İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/388 K.2024/366

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespi-İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili 09/05/2024 tarihli dava dilekçesinde. Torbalı İcra Müd. Nün ... E. Sayılı dosyasından müvekkiline 04/07/2022 2. Haciz ihbarnamesi ve 28/07/2022 tarihli 3. Haciz ihbarnamelerinin gönderildiğini, gönderilen ihbarnamelerin kanuna aykırı olduğunu, ihbarnameler sonucunda müvekkiline 7 gün süre verildiğini ancak İİK 89. Maddesi uyarınca yasal sürenin 15 gün olduğunu, Torbalı İcra Hukuk Mah. nin ... E. ...

K. sayılı dosyasında verilen kararın istinaf edildiğini ve İzmir Bölge Adliye Mah. ... Hukuk Dairesi nin ... E. ...

K. sayılı kesin kararı ile 3. haciz ihbarnamesinin iptaline kesin olarak karar verildiğini, iptal edilen haciz ihbarnamesi gereğince müvekkilinin maaşından cebri icra yolu ile 85.00,00 TL dosyaya masraf kesildiğini, taraflarınca icra dosyasında itirazda bulunulduğunu ancak icra müdürlüğü tarafından dikkate alınmadığını, davalı alacaklının kötü niyetli olduğunu ve alacağı haksız bir şekilde tahsil etmeye çalıştığını belirterek kesilen paranın istirdatı için işbu davayı açmak gerektiğini, icra dosyasına konu borcun müvekkili ile bir alakasının olmadığını,

Karşı taraf ile zorunlu olarak arabuluculuk yapıldığını ancak anlaşamadıklarını belirterek davanın kabulü ile Torbalı icra Müd. Nün ... E. Sayılı dosyasında Müvekkilinin davalı alacaklıya borçlu bulunmadığının tespiti, müvekkilinin takipteki borçlu vasfından çıkarılmasına, Müvekkilin borçlu olmadığı halde ödemek zorunda kaldığı 85.000-TL’nin ödeme tarihinden itibaren reeskont faizi ile istirdadına ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava İİK md.89/3 e göre davacı 3. Kişiye tebliğ edilen haciz ihbarnamesi nedeniyle muhatap olan davacı 3. Kişi tarafından açılan borçlu olmadığının tespiti, bedelin istirdatı istemine ilişkin davadır. İİK md. 89/3 ile 3. Şahsın haciz ihbarnamesinin tebliğinden itibaren hak ve sorumlulukları belirlenmiştir. TTK md. 4 ile ticari davalar çekişmesiz yargı işleri ve delillerin açıklandığı yine tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın TBK' da sayılan hukuki ilişkiler yönünden ticari dava ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerinin belirlendiği görülmüştür.

İİK md. 89 'da gösterilen usule göre icra takip dosyasında taraf olmayan 3. Kişiye haciz ihbarnamesi gönderilmesi halinde 3. Kişinin dosya borçlusuna borcunun olması halinde bu bedeli borçluya ödenmesini önleyen hükümler gösterilmiştir.

Belirlenen yönteme göre kesinleşen takipte alacaklının istemi üzerine borçlunun 3. Kişideki alacağının haczi için karar verilmesinden sonra 3. Kişiye birinci ve ikinci haciz ihbarnamelerinin düzenlenmesi söz konusu olacaktır, 3. Kişi 2. Haciz ihbarnamesinin kendisine tebliğinden itibaren 7 gün içinde bu ihbarnameye itiraz etmezse borcun 3. Kişinin zimmetinde olduğu hususu kesinleşmiş olmaktadır.

Verilen 7 günlük süre içinde 2. Haciz ihbarnamesine itiraz edilmemesi üzerine borcun kesinleştiği, kabul edilerek bu bedelin icra dairesine ödenmesi gerektiği de aynı ihbarname ile 3. Kişiye bildirilmiş olmakla ödememe halinde 3. Kişiye 15 gün içinde icra dosyasına bu bedeli yatırması ya da menfi tespit davası açması gerektiği bildirilmektedir.

3. Haciz ihbarnamesi tebliğ edilen kişi tarafından açılan davada takip borçlusuna herhangi bir borcunun olmadığı hususunu veya herhangi bir malın kendisinde bulunmadığını ispatlaması gibi ihbarname tebliğinden önce borcun ödendiği veya sona erdiğine ilişkin iddiada bulunabilir.

Davanın niteliği itibari ile öncelikle bu nevi bir davada görevli mahkemenin tespiti için yapılan incelemeye göre İİK md. 89 hükmünde herhangi bir mahkemeden veya mahkeme tanımından bahsedilmediği anlaşılmaktadır. Bu durumda görevli mahkemenin tespiti için HKM hükümlerinin incelenmesi gerektiği anlaşılmıştır. HMK md. 2 ile aksine bir düzenleme bulunmadıkça dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın mal varlığı haklarına ilişkin davalar ile şahıs varlığına ilişkin davalarda genel görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu düzenlenmiştir.

TTK md. 4 uyarınca ticari dava ve çekişmesiz yargı işleri tanımlanarak belirlenmiş olmakla birlikte İİK md 89 hükmüne göre açılacak dava yönünden herhangi bir düzenleme olmadığı dikkate alındığında iş bu davada uyuşmazlığın çözümünde görevli Mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılmıştır. Davada taraflar arasındaki hukuki ilişkinin niteliği, tarafların tacir olmaları, borcun sebebinin görevli mahkemenin tespitinde etkili olmadığı, yapılan incelemeye göre anlaşılmıştır.

Dava şartları HMK md. 114 ile belirlenmiş olup, HMK 114/1c hükmüne göre mahkemenin görevli olması dava şartları içinde gösterilmiştir. Dava şartlarının mevcut olup olmadığı hususunun HMK md. 115 koşulları ile birlikte değerlendirilmek sureti ile taraflarca ileri sürülebileceği gibi mahkemece resen dikkate alınması gereken hususlar olduğu gözetildiğinde yargılamanın görevli mahkemede devamının sağlanması gerektiği anlaşılmıştır.

Mahkememiz nezdinde görülen işbu davada uyuşmazlığın çözümünde görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu, davanın dava şartı yokluğundan usulden reddi gerektiği anlaşılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Yazman ... e-imzalı Yargıç ... e-imzalı