İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/304 K.2022/392

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı şirket vekili dava dilekçesinde özetle ; ... Bankası, ... İzmir Şubesi’nin ... seri numaralı, 06/04/2022 tarihli, keşide yeri İzmir, 25.000-TL bedelli çek, ... Bankası ... Şubesi'nin ... seri numaralı, 12/04/2022 tarihli 25.000-TL bedelli çek, ... Bankası ... İzmir Şubesi'nin ... seri numaralı, 19/04/2022 tarihli 25.000-TL bedelli çekin keşidecisi müvekkili ... Turizm Soğutma ve Endüstriyel Mutfak San. Tic. Ltd.

Şti. olduğu, müvekkilinin bu üç adet çeki ticari ilişki içerisinde bulunduğu ... Elektrik Malzemeleri Ltd. Şti adına keşide ettiğini ve kargoya verdiğini, ancak kargo yerine ulaşmasına rağmen çeklerin kargo poşetinden çıkmadığını ve 3 adet nama yazılı çekin müvekkili iradesi dışında kaybolduğunu veya çalındığını, üçüncü şahısların eline geçmesi halinde müvekkilinin mağdur olacağını, çeklerin 21/02/2022 tarihinde ...

Plastik şirket yetkilisi ... tarafından ... firmasına kırdırılmak üzere ibraz edildiğini ancak şirkette çeklerin sordurulması ile durum anlatıldığından bu kişinin çekleri ibrazdan vazgeçtiğini, açıklanan nedenlerle çekler üzerine ödeme yasağı konulmasına ve zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

Dava, TTK'nın 818/1-s maddesinin yollamasıyla çeklerde de uygulanması gereken 757. vd. maddeleri hükümlerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali davasıdır.

TTK Madde 651- (1) Kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. (2) Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir.

TTK'nun 757-(1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir.

TTK'nun 759-(1) poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir.

6100 sy HMK nın 114(1) d ) Tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları dava şartıdır. Zayi nedeniyle çek iptali hamil tarafından açılması gerekir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; her ne kadar davacı keşideci tarafından ... Bankası, ... İzmir Şubesi’nin ... seri numaralı, 06/04/2022 tarihli, keşide yeri İzmir, 25.000-TL bedelli çek, ... Bankası ... Şubesi'nin ... seri numaralı, 12/04/2022 tarihli 25.000-TL bedelli çek, ... Bankası ... İzmir Şubesi'nin ... seri numaralı, 19/04/2022 tarihli 25.000-TL bedelli çekin zayii nedeniyle iptali ve ödemeden men istemiyle dava açılmış ise de.

6102 SK nun 757 inci vd maddelerinde de belirtildiği üzere çekin iptalini isteme hakkının ancak çek hamiline ait olduğu, keşidecinin ödemeden men talimatı verme hakkının da bulunmadığı nazara alındığında keşidecinin ancak kaybettiği çekin bedelinin kendisinden istenmesi halinde, borçlu olmadığının tespiti yönünde dava açma olanağına sahip olduğu, davacının çek hamili sıfatı bulunmadığı,

keşideci sıfatı ile kıymetli evrakın iptali davası açtığı, keşideci olan davacının kıymetli evrakın iptali davasını açma ehliyetinin olmadığı anlaşılmakla keşideci tarafından açılan çek iptali davasının dava şartı olan aktif husumet yokluğundan HMK'nun 115/2.maddesi uyarınca usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.