İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/434 K.2022/852

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasındaki ticari ilişki gereği ticari defterlerinde de kayıtlı olan 31/12/2021 tarih 125.000,00 TL bedelli elektronik fatura kesildiğini, karşı tarafın işbu faturaya itirazı olmadığını, davalı tarafından ödenmeyen 10.000, TL bakiye alacak için İzmir 10. İcra Müdürlüğü’nün .../...

E. Sayılı dosyası ile takibe geçildiğini, davalının 13.04.2022 tarihinde borca ve yetkiye itiraz ettiğini, bu nedenle icra müdürlüğü tarafından takibin durdurulduğunu, icra takibine konu alacağın faturadan kaynaklı bir para borcu olduğunu ve bu sebeple İzmir Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkili olduğunu ve yetki itirazının kaldırılması gerektiğini, dava konusu bakiye alacağa ilişkin ticari işin müvekkili tarafından davalıya şantiye işlerinde kullanmak üzere teslim edilen paletli ekskavator cinsi iş makinesinin kiralanması olduğunu,

iki tarafa borç yükleyen bu ticari ilişki gereği müvekkili şirket tarafından kendi ediminin zamanında yerine getirilmiş olmasına rağmen davalı taraf bu edimin karşılığını ifa etmediğinden davaya konu takip açıldığını, arabuluculuğa başvurulduğunu ancak anlaşma sağlanamadığını,

davalının Erzurum 3. Noterliğinin... tarih ve ... yevmiye numaralı yasal ihtarnamesi ile işbu kiralamaya ilişkin taraflar arasındaki sözleşmeyi kabul etmekle birlikte 125.000,00 TL'lik faturaya ilişkin 50.000,00 TL elden peşin ödeme ile 65.000,00 TL banka havalesi olmak üzere toplamda 110.000,00-TL ödeme yaptıklarını ikrar ettiğini ancak müvekkilinden başka kalemlerden alacaklı oldukları iddiası ve gerekçesiyle ödeme yapmaktan imtina ettiklerini belirttiklerini, bu nedenlerle açılan davanın kabulü ile itirazın iptaline, takibin devamına, alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesnde özetle; açılan davada Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olmadığını, taşınmazların ilamsız icra yoluyla tahliyesi hariç kira ilişkisinden doğan tüm uyuşmazlıklarda görevli mahkemenin sulh hukuk mahkemeleri olduğunu, takibe konu olan faturanın kaynağının iş makinesi kiralanması ve bu kira bedelinin ödenmediği iddiası olduğunu, icra takibinde ise İzmir İcra Müdürlüklerinin yetkili olmadığını, yetkili icra dairelerinin Erzurum İcra Daireleri olduğunu, müvekkilinin davacıya herhangi bir borcu bulunmadığını, müvekkili ile davacı arasında,

08.10.2021 tarihinde iş makinesi kiralanmasına ilişkin sözlü bir anlaşma yaptıklarını ve bu tarihte sözleşme kurulduğunu, bu sözleşmeye göre bir adet paletli eskavatör (Case 300 marka ve 2017 model) aylık 37.000,00tl + kdv olmak üzere ve davacının kendi gönderdiği ve maaşını da kendisinin ödediği işçisinin operatörlük yapması şartı ile davacı tarafından müvekkiline kiralandığını, kira konusu iş makinesinin 08.10.2021 tarihinde davalı müvekkil için çalışmaya başladığını,

iş makinesinin 08.10.2021 tarihinden 22.10.2021 tarihine kadar çalıştığını davacının iş makinesini kullanması için gönderdiği işçisi makine operatörünün işten ayrılması sonucu 22.10.2021 tarihinde makinenin çalışmasına ara verildiğini, 30.10.2021 tarihinde yeni görevlendirilen operatörün gelmesiyle iş makinesinin tekrar çalışmaya başladığını ancak 22.11.2021 tarihinde bu defa da operatörün kaza geçirmesi ile çalışmanın yine durduğunu, 08.10.2021 ile 22.11.2021 tarihleri arasında, hafta sonu ve resmi tatiller, personel yokluğu ve benzeri sebeplerle kiralanan makinenin müvekkili için neredeyse 1 ay kadar çalıştığını, sonrasında davacının,

iş kazası ve iş makinesinin bakım ve tamirinin yapılması gibi nedenleri ileri sürerek iş makinesini yed'inde tuttuğu, sözleşmeyi ifa etmekten kaçındığını, davacı yan ile yapılan sözleşmenin devam ettiği inancında olan müvekkilinin kabul anlamına gelmemek üzere hukuka aykırı bir şekilde geç kesilen faturayı hesaplarına işlediğini, müvekkili tarafından, yükselen fiyatlar karşısında sözleşmeye uygun fiyatla devam edeceğini söyleyen ve müteaddit defa ödeme talep eden davacıya, haddinden fazla ödeme yapıldığını, müvekkilinin,

