İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/574 K.2023/855

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket inşaat malzemeleri ve şömine malzemeleri alım satım işi yaptığını, pandemi dönemi sırasında işyeri sahibinin de yaşının 70 in üzerinde olması sebebiyle bir dönem evden çalışma usulü uygulandığını, 08.07.2022 tarihinde şirketçe bir kararın alınması sırasında şirket karar defterinin kaybolduğu müvekkili şirket tarafından fark edildiğini, pandemi döneminde karar defterinin imza işlemleri için kullanıldığı sırada kaybedilmiş olması muhtemel olduğunu, TTK md. 82/7 zayi belgesi verilmesini düzenlediğini, zayi belgesi verilme sebepleri tahdidi bir şekilde sayılmadığını,

şirket karar defterinin bu dönemde kaybedilmiş olması muhtemel olduğunu, müvekkili şirketin saklamakla yükümlü olduğu bu defterin yokluğunu fark etmesi üzerine defterin öneminden dolayı zayi belgesi verilme zorunluluğu hasıl olduğunu, Şirket Karar Defterinin zayi olduğuna dair müvekkili şirkete zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE & NETİCE VE KANAAT

Dava, 6102 Sayılı TTK nun 82/7 maddesi uyarıca zayi nedeniyle zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. 6102 sayılı TTK'nın 82/7. Maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeler yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir" şeklinde yasal düzenleme yer almaktadır. Mahkememizce davacı tarafından bildirilen deliller toplanarak dosya arasına alınmıştır.

Yargıtay .... Hukuk Dairesi’nin yerleşmiş içtihatlarında belirtildiği üzere 6102 sayılı TTK’nın 82/7. maddesinde zayi sebepleri tahdidi olarak sayılmamıştır. Diğer bir deyişle; maddede geçen “yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi” denilmek suretiyle bu gibi olayların benzerlerinin de bu kapsama girebileceği anlatılmaktadır. Bu meyanda, tacirin elinde olmayan benzer olaylarda maddenin kapsamı içindedir.

Ancak, hangi olaya dayandırılırsa dayandırılsın zayi iddiasının samimi ve inandırıcı olması, hayatın mutad cereyanına açıkça aykırı düşmemesi gerekir (Yargıtay .... Hukuk Dairesi’nin ... Esas, ... Karar). Yine tacirin defterlerini gerekli özen ve dikkatle saklaması icap etmektedir.

Somut olayda, dava dilekçesiyle davacı şirket inşaat malzemeleri ve şömine malzemeleri alım satım işi yaptığı, pandemi dönemi sırasında işyeri sahibinin de yaşının 70 in üzerinde olması sebebiyle bir dönem evden çalışma usulü uyguladığı, 08.07.2022 tarihinde şirketçe bir kararın alınması sırasında şirket karar defterinin kaybolduğu, bunun davacı şirket tarafından fark edildiği iddiasında bulunulmuş olsa dahi;

Muhafaza ve defter tasdikine dair mevzuat incelendiğinde;

TTK m. 64/3: Fiziki ortamda tutulan yevmiye defteri, defteri kebir ve envanter defteri ile dördüncü fıkrada sayılan defterlerin açılış onayları, kuruluş sırasında ve kullanılmaya başlanmadan önce noter tarafından yapılır. Bu defterlerin izleyen faaliyet dönemlerindeki açılış onayları, defterlerin kullanılacağı faaliyet döneminin ilk ayından önceki ayın sonuna kadar notere yaptırılır.

Pay defteri ile genel kurul toplantı ve müzakere defteri yeterli yaprakları bulunmak kaydıyla izleyen faaliyet dönemlerinde de açılış onayı yaptırılmaksızın kullanılmaya devam edilebilir. (Değişik dördüncü cümle: 28/3/2013-6455/78 md.) Yevmiye defterinin kapanış onayı, izleyen faaliyet döneminin altıncı ayının sonuna kadar, yönetim kurulu karar defterinin kapanış onayı ise izleyen faaliyet döneminin birinci ayının sonuna kadar notere yaptırılır.

Ticaret şirketlerinin ticaret siciline tescili sırasında defterlerin açılışı ticaret sicili müdürlükleri tarafından da onaylanabilir. Açılış onayının noter tarafından yapıldığı hâllerde noter, ticaret sicili tasdiknamesini aramak zorundadır. Ticari defterlerin elektronik ortamda tutulması hâlinde bu defterlerin açılışlarında ve yevmiye defteri ile yönetim kurulu karar defterinin kapanışında noter onayı aranmaz.

Fiziki ortamda veya elektronik ortamda tutulan ticari defterlerin nasıl tutulacağı, defterlere kayıt zamanı, onay yenileme ile açılış ve kapanış onaylarının şekli ve esasları Gümrük ve Ticaret Bakanlığı ile Maliye Bakanlığınca müştereken çıkarılan tebliğle belirlenir.” şeklinde amir hükmü bulunmaktadır.

Yapılan yargılama ve dosya içeriğine göre; davacı tarafından şirket karar defterinin kaybedildiğinden bahisle bu defterin zayi olduğunun tespitine karar verilmesi istemiyle mahkememize dava açılmış ise de, şirket karar defterinin 2009 yılında tasdik görmesinden sonra açılışı müteakip yıllarda tasdik edilmemesi, bu manada “Bu defterlerin izleyen faaliyet dönemlerindeki açılış onayları, defterlerin kullanılacağı faaliyet döneminin ilk ayından önceki ayın sonuna kadar notere yaptırılır.” Şeklindeki TTK 64/3 2.cümle hükmündeki şartların oluşmaması;

Bu cümleden olarak;

Şirket karar defterinini şirketin tesisi ile ilk tasdik, defter tanzimi sonrasında mutad, periyodik noterlik muamalelerine tabi olup olmadığının belli olmadığı, bu meyanda iilk tasdikin yapıldığı İzmir ... Noterlikçe açılış tasdiki bilgilerinin zamaanaşımı-arşiv imha sebepli ortadan kaldırıldığı; ancak müteakip tasdik, periyodik kontrollerin bulunup bulunduğuna dair bilgi olmadığı, mezkur belgenin de karar defteri olması ve rutin yıllık dönemlerde karar olmasa dahi tasdike tabi evrak cümlesinden olması nazara alınarak;

Açıklanan gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Katip ... e-imzalı Hakim ... e-imzalı