İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/14 K.2023/9

İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas - ... Karar 15.12.2022 tarihli kararı ile mahkememizin ... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilen dosya mahkememizin ... Esas sayılı dosyasının 21.12.2022 tarihli celsesinde tefrikine karar verilerek mahkememizin 2023/14 Esasına kaydedilen dava dosyasında;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı ... Endüstriyel Ürünler Madencilik ve Kimya San. ve Tic. Ltd. Şti vekili 30.06.2020 harç tarihli dava dilekçesinde; davacı ile davalı şirket arasında davacının ... Sok. No:... ... Menderes İZMİR adresindeki fabrikasında kullanılmak üzere.

1 adet Hava Kompresörü, 1 adet Su soğutucu çiller, 1 adet karıştırıcılı pişirici reaktör, 1 adet Karıştırıcılı Vakum Altı Kurutucu, 1 adet Mikronize Değirmen, 1 adet Pneumatik Transfer Sistemi, 1 adet Torbalama Makinesi alımı konusunda görüşmeler yapılarak anlaşma sağlandığını, anlaşma neticesinde davacı tarafından davalı şirkete avans olarak 11.01.2013 tarihinde 50.000 USD, 30.12.2013 tarihinde 30.000 USD, 04.02.2014 tarihinde 20.000 USD, 12.03.2014 tarihinde 30.000 USD, 08.04.2014 tarihinde 20.000 USD, 28.05.2014 tarihinde 20.000 USD,

23.02.2017 tarihinde 15.000 USD olmak üzere toplam 185.000 USD'nin davalıya ait Yapı ve Kredi Bankası TR ...

IBAN numaralı hesabına ödendiğini, davalı tarafla makinalarla ilgili 13.09.2017 tarihinde sözleşme imzalandığını, sözleşme gereğince davalı şirket tarafından imal edilen makinaların 05.12.2017 tarih ve 072830 numaralı 1.177.933,82 TL bedelli fatura ile davacı şirkete fatura edildiğini, davacı şirket tarafından ise bu faturanın karşılığı olarak davalı şirkete ait Yapı ve Kredi Bankasının ... nolu hesaba 17.01.2018 tarihinde 294.000,00-TL, 18.01.2018 tarihinde 293.500,00-TL, 19.01.2018 tarihinde 294.100,00-TL, 19.01.2018 tarihinde 296.333,82 TL olarak 4 taksit şeklinde ödeme yapıldığını,

davalı tarafından imal edilen makinalar karşılığında fatura bedelinin ödenmiş olup davalı tarafın makina alış verişinden kaynaklı herhangi bir alacağı kalmadığını, davacı tarafından fatura bedelinden fazla olan avans ödemelerinin defalarca talep edilmesine rağmen davalı tarafça bu bedelin ödenmediğini, bu sebeple davacı şirket tarafından İzmir 19. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı icra takibi başlatıldığını, davalı tarafça takibe 27.08.2018 tarihinde haksız olarak ve davacının alacağını tahsil etmesini geciktirmek maksadıyla itiraz edildiğini ve icra takibinin durdurulduğunu,

davacı şirket tarafından davalı şirkete almış olduğu makinaların bedelinin fatura tarihindeki meblağ üzerinden ödendiğini, davacı şirketin faturadaki bedeli ödemesi ile birlikte davalı-borçlu şirkete herhangi bir borcu kalmadığını, yapılan avans ödemelerinin de davacıya iadesinin gerektiğini, davalı borçlu tarafından yapılan itirazın haksız ve kötü niyetli olup, alacağın tahsilini geciktirmeye yönelik olduğunu, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını belirterek İzmir 19. İcra Müdürlüğü'nün ...

E. sayılı icra dosyasına yapılan itirazın iptaline, takibin devamına, % 20 icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Makina İmalat Sanayi Ve Tic. Ltd.

