İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/353 K.2023/756

Mahkememizde görülen İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesiyle; davacının dava konusu icra takibinde asıl borçlu olmadığını, İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasında İİK 89. maddesi kapsamında gönderilen haciz ihbarnamelerine itiraz etmemesi üzerine davacının dosyaya borçlu olarak eklendiğini, davacının borçlu ... İç ve Dış Ticaret A.Ş.'nin (eski adıyla ...

Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi) tek ortağı iken, 16.01.2018 tarihinde şirketi ...'a devrettiğini, bu devir işleminin Ticaret Sicil Gazetesinde 15.02.2018 tarihinde ilan edildiğini, şirketin tek pay sahipli anonim şirket olduğunu, 16.01.2018 tarihi itibariyle de tek pay sahibinin ... olduğunu, davaya konu icra takibinin kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla ilamsız takip olduğunu, 30.11.2018 düzenleme tarihli çekin takibe konu edildiğini, çekin düzenlendiği tarihin şirketin devri ve devrin ticaret sicil gazetesinde yayımlanmasından 10 ay sonra olduğunu, davacının takip konusu borçtan sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını,

davacının sorumlu olmadığı halde borcu ödemek zorunda kaldığını, davalıların sebepsiz zenginleştiğini, TBK m. 77 hükmü gereğince davalıların sebepsiz zenginleştiği 82.785,55-TL'yi ödemenin gerçekleştiği 04.08.2022 tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davacıya iade etmesi gerektiğini, davalıların hem takip borçlusu hem çek borçlusu olduğunu, davacının davalılara herhangi bir borcu bulunmadığını, davacının cebri icra tehditi altında borcu ödemek zorunda kaldığını,

davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını beyan ederek davanın kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacının icra tehdidi altında ödemek zorunda kaldığı 82.785,55-TL'nin ödeme tarihi olan 04.08.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesini talep etmiştir.

Davalılara dava dilekçesi usulüne uygun tebliğ edilmiş, cevap dilekçesi sunulmamıştır. Dava, İİK'nın 89/5 maddesine dayalı üçüncü şahıs tarafından açılan ödenen bedelin istirdatı istemine yöneliktir.

"... Dava konusu edilen takip dosyasında davacı üçüncü kişi konumunda olup, eldeki dava ile İİK'nın 89/3 ve 89/5 maddelerine dayalı olarak takip borçlusuna borcunun bulunmadığını ve alacaklıya ödenen bedelin istirdatını talep etmektedir. Davanın belirlenen bu niteliği itibariyle taraflar arasında bir ticari ilişki bulunmamaktadır. Tarafların tacir olması veya davalı alacağının kaynağının kambiyo senedine dayalı olması davacı yönünden davayı ticari kılmamaktadır.

Uyuşmazlık, takip hukukundan kaynaklanmakta olup davacı takibe dayanak senette borçlu veya alacaklı olarak yer almamaktadır. Bu nedenle görevli mahkeme genel mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesidir (Emsal Yargıtay 19. Hukuk Dairesi 2015/15365 E.-2016/3253 K. 2016/3568 E. 2016/6425 K. sayılı ilamları ) ..." (Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi'nin 17/11/2022 Tarihli, Dosya No : 2022/713 Karar No : 2022/1563 sayılı ilamı)

"... Doktrinde, 01/10/2011 tarihinden sonra 2004 sayılı İİK m. 89 hükmü uyarınca üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit ve istirdat davaları için görevli mahkemenin, HMK’nın 2. maddesi uyarınca asliye hukuk mahkemesi olduğu ifade edilmiştir (Kuru, Baki: İcra ve İflâs Hukuku El Kitabı, 2. Bası, Ankara: Adalet Yayınevi, 2013, s. 476).

2004 sayılı İİK'nın m. 89/3 hükmü açılan menfi tespit davasında maddenin yer aldığı İİK'da görev yönünden özel bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Başka bir anlatımla, 2004 sayılı İİK m. 89 hükmünde belirtilen mahkemenin hangi mahkeme olduğu konusunda bir açıklık bulunmamakla birlikte, aynı Kanun'un 235/1. maddesindeki kayıt kabul ve 154/3. maddesindeki iflas davaları için ticaret mahkemelerinin görevli olduğu yolundaki gibi açık bir düzenleme bulunmamaktadır.

6100 sayılı HMK m. 2/1 hükmüne göre, dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir. Bu nedenle hukuki uyuşmazlıklarda asliye mahkemelerinin görevi asıldır. ..." (Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nin 21/04/2022 tarihli, Dosya No : 2020/1393 Karar No : 2022/967 sayılı ilamı)

İİK’nın 89/5. maddesine dayalı olarak açılan istirdat davalarında uyuşmazlık takip hukukundan kaynaklanmakta olup, alacağının kaynağının kambiyo senedine dayalı olması davayı ticari kılmayacağından uyuşmazlığın çözümünde Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gözetilerek, HMK'nın 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... ¸e-imza Hakim ... ¸e-imza