylece Çeşme AHM’nin ... E –... K sayılı kararının geçerli olduğu gerekçesiyle dosya mahkememize gönderilmiş ise de verilen gönderme kararının usule uygun olmadığı belirlenmiştir. Zira her ne kadar İzmir BAM .... HD’nin 24.06.2019 tarihli ... E – ...

K sayılı kararı ile verilen görevsizlik kararı kaldırılmamış ise de, mahkeme tarafından bu aşamada dosyadan el çekilmemiş olup, tekrar esasa kaydedilmiş ve ... Esas almıştır. Bilindiği üzere yargılamanın sona ermesi halinde (mahkemece verilen ihtiyati tedbir kararı istinaf konusu edilse dahi) işten el çekilmesi ve kesinleştirme işleminin yapılmış olması gerekmekte olup, bu işlem yapılmamıştır. İzmir BAM .... HD’nin ... E – ...

K sayılı kararıyla ise artık sadece tedbir yönünden bir inceleme yapmış olmaktadır. Bu halde esasa kaydedilip yargılamaya devam edilmesi halinde yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir. Aksi halde yargılamanın sona erme sebebi belirlenememiş olacaktır. Kaldı ki somut olayda da davacı ve davalı tarafın yeni verilen (... E ... K sayılı 24.02.2021 tarihli kararı) tekrar istinaf etme imkânı bulunmaktadır.

O halde bu karar kesinleştirilmeden mahkememize gönderilmesi mümkün değildir. HMK m. 20 gereği verilen bu kararın tebliğinden itibaren kesinleşmesinin beklenmesi ve yeni verilen bir karar olması nedeniyle HMK m. 20 gereği taraflardan birinin yeniden tahrik dilekçesi vererek dosyanın ilgili mahkemeye gönderilmesini istemesi gerekir.

Aksi halde, HMK m. 20’de yer aldığı halde usule aykırı olarak ve kamu adına takip edilmeyen bir davada tarafların yerine geçerek davanın yürütülmesi ve tahkikatın devam etmesi söz konusu olacaktır. Mevcut durumda dosyadaki bu eksikliğin mahkememizce giderilmesi mümkün olmadığından ilgili mahkemesine iade edilerek bu kararın kesinleştirilmesinin sağlanması ve mahkememize talep halinde gönderilmesi gerektiğinden dosyanın iadesine karar vermek gerekmiştir.

Ayrıca 6100 Sayılı Kanunun 331. Maddesinde 22.07.2020 tarihinde kabul edilen ve 28.07.2020 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7251 Sayılı Kanun m. 33 ile HMK'nın m. 331/2-f’de yapılan değişiklikle "görevsizlik - yetkisizlik veya gönderme” ibareleri "görevsizlik ve yetkisizlik" olarak değiştirilmiştir.

Bu hükümden de anlaşılacağı üzere gönderme kararı HMK dan kaldırılmış olup, mevcut kararlarda da gönderme kararı verilebilecek herhangi bir hal bulunmamaktadır.

Şöyle ki gönderme kararı HMK dan önce yürürlükte olan 1086 sayılı HUMK hükümlerinde Asliye Hukuk Mahkemesiyle Asliye Ticaret Mahkemesi arasında ki ilişkinin görev ilişkisi olmayıp iş bölümü ilişkisi olduğu ve itiraz üzerine her iki mahkemenin birbirine usulüne uygun olarak görevsizlik yerine gönderme kararı verdiği hallere ilişkin olduğundan ve 7251 sayılı Kanun ile bu kanunun en son kalıntısı olan 6100 Sayılı Kanun m. 116/c bendi (iş bölümü itirazı) de yürürlükten kaldırılmış olmakla artık herhangi bir gönderme kararı verilmesi mümkün değildir.

Kaldı ki Deniz Ticaret davalarına bakmakla görevlendirilen İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 6102 Sayılı TTK m. 5/2.f gereğince yasada yer alan hükümle kurulmuş olan ve kurulma aşamasında bu konuda HSK’nın görevlendirildiği bir mahkeme olup, bu mahkeme niteliği itibariyle Asliye Hukuk - Asliye Ticaret - Sulh Hukuk - Tüketici Mahkemesi gibi ayrı görevli mahkeme olduğundan görev/görevsizlik kararıyla ve bu kararın yasal denetim yolları tükendikten sonra (İstinaf - Temyiz gibi) ilgili mahkemesine gönderilmesi gereklidir.

Başkan ... · E-İmzalıdır Üye ... · E-İmzalıdır Üye ... · E-İmzalıdır Katip ... · E-İmzalıdır