İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/584 K.2023/702

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin plastik sektöründe faaliyet göstermekte olup, "..." adresinde bulunan iş yerindeki bilgisayarların siber saldırıya uğraması neticesinde tüm verilerini kaybettiğini, müvekkilinin ... programını kullandığını, ... ait 2022 ve öncesine ilişkin tüm datalarının silindiğini, söz konusu siber saldırı sebebiyle şirkette bulunan 1999 yılından itibaren 2022 yılının Haziran ayına kadar tüm Netsis dataları 2018 ve devam eden yıllara ilişkin tüm defter-i kebir, yevmiye defteri,

muhasebe kayıtları ve netsisin içerisinde yer alan çalışanlara ilişkin bordro ve izin formları ile SGK kayıtları dahil tüm kayıtların tamamının zayi olduğunu, bu belgelerden 1999 yılından 2017 yılına kadar olanların basılı olarak bulunduğunu ancak dijital ortamda bulunmadığını, 2018 yılından 2022 yılının 6. ayına kadar olanların ise ne yazılı ne dijital olarak bulunmadığını, tamamen zayi olduğunu, söz konusu siber saldırıda müvekkilinin evraklarının zayi olduğunu belirterek müvekkili şirketin 2017-2018-2019-2020-2021 ve 2022 (Haziran 2022 tarihinde kadar) yıllarına ait tüm 2018 ve devam eden yıllara ilişkin tüm defteri kebir,

yevmiye defteri, muhasebe kayıtları ve netsisin içerisinde yer alan çalışanlara ilişkin bordro ve izin formları ile SGK kayıtları gibi tüm personel kayıtları nedeniyle zayi belgesi verilmesini karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacının elektronik ortamda tutulan defterlerinin siber saldırı neticesinde zayi olduğuna dair belge verilmesi istemine ilişkindir. Mahkememizce dosya SMMM ve Bilişim Uzmanından oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilerek rapor aldırılmıştır. 23/04/2023

havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; dava konusu olayda veri kaybının nasıl yaşandığına dair davacı beyanı ve destek aldıkları firma yazısı dışında bir veriye rastlanmadığı, yükümlülük gereği belgelerin hangi adreste ve ne şekilde saklandığı, bunlara erişim kısıtlamasının nasıl sağlandığı, yedeklerinin alınıp alınmadığı, alınmıyorsa neden alınmadığı, alınıyor ise nerede muhafaza edildiği, ve bunların da zarar görüp görmediği, şirketi siber saldırılardan korumak üzere lisanslı bir anti-virüs yazılımı kullanılıp kullanılmadığı, şayet kullanılıyor ise bunun güncellemelerinin ve desteğinin nasıl sağlandığı,

yine şirketi siber saldırılardan korumak üzere lisanslı bir ... cihazı kullanılıp kullanılmadığı, şayet kullanılıyor ise bunun güncellemelerinin ve desteğinin nasıl sağlandığı konularında dosya kapsamında hiç bir bilginin mevcut olmadığı; gerçekleştiği belirtilen siber saldırı ile alakalı olarak saldırının hangi tarih saatte ve nasıl gerçekleştiği, buna dair ekran görüntüleri, veri kurtarmaya dair yapılan çalışmalar olup olmadığı, bunlara dair bilgi ve görseller konularında da dosya kapsamında hiç bir bilginin mevcut olmadığı;

dosya kapsamındaki bu veriler ışığında, davacının saklama ile ilgili yükümlülükleri yerine getirdiğine dair bir kanaat oluşmasının teknik olarak mümkün olmadığı, davacı ve destek aldıkları firmanın beyanlarına itibar edilip edilmemesi konusunda ise takdirin mahkemeye ait olduğu; mali yönden yapılan tespit ve değerlendirmelerde İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü’nün 29.07.2022 tarih, ..., sayılı yazılarının tetkikinde “Davacı ... Promotion İmalat ve Tic.Ltd.

Şti.’nin ... adresinde faaliyet gösterdiği, 05.11.2020 tarihinde MENEMEN Ticaret Sicil Müdürlüğü’ne merkez naklinin yapıldığı”nın bildirildiği İzmir Vergi Dairesi Başkanlığı, Menemen Vergi Dairesi’nin Sayın Mahkemeye gönderdiği 01.08.2022 tarih, ... sayılı yazılarında ise “... vergi numaralı ... Sales Promotion İmalat ve Tic.Ltd.