Şti. vekili 14.10.2020 tarihli cevap dilekçesinde; davanın öncelikle hak düşürücü süre yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, 2013 yılından başlamak üzere 2017 yılına kadar davalıya ödenen toplam 185.000 USD hakkında TBK m.82 uyarınca borcun zaman aşımına uğramış olması nedeniyle zamanaşımı def'inde bulunulduğunu, davalının makina üreticisi olduğunu, uzmanlık alanlarından birinin gıda makinaları üretimi olduğunu, bu kapsamda davacı şirketin 2012 yılında konusu "alkalize kakao üretimi" olan makinaların yapımı için davalı şirket ile anlaştığnı,

müvvekkilinin davacı tarafa 400 kg/saat kapasiteli alkalizasyon tesisi için 320.000 Euro + KDV Eser Sözleşmesi teklifi gönderdiğini, teklifin revize edilerek 275.000 Euro + KDV'ye dönüştürüldüğünü, 275.000 Euro karşılığı 360.800 USD olarak Proforma fatura düzenlenerek davacıya gönderildiğini, söz konusu bedelin 800 USD'ından feragat edilerek 360.000 USD olarak güncellendiğini, davacı tarafın 360.000 USD'lik söz konusu teklifi kabul etmesi üzerine sözleşmeye konu eserin yapımına başlandığını, davacı tarafça 2013 yılından 2014 yılına kadar toplam 170.000 USD ödendiğini, söz konusu makinaların siparişinin 2013 yılında tamamlanmasına rağmen,

davacı tarafın alacaklının temerrüdüne düşerek davalının işyerinde kurulu bulunan eser sözleşmesine konu makina parkurunu kendi ortakları arasında anlaşamadığını, parkuru bu nedenle temin edemediği gerekçesiyle makinaları teslim almaktan kaçındığını, davalının 2 yıldır fabrikasında kurulu vaziyette bulunan makinaların muhafazası için büyük bir fabrika kiralamak zorunda kaldığını, davacı tarafın sözleşme konusu 360.000 USD + KDV bedelin bakiyesi olan 190.000 USD + KDV'yi de davalı şirkete ödemediğini,

yaklaşık 3 yıl parkurda bekleyen makinaların teslim alınmaması ve anlaşmada belirlenen ödemelerinin anlaşmaya uygun olarak yapılmaması ve davalının makinaların muhafazası için yer kiralayarak, kira ödemesi nedeniyle uğramış olduğu zararı telafi etmek için 2015 yılı sonu 2016 yılı başında sözleşmeye konu makinaların davalı tarafından hurda fiyatına satılmak zorunda kalındığını, davalı şirketin eski işten uğradığı zararı telafi edecek, üstelik de ödeme garantisi olan yeni bir proje kapsamında yeni bir makina sistemi yapımı konusunda davalı şirkete başvurduğunu,

davacı şirketin teklifinde Kırsal Kalkınma Destekleri Kapsamında Tarıma Dayalı Yatırımların Desteklenmesi Projesi ile Tarım İl Müdürlüğü'ne başvurarak, Tarımsal Kalkınma Desteği alacağı, bu desteğin Tarladan Çıkan Birincil Ürünün işlenmesine yönelik olarak Kuru Sebze Tozu Üretimi kapsamında olduğunu ve kendisinin Kuru Patates Tozu - Patates Unu üreteceğini, bunun için davalı şirketten yeniden makine satın almak istediğini beyan ettiğini, tarafların aynı (360.000 USD +KDV) bedel üzerinden ve fakat daha önce ödenen takip ve dava konusu 170.000 USD'ın mahsubu kaydıyla yeni bir makina sistemi için yeniden anlaştıklarını,

sisteme bu defa Çiller Ünitesinin dahil edildiğini ve davalı tarafından söz konusu üniteye 20.000 USD bedel biçildiğini, yeni sitemin toplam bedelinin 380.000 USD + KDV olduğunu, taraflar arasındaki 28.12.2016 tarihli yazışmaların davacı tarafın iddiasının haksız ve kötüniyetli olduğunu kanıtlamaya yeterli olduğunu, taraflar arasında yeniden sözleşme kurulduğunu, sözleşme toplam bedelinin 380.000 USD (+KDV) olduğunu, 170.000 USD'nin ödenerek bu bedelden mahsup edildiğini ve geriye davacının 210.000 USD (+KDV) borcu kaldığını,

davacı tarafça gönderilen 20.02.2017 tarihli e-posta da davacı yanın chiller için ödemesi gereken 20.000 USD'nin 15.000 USD'lik kısmını davalıya ödediğini, bakiye 5.000 USD'yi de ödeyeceğini beyan ettiğini, böylelikle davacı tarafın talep ve dava konusu edilen 185.000 USD 'lik ödemenin söz konusu tarih itibariyle tamamlandığını, davacının ödemesi gereken 195.000 USD (+KDV) bakiye borcu kaldığını, Kırsal Kalkınma Ajansının 500.000 TL'lik Hibe Ödemesi yapabilmesi için öncelikle tüm proje bedelinin ödenmiş olması şartını getirdiğini, 300.000,00 TL dolayında bir meblağ olduğunu,

