İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/916 K.2023/260

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVACI VEKİLİ DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE

... mh ... Sk no... İzmir adresinde bulunan ...

Konağı adlı butik otelin işletme sahibi olduğunu, 27 Temmuz 2022 tarihinde ... tc kimlik numaralı ... adlı kişiyle Whatsapp üzerinden yazışmalarının ekran görüntülerini sundukları sıcak su güneş enerjisi sistemi hakkında 17.500 TL KDV olarak anlaştıklarını, kişinin birkaç gün sonra vaad ettiği sistemi kurmak için geldiğini, sistemi kurarken su tankının içinde kireçlenmeyi önlemek için ekstra parça taktığını toplam ödemesi gereken tutarın KDV dahil 29.000 TL olduğunu, 01.08.2022 tarihinde yatırdığını, aynı gün getireceğini söylediği sözleşmeyi de getirmediğini, giderken fatura,

garanti belgesi ve kullanma klavuzu vs gibi belgeleri de birkaç gün sonra getireceğini söylediğini, ancak hiçbir zaman bu belgeleri göndermediğini ve satın alınan ayıplı ürünün satıcı tarafından sökülüp geri alınması ve toplamda ödenen 27.750-TL tutarındaki paranın tamamının ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tarafına iadesi ile yargılama harç ve giderlerinin davalı üzerine bırakılmasını talep etmiştir.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Açılan davada uyuşmazlığın davacının işletme sahibi olduğu ... mh ... Sk no... İzmir adresinde bulunan ... Konağı adlı butik otelin 17.500,00 TL karşılığında sıcak su güneş enerjisi sistemi kurulumu için 27/07/2022 tarihinde anlaşıp anlaşmadıkları, sistemin kurulduğu sırada su tankının içinde kireçlenmeyi önlemek için takılan ekstra parça bedeli ile birlikte davacı tarafından davalıya 27.750 TL'nin ödenip ödenmediği, sözleşme konusu hizmetin ayıplı olup olmadığı hususlarından kaynaklandığı ve satın alınan ayıplı ürünün satıcı tarafından sökülüp geri alınması ile toplamda ödenen 27.750 TL tutarındaki paranın tamamının ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile iadesi talebinin bulunduğu anlaşıldı.

Görev hususu, kamu düzenine ilişkin olup re'sen dikkate alınması gerekmektedir. Öte yandan, HMK'da mahkemenin görevli olması, dava şartları arasında sayılmıştır.

6100 sayılı HMK'nın 2. maddesinde "Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça Asliye Hukuk Mahkemesidir. Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, Asliye Hukuk Mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir." düzenlemesine yer verilmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1. maddesinde "Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın, bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı" düzenlemesi; TTK'nın 16/2. maddesinde "Kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümleri dairesinde idare edilmek ve ticari şekilde işletilmek üzere devlet, vilayet, belediye gibi kamu tüzel kişileri tarafından kurulan teşekkül ve müesseselerin dahi tacir sayılacakları" düzenlemesi benimsenmiştir. Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olup, mahkemece kendiliğinden (re’sen) dikkate alınmalıdır.

Davanın ticari dava olup olmadığı bakımından davalının işletmesi bulunup bulunmadığı, işletmesinin ticari işletme vasfında olup olmadığı ve bu itibarla davalının tacir sayılıp sayılamayacağının tespiti için 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 11. maddesi ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 177. maddesi kapsamında esnaf işletmesi için ön görülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerinin bulunup bulunmadığının belirlenmesi için İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne, Aydın Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanlığı'na, İncirliova Vergi Dairesi Başkanlığı'na müzekkereler yazılmış,

Aydın Esnaf Sanatkarlar Odaları Birliği'ne yazılan müzekkereye gelen yazı cevabında, davalının esnaf sicil kaydının bulunmadığının bildirildiği, İncirliova Vergi Dairesi Başkanlığı'na yazılan müzekkereye gelen yazı cevabında, ...'in 15.06.2022 tarihinden itibaren Gerçek Gelir Usulde Ticari Kazanç yönünden faal mükellef olduğu ve ödevli faaliyetine ait herhangi bir beyanname vermediğinden dolayı hangi derece tüccar veya hangi esasa göre defter tuttuğu tespit edilemediğinin bildirildiği bildirildiği,

verilen cevaplarda yer alan bilgi ve belgeler doğrultusunda davalının 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 11. maddesi ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 177. maddesi kapsamında kapsamında esnaf işletmesi için ön görülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerinin ve ticari işletmesinin bulunmadığının belirlendiği,

Mülga 6762 sayılı TTK'nun 1463.maddesine göre Bakanlar Kurulunca 18.06.2007 tarihinde kararlaştırılıp, 21.07.2007 tarih ve 26589 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 2007/12362 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında esnaf-tacir ayrımının nasıl yapılacağına dair Ticari işletme ile esnaf işletmesinin arasındaki sınırın Bakanlar Kurulunca çıkarılacak kararnamede gösterileceği üzere Tacir-esnaf ayırımı ise Vergi Usul Kanununa istinaden birinci sınıf tacir sayılan ve bilanço esasına göre defter tutanlar ile işletme hesabına göre defter tutan,

gayri safi hasılatı çerçevesinde tarafların gelirlerinin esnaf sınırını aşmadığı dolayısıyla tacir olmadığı anlaşılmaktadır.

Tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları birlikte değerlendirildiğinde, davalının 6102 sayılı TTK 11. maddesi ve 213 s. Vergi Usul Kanunu'nun 177. mad. kapsamında kapsamında esnaf işletmesi için ön görülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerinin bulunmadığı, tacir sıfatı olmadığı, tarafların ticari işletmesi ile ilgili nisbilik de bulunmadığı, uyuşmazlığın ticari olduğundan bahsedilemeyeceğinden mahkememizin iş bu dava açısından görevsiz olduğu, 6100 s. HMK.

2. maddesinde düzenlendiği üzere dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkemenin aksine bir düzenleme bulunmaması durumunda Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu, usul ekonomisi nazara alınarak 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-c. maddesi yollamasıyla 115/2. maddesi gereğince dava şartı yokluğu sebebiyle açılan davanın usulden reddine vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

(Yargıtay 4. H.D. 2022/5747 E.-2022/9478 K.,Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4.H.D. 2019/377 E.-2019/322 K.)

Katip... e-imzalı Hakim... · e-imzalı