İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/933 K.2019/121

Yukarıda tarafları yazılı dava dosyasının yapılan incelemesi sonunda;

DAVA

Davacı dava dilekçesinde özetle; Davacı dava dışı ... Mad. San. Tic. Ltd. Şti ile anlaşmış olduğu iş karşılığı...izmir Hatay Cad. Şubesine ait 29/10/2019 tarih, ... seri nolu, 70.000 TL bedelli çek aldığını, davacı ticari alış veriş sebebiyle aldığı ödeme yeri İzmir olan ve ciroladığı davaya konu işbu çeki kaybettiğini ve bulamadığını, öncelikle iş bu çekin ödenmesini önlemek için ivedilikle ödeme yasağı konulmasını talep ettiğini, davacı hamili olduğu olduğu bu çekin dava sonuna kadar ödenmemesi için ilgili banka şubesine müzekkere yazılmasını talep ettiğini belirterek davanın kabulünü talep etmişir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava kayıp olan çekin iptali istemine ilişkindir.

Mahkememizce 25/10/2019 tarihli tensip zaptının 4.nolu ara kararının dördüncü paragrafı uyarınca "Kesin süre içinde ilan bedeli yatırılmadığı takdirde davacı tarafın ilan yaptırmaktan vazgeçmiş sayılacağının ve yeniden süre verilmeyeceğinin, dosya kapsamına göre davanın usulden reddine karar verilebileceğinin ihtarına, tensip tutanağının tebliğinin ihtar yerine geçeceğine," karar verilmiş, bu husus dava şartı olarak belirtilmiştir.

Tensibin 30/10/2019 tarihinde tebliğ edilmek usulüne uygun olarak üzere mahkeme kaleminde elden teslim edildiği yasal iki hafta kesin süre içerisinde ilan bedelinin yatırılmadığı anlaşılmakla. Bir hususun varlığı veya yokluğu, mahkemenin davayı esastan inceleyip karara bağlanmasına engel oluyor ve hakim o hususu kendiliğinden gözetmekle yükümlü ise o husus bir dava şartıdır. Dava şartları, medeni usul hukukuna ait bir kurumdur.

Bunun amacı, bir davanın esası hakkında incelemeye geçilebilmesi için gerekli bütün şartları ve bunların incelenmesi usulünü tespit etmek, böylece davaların daha çabuk, basit ve ekononomik bir şekilde sonuçlanmasına yardımcı olmaktır. Mahkemenin, davanın esası hakkında yargılama yapabilmesi için varlığı veya yokluğu gerekli olan haller, dava şartlarıdır.

Davanın esası hakkında inceleme yapılabilmesi için varlığı gerekli hallere olumlu dava şartları; yokluğu gerekli hallere ise olumsuz dava şartları denilmektedir. Dava şartları dava açılabilmesi için değil, mahkemenin davanın esası hakkında inceleme yapabilmesi için gerekli olan şartlardır. Buna davanın dinlenebilmesi şartları da denir. Dava şartlarından biri olmadan açılan dava da açılmış sayılır, yani derdesttir.

Ancak mahkeme, dava şartlarından birinin bulunmadığını tespit edince, davanın esası hakkında inceleme yapamaz; davayı dava şartı yokluğundan reddetmek durumundadır. Dava şartlarının bulunup bulunmadığı davada hakim tarafından kendiliğinden gözetilir; taraflar bir dava şartının noksan olduğu davanın görülmesine muvafakat etseler bile, hakim davayı usulden reddetmekle yükümlüdür.

HMK'nın 115/2 maddesindeki kurala göre ise Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder.

Buna göre davacı, yargılama harçları ile her yıl Adalet Bakanlığınca çıkarılacak gider avansı tarifesinde belirlenecek olan tutarı, dava açarken Mahkeme veznesine yatırmak zorundadır. Avansın yeterli olmadığının dava sırasında anlaşılması halinde mahkemece bu eksikliğin tamamlanması için davacıya iki haftalık kesin süre verir.

Somut olayda, Mahkememizce davacı tarafa tensip zaptının tebliğinden itibaren ilan bedelinin yatırılıp makbuzun mahkememize sunması için iki haftalık kesin süre verilmiş olup "Kesin süre içinde ilan bedeli yatırılmadığı takdirde davacı tarafın ilan yaptırmaktan vazgeçmiş sayılacağının ve yeniden süre verilmeyeceğinin, dosya kapsamına göre davanın usulden reddine karar verilebileceğinin ihtarına, tensip tutanağının tebliğinin ihtar yerine geçeceğine," şeklinde şerh içeren tensip zaptının davetiye ile davacı tarafa usulüne uygun tebliğ edilmiş ancak davacı tarafça ilan bedelinin verilen kesin süre içinde yatırılmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerekmiş ve mezkur nedenlerle aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ... · E-İmza Hakim ... · E-İmza