teşvik projesi kapsamında üretilen makina bedellerinin ödemesinin mümkün olmadığını, 15.01.2018 tarihinde davalı şirket yetkilisi ile davacı şirket yetkilisinin hesap muatabakatı konusunda e-posta yolu ile yazıştıklarını, davacı tarafın takip ve dava konusunu oluşturan 185.000 USD karşılığı 1.177.933,82 TL'lik fatura bedelinden mahsup edildiğini kabul ve ikrar ettiğini, davacının 15.01.2018 tarihinde 710.625 TL daha borcu olduğunu kabul ettiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava; Eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davasıdır. İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından yapılan yargılama ile 15.12.2022 tarihli celsede; dosyanın mahkememiz ... Esas sayılı dosyasıyla birleştirilmesine karar verilerek dosya mahkememize gönderilmiştir. Mahkememizce ... Esas sayılı dosyasının 21.12.2022 tarihli celsesinde mahkememiz dosyasıyla birleştirilen İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas - ... Karar sayılı dosyasının ayrı esasa kaydedilmesine karar verilmiş, dosya tefrik edilerek mahkememizin 2023/14 Esas sırasına kayıtlanmıştır.

Yapılan incelemede; her ne kadar İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas - ... Karar sayılı 15.12.2022 tarihli kararıyla taraflarının aynı olduğu ve 13.09.2017 tarihli sözleşmeden kaynaklı olarak her iki davanın konusunun aynı olduğunu belirterek birleştirme kararıyla bu dosyanın mahkememiz dosyasıyla birleştirilmesine karar verilmiş ise de.

İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasında taraflar ile aynı olmakla birlikte taraflar arasındaki ilişkinin davamıza konu olan sözleşmeden önce doğduğu, taraflar arasında öncelikle imal edilmesine karar verilen bir tesis konusunda anlaşma yapıldığı ve bu tesisin yapılması için gerekli ödemelerin yapıldığı, makinelerin imal edildiği ancak alınmadığı, daha sonradan yeni bir proje kapsamında yeni bir makine sistemi konusunda anlaşma yapıldığı ve bu ikinci yapılan makinenin davamız konusuyla ilişkisi olduğu,

davacı şirketin yapacağı ödemelerin Kırsal Kalkınma Sistemi Kapsamında Tarıma Dayalı Yatırımların Desteklenmesi Projesi kapsamında anlaşıldığı ve üretim konusu olan makinenin davamız konusunda da ayıplı olduğuyla ilgili ihtilaf bulunduğu, böylelikle birleştirme konusu yapılan davada mahkememiz dosyasında devam eden davaya ilişkin olarak sadece ödemeyle ilgili önceki ilişkiden kalan borç alacak ilişkisinin ve alacağın bir kısmının ne ile ve ne şekilde ödeneceğine ilişkin bir bağlantı olduğu, dolayısıyla sadece taraflar arasındaki bağlantının davanın konusuyla bağlantı oluşturmadığı,

ayrıca devam etmekte olan derdest davanın da tahkikat aşamasının bitirildiği, dolayısıyla sözlü yargılama aşamasına geçilmesinin söz konusu olduğu, oysaki birleşen dava yönünden bu aşamaların yeniden değerlendirilmesinin usul ekonomisine de aykırı olacağı, HMK m. 166'da yer alan birleştirme sebeplerinden aynı ve benzer sebeplerden doğma ve biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileme unsurlarının somut olaylarda bulunmadığı, mahkememiz dosyasının yargılamasında birleşen dosyanın sadece ödeme konusu dışında derdest davamızla hiçbir ilgisinin bulunmadığı,

bu nedenle birleştirme sebepleri de gerçekleşmediğinden İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas - ... Karar sayılı birleştirme kararıyla HMK m.30' da yer alan usul ekonomisine aykırı olarak yargılamanın makul süre içinde bitirilmesine ve gereksiz gider yapılmasına engel olacağı tespit edilmekle, birleştirilen dosyanın tefrik edilerek 2023/14 Esas Numarasını alan bu dosyanın İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesine iadesine karar vermek gerekmiştir.

Başkan Üye Üye Katip