İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/694 K.2024/440

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesiyle; davacının ... vergi numaralı atık ve hurda toptan ticareti yaptığı işletmesine ait 2017 ve 2018 yılları ticari defterlerini mükellefiyetinin sona ermesi nedeniyle güvenli olması ve saklayacak başka boş alanının olmaması nedeniyle ikametinin bulunduğu apartmanın çatısında muhafaza ettiğini, apartmanın çatısında çıkan yangında ticari defterlerin yanarak zıyaa uğradığını, davacının ticari defterlerini çatıda muhafaza ettiğini aradan geçen sürede unuttuğunu ve defterlerin yandığını vergi müfettişi incelemesi için istendiğinde fark ettiğini, vergi müfettişi yazısının 30/08/2022 tarihinde tebliğ edildiğini,

davacının ticari defterlerin zayi olduğunu bu tarihte öğrendiğini, davacının kötüniyetinin olmadığının zayi olan defterlerin 2019 yılında vergi müfettişine ibrazından da anlaşıldığını beyan ederek davanın kabulü ile 2017 ve 2018 yılına ait zayi olmuş resmi evrak, faturalar ve ticari defterlerin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

Tanık ... Mahkememizce alınan beyanında; "Davacı ... kardeşim olur. ... adresinde kardeşim Recep ile annem ikinci katta ikamet etmektedirler. Apartmandaki diğer dairelerin mülkiyeti de anneme aittir. Apartmanın çatı katında kardeşim Recep'e ait bir kısım evrak ve dosyalar düzenli şekilde duruyordu. Yine anneme ait mutfak eşyaları da çatı katındaydı. 2020 yılı Ocak ayında çatı katında yangın çıkmış, ben bu sırada hastanedeydim. Ben de aynı mahallede ikamet etmekteyim. Evime gittiğim sırada itfaiye gördüm. Yangını söndürmüşlerdi. Çatı katındaki kardeşime Recep'e ait evraklar ve dosyalar tamamen yanmıştı. Bu evrak ve dosyaların ne olduğunu bilmiyorum. Belgim ve görgüm bundan ibarettir. Tanıklık ücreti talebim yoktur." şeklinde beyanda bulunmuştur.

Tanık ... Mahkememizce alınan beyanında; "Davacı ... kardeşim olur. ... adresinde annem ile birlikte ikamet etmektedir. Ben de aynı apartmanda oturuyorum. Apartman ailemize aittir. 2020 yılı Ocak ayında çatıda yangın çıktı. Ben de o sırada evdeydim. Komşular itfaiyeyi aramış, itfaiye yangını söndürdü. Çatıda kardeşim Recep'in yetkilisi olduğu şirkete ait şirket defterleri bulunuyordu. Bu defterler yangında tamamen yandı. Bilgim ve görgüm bundan ibarettir. Tanıklık ücreti talebim yoktur." şeklinde beyanda bulunmuştur.

Talep; TTK'nın 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.

6102 sayılı TTK 82/7. maddesinde, tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin maddede öngörülen hallerde ziyaı halinde zayi belgesi verileceği düzenlenmiştir.

TTK'nın 82/7. maddesi uyarınca açılan davada davacı yan saklamakla yükümlü olduğu ticari belgelerin saklanmasında gerekli özen ve duyarlılığı gösterdiği halde belgelerin zayi olduğunu usulüne uygun delillerle ispatlamakla yükümlüdür.

Tacirin, kendisine kusur izafe edilemeyecek olan ve irade dışında meydana gelen olayların gerçekleşmesi, belgelerini muhafazasında gerekli dikkat ve özeni göstermesi, defter ve belgelerini şirket merkezinde bulundurması ve korunması için gerekli tedbirleri alması gerekir. Davacı yan, saklamakla yükümlü olduğu ticari belgelerin saklanmasında gerekli özen ve duyarlılığı gösterdiği halde belgelerin zayi olduğunu usulüne uygun delillerle ispatlamakla yükümlüdür.

Dava dilekçesinde davacının ticari defter ve kayıtlarını ikametinin bulunduğu 4 katlı apartmanın çatısında muhafaza ettiğinin beyan edildiği, apartmanın ortak alanı olan çatının muhkem yer sayılamayacağı, yine çatıda ne şekilde muhafaza edildiğine dair delil sunulmadığı, basiretli tacir gibi özen ve itina ile defterlerin saklandığının ispatlanamadığı, davacı vekili tarafından yangın sonrası çatıda tadilat yapıldığı beyan edildiğinden keşif işlemi yapılamadığı, yangın raporunda çatı katındaki eşyaların yandığının tespit edildiği, ticari defter ve kayıtların zayi olduğuna dair bir tespit olmadığı,

defterlerin zayii olduğuna dair delil sunulmadığı, davacının zayi talep edilen belgeleri muhkem yerde sakladığını buna rağmen yandığını kanıtlayamadığı, vergi müfettişi tarafından incelemeye esas olmak üzere dava konusu ticari defter ve kayıtların ibrazının istendiği ve İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... sayılı soruşturma dosyası ile davacı hakkında dava konusu ticari defter ve kayıtları ibraz etmemesi nedeniyle Vergi Kanununa muhalefet suçundan soruşturmanın bulunduğu görülmekle davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.