İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/245 K.2023/224

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...'ın kullandığı ...

Hizmetleri ve Makina Sanayi A.Ş'ye ait aracın 07/10/2016 tarihinde müvekkiline çarpması neticesinde müvekkili ...'in ağır yaralandığını, vücudunda kırıklar oluştuğunu, görüntüsünde şekil bozuklukları meydana geldiğini, sürekli sakat kaldığını ve ruhsal yönden de psikolojisi bozulduğunu, arabuluculuk ve sigorta şirketine başvurulduğunu, bir sonuç alınamadığını, kaza sebebiyle müvekkili İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesinde ve Çiğli Bölge Eğitim hastanesinde tedavi gördüğünü, vücudunda kırıklar oluştuğu gibi kulağında, kafa bölgesinde şekil bozukluğu meydana geldiğini, işitme problemi ortaya çıktığını, sürekli sakat kaldığını,

geçici iş göremezlik sebebiyle zarara uğrayıp geçici bakıcıya ihtiyaç duyduğunu,1.000,00-TL geçici iş göremezlik, 1.000,00-TL geçici bakıcı giderinin , 1.000,00-TL Sürekli İş Göremezlik tazminatının davalı yönünden kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle, 100.000,00-TL manevi tazminatın davalıdan kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsilini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı tarafça dava şartı arabuluculuk yoluna başvurulduğunun beyan edildiğini, müvekkili şirketin arabuluculuk başvurusunda taraf olmadığını, müvekkili şirket yönünden arabuluculuk dava şartının sağlanmadığını, müvekkili şirketin davaya dayanak olarak gösterilen ceza yargılamasının tarafı olmadığını, Borçlar Kanunu’nun 67. maddesi uyarınca müvekkili şirketin dava konusu uyuşmazlıktan doğan sorumluluğu bulunmadığını, talep edilen tazminat miktarı fahiş olduğunu bildirmiş, davacı taleplerinin reddi ile yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Mahkememizin ... esas sayılı dosyası 30/03/2023 tarihli duruşmasında verilen 1 nolu ara karar gereği davalı ...A.Ş yönünden dosyanın tefrikine karar verilmekle mahkememizin ... esasına kaydı yapılmıştır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A. maddesinde; "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." hükmü düzenlenmiş, arabulucuya başvuru dava şartı olarak nitelendirilmiştir.

6235 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A. maddesinde de; ''Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir.

İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir.'' şeklindeki hükümler ile arabulucuğa başvurma dava şartının içeriği düzenlenmiştir.

Mahkemenin, davanın esası hakkında yargılama yapabilmesi (davayı esastan inceleyebilmesi) için varlığı veya yokluğu gerekli olan haller, dava (yargılama) şartlarıdır. Davanın esası hakkında inceleme yapılabilmesi için varlığı gerekli hallere, olumlu dava şartları (görev, hukuki yarar gibi); yokluğu gerekli hallere ise olumsuz dava şartları denilmektedir (kesin hüküm gibi). Dava şartları, dava açılabilmesi için değil, mahkemenin davanın esası hakkında inceleme yapabilmesi (davanın esasına girebilmesi) için gerekli olan da denir.

Dava şartlarından biri olmadan açılan dava da açılmış (var) sayılır, yani derdesttir. Ancak mahkeme, dava şartlarından birinin bulunmadığını tespit edince, davanın esası hakkında inceleme yapamaz; davayı dava şartı yokluğundan (usulden) reddetmekle yükümlüdür. Dava şartlarının bulunup bulunmadığı davada hakim tarafından kendiliğinden (re’sen) gözetilir; taraflar bir dava şartının noksan olduğu davanın görülmesine (esastan karara bağlanmasına) muvafakat etseler bile, hakim davayı usulden reddetmekle yükümlüdür.

Esasa ilişkin nihai karar ile taraflar arasındaki uyuşmazlık (esastan) sona erer ve hüküm kesinleşince (kesin hüküm ortaya çıkınca), artık o uyuşmazlık (dava konusu) hakkında, aynı taraflar arasında, aynı dava sebebine dayanarak yeni bir dava açılamaz; açılırsa, kesin hükümden dolayı reddedilir (HMK m.303) (Kuru, Baki: Hukuk Muhakemeleri Usulü, İstanbul 2001, Cilt:3, s.3005).

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/2. maddesinde; ''Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır.'' hükmüne yer verilmiş olup, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A. maddesinde düzenlenen arabulucuya başvuru dava şartı bu madde kapsamına girmektedir.

Yine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 115. maddesinde ise; ''Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.

Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğundan usulden reddeder.'' hükmü yer almaktadır.

Somut olayda, mahkememiz ... sayılı dosyasında; davacı tarafça davalı yönünden başvuru yapıldığı, davalılar arasında gösterilerek iş bu davanın açıldığı; ancak dava dilekçesi içeriğinden davalı yönünden arabuluculuğa başvurulduğuna dair bir açıklama bulunmadığı, uyap sisteminden yapılan incelemede ayrıntılı dosya bilgilerinin içeriğinde de arabulucuk başvurusuna dair bir kaydın mevcut olmadığı, mahkememizin 2021/81 esas sayılı dosyası 30/03/2023 tarihli duruşmasında verilen 1 nolu ara karar gereği davalı ...A.Ş vekilinin itirazlarının haklı görülerek dosyanın tefrikine karar verilmekle mahkememizin 2023/245 esasına kaydı yapıldığı,

davalı yönünden arabuluculuk başvurusu yapılmadan doğrudan dava açılmış olması nedeniyle, HMK'nın 114 (2 ) ve 115 (2) maddeleri uyarınca davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... e-imza Hakim ... e-imza