Erzurum 3. Noterliğinin ... tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi sözleşme gereği iş makinesinin teslimini veya fazla ödenen paraların iadesini talep ettiğini, davacının bunun üzerine icra takibine geçtiğini, banka kayıtları ve ilgili evraklar incelendiğinde müvekkilinin davacı yana borcunun bulunmasını müvekkili tarafından davacı şirkete fatura bedelinden bir hayli fazla ödeme yapıldığının görüleceğini,

faturanın usulsüz kesildiği ve içeriğinin yanlış olduğunun müvekkili tarafından şirket yetkililerine sözlü olarak bildirildiğini müvekkil tarafından hazırlanan ihtar içerikli yazılı beyanlarının posta yoluyla şirkete gönderildiğini ancak davacı şirketin resmi adresinde bulunamadığından ulaştırılamadığını, davacının mail adresine de iletildiğini, faturanın düzenlenmesinin davacı yanca hep ertelendiğini ve yılın bitmesi ile oldu bittiye getirilerek faturanın 31.12.2021 tarihinde düzenlendiğini, faturaya ilişkin irsaliye hakediş gibi belgelerin halen düzenlenemediğini,

taraflar tacir olmadığından kesilen faturaya itiraz edilmemesi sonucu faturanın kabul edildiği karinesinin uygulanamayacağını, açıklanan nedenlerle öncelikle davanın görev nedeniyle usulden reddine, Mahkeme aksi kanaatte ise davanın esastan reddine, takibinde haksız ve kötü niyetli olan alacaklı hakkında takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere tazminata mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

DELİLLER

Davacı iddiasını ispata yönelik olarak; İzmir 10. İcra Müdürlüğü’nün .../... E. sayılı dosyası, Erzurum 3. Noterliğinin... tarih ve ... yevmiye numaralı borçlu ihtarnamesi, cari hesap dökümü, faturalar, sevk irsaliyeleri, borcun ikrarını gösterir sözleşmeler, yazışmalar ,vergi dairesi kayıtları, banka kayıtları, ticaret sicil kayıtları, taraflara ait ticari defter ve kayıtlar, tanık, bilirkişi, keşif, yemin delillerine

dayandığı görülmüştür.

Davalı vekili savunmasını ve iddialarını ispat yönünde; Whatsapp yazışma ekran görüntüleri , Erzurum 3. Noterliğinin ... tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi, Ziraat Bankası Hesabından Davacı Şirkete yapılan ödemeler, 11.12.2021 tarihli Ziraat Bankasına ait çek, Bornova Vergi Dairesi inceleme sonucu, ibraname, tanık beyanları, isticvap delillerine dayandığı görülmüştür.

Davalı gerçek kişinin 2021-2022 yılları itibariyle ticari işletme sahibi tacir olup olmadığının tespiti amacıyla Erzurum/Aziziye Vergi Dairesi Müdürlüğüne müzekkere yazıldığı, verilen cevabi yazıda davalının bilanço usulüne göre defter tuttuğu, 2021 dönemi gelirini gösteren yıllık gelir vergisi 2022 yılı gelirini gösteren geçici vergi beyannameleri ve alış ve satışlarını gösterir belgelerin gönderildiği, Erzurum Ticaret ve Sanayi Odasından gelen cevabi yazıda ise davalının ...-... İnşaat Taahhüt 15/10/2014 tarihinde kurulmuş olup kaydının devam ettiğinin bildirildiği görülmüştür.

DEĞERLENDİRME

Dava; tacir olan taraflar arasındaki paletli ekskavator cinsi iş makinasının kiralanması nedeniyle düzenlenen bakiye fatura alacağının tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 Sayılı TTK.nun 4. Maddesinde ticari dava "(1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; a, b, c, d, e ve f bentlerinde sayılan davaları ticari dava olarak sayılmıştır.

6100 Sayılı HMK'nun “Sulh hukuk mahkemelerinin görevi” başlığı altındaki 4.maddesinde de “ (1) Sulh hukuk mahkemeleri, dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın; a) Kiralanan taşınmazların, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaları, b) Taşınır ve taşınmaz mal veya hakkın paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin davaları, c) Taşınır ve taşınmaz mallarda, sadece zilyetliğin korunmasına yönelik olan davaları, ç) Bu Kanun ile diğer kanunların, sulh hukuk mahkemesi veya sulh hukuk hâkimini görevlendirdiği davaları, görürler.” hükmüne yer verilmiştir.

Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.

Somut olayda; davacı davalı ile yapılan paletli ekskavator cinsi iş makinasının kiralanması nedeniyle düzenlenen bakiye fatura alacağının tahsili için başlatılan ilamsız icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali istemiyle iş bu itirazın iptal davasını açtığı, Yargıtay 3.HD'nin 14.10.2019 tarih 2019/3063 Esas ve 2019/7816 Karar sayılı emsal kararında da belirtildiği üzere, somut olayda uyuşmazlık kira ilişkisinden kaynaklanmakta olup, dava 18/05/2022 tarihinde açıldığından dava tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı HMK'nın 4/1-a maddesi uyarınca,

dava değerine ve tarafların tacir olmasına bakılmaksızın davaya bakma görevi İzmir Sulh Hukuk Mahkemesi'ne ait olduğundan görevsizlik nedeniyle HMK'nın 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.