Şti.’ne ait 2017-2022 yıllarına ait olan ticari defterlerin, faturalarının, vergiye esas belgelerinin ve sair her türlü belge ve evraklarının denetim amacıyla istenmediği”nin bildirildiği, E-defter uygulaması yazılımının ...

No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği kapsamında, Gelir İdaresi Başkanlığı’ndan özel entegrasyon izni alan kurumlar tarafından sağlandığı, bu yazılım firmalarının da Gelir İdaresi Başkanlığı’nın ... internet adresinde yayınlandığı, gerek davacının dava dilekçesinde ve gerekse şirket yetkililerinin beyanlarında e-defter yazılım hizmetini sunan entegratör firmasına dair bilgilere ulaşılamadığı, özel entegratörin Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yetkilendirilen ve mükelelfin adına e-fatura, e-defter, e-arşiv fatura, e-irsaliye gibi elektronik kayıtları oluşturmaya yetkili aracı kurumlar olduğu,

elektronik kayıtların, özel entegratör aracılığıyla oluşturulabileceği gibi Gelir İdaresi Başkanlığı’nca sunulan entegrasyon veya GİB Portalı aracılığıyla da oluşturulabildiği, davacı tarafça, teknik destek aldıkları beyan edilen ve dava dilekçesi ekinde sunulan 19.07.2022 tarihli “... Sales Promotion İmalat ve Tic.Ltd.Şti. ve ... Plastik Ltd.Şti. firmasının siber saldırıya uğradığını” rapor eden ...

YAZILIM DANIŞMANLIK PAZ.TİC.LTD.ŞTİ. firmasının Gelir İdaresi Başkanlığı’nca yayınlanan özel entegrasyon iznine sahip firmalar listesinde ismine rastlanmadığı şeklindeki tespiti içerir raporlarını dosyaya sunmuşlardır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. maddesinde; ''Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinde kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." düzenlemesi bulunmaktadır.

Madde metninde yer verilen "gibi" sözcüğünden de anlaşılacağı üzere "yangın, su baskını veya yer sarsıntısı" örnekleri tahdidi olarak sayılmamış, tacirin elinde olmayan, tacire kusur atfedilemeyecek benzer olaylar da maddenin kapsamında kaldığı kabul edilmiştir. Bununla birlikte tacirin bu maddeden yararlanabilmesi için, somut olayın özelliği de gözetilerek hem defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve özenin gösterilmiş olması hem de ziyaa uğramanın onun iradesinin dışında meydana gelmiş olması gerekmektedir.

Tüm dosya kapsamı belgelerin birlikte değerlendirilmesi neticesinde dava konusu uyuşmazlıkta tacir olan davacının ikincil yedekleme bakımından kendisi harici bir yedekleme yapmadığı gibi yedekleme konusunda da yetkili özel entegratör kuruluştan hizmet de almadığı,davacının basiretli davranmayarak e-defterlerin zayiinde kusurlu olduğu, 6102 sayılı TTk nın 82. maddesi gereğince tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgelerin yangın, su baskını veya buna benzer bir afet durumunda yada hırsızlık sebebi ile saklama süresi içinde defterlerin veya belgelerin zayi olması durumunda zayi belgesinin verilebileceği belirtildiği,

e-defterler yönünden zayi belgesi verilebilmesi için tacir ikincil kopyalar yönünden yapması gereken yükümlülükler bulunduğu, bu yükümlülüklerin ise ikincil kopyaların tacir tarafından harici olarak depolama aygıtlarında saklanması, yine özel entegratör firmalarından ikincil kopyaların muhafazası hususunda hizmet alınması gerektiği, dava konusu uyuşmazlıkta ise tacir olan davacının bu yükümlülüklerden hiçbirini yerine getirmediği,

tacir olan davacının basiretli bir tacirin göstereceği tüm dikkat ve özenin gösterilmesi halinde dahi önlenemeyen bir sebepten ötürü e-defterlerinin zıyaa uğradığını ispatlayamadığı gerekçesiyle davasının reddine karar verilmiştir.

Katip ... e-imza Hakim ... e-imza