İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/673 K.2023/949

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin, %50 hissesi ..., %25 hissesi ...

Sermayesi Yatırım Ortaklığı AŞ., %12,5 hissesi ..., %12,5 hissesi ... tarafından 03.09.2019 tarihinde kurulduğunu, şirket kuruluş sözleşmesine göre müvekkilinin, ilk üç yıl için ..., ...’dan herhangi birisiyle müştereken atacakları imza ile şirketi temsile yetkili kılındığını, davalı şirketin faaliyet konusu ile ilgili yapılan işlemler için davacı müvekkili tarafından yapılan harcamaların (70.000-USD.) kendisine ödenmemesi üzerine davacı müvekkili tarafından davalı şirket aleyhine İzmir ...

İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası ile genel haciz yolu ile takip başlatıldığını, davalı şirket tarafından borcun tamamına itiraz edildiğini, davalı şirket tarafından müvekkili ... ile annesi ...’ya tehdit ve zorla senet imzalattırılarak İzmir .... İcra Müdürlüğü’nün ... E. ve ... E. sayılı dosyalarından müvekkili aleyhine icra takibine başlanıldığını, müvekkilinin söz konusu senetlerden dolayı herhangi bir borcunun bulunmadığının tespiti amacıyla İzmir ...

Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... ve ... E. sayılı dosyası ile menfi tespit davası açıldığını ve davalı şirketin, vekili aracılığıyla İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... E sayılı dosyasına vermiş oldukları beyan dilekçesinde ve Mahkeme huzurunda verdikleri beyanda müvekkiline 70.000,00-USD borçlu olduklarını kabul ve ikrar ettiklerini, davalı şirket tarafından müvekkili ... ile annesi ... hakkında İzmir .... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası ile 243.000-USD ve ...

E. sayılı dosyası ile 151.500-USD bedelli senetler dayanak gösterilerek icra takibi başlatıldığını belirterek davalı şirket tarafından müvekkili aleyhine başlatılan İzmir .... İcra Müdürlüğü’nün ... ve ... E. sayılı dosyalara, müvekkilinin İzmir .... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı icra takibine konu alacak miktarı (71.841,10-USD. ve ferileri) kadar ihtiyati tedbir konulmasına, İzmir .... İcra Müdürlüğü’nün ... ve ...

E. sayılı dosyalara yatacak paranın tedbiren davalı şirkete ödenmemesine, İzmir .... İcra Müdürlüğü’nün ... ve ... E. sayılı dosyalarda borcu yetecek miktarda malvarlığının satışı yapıldığından davanın neticesine kadar takip dosyalarından yapılacak işlemlerin tedbiren durdurulmasına, davalı şirketin İzmir ... İcra Müdürlüğü’nün ...

E. sayılı dosyasına yapmış olduğu vaki itirazın iptali ile takibin devamına, alacağa (71.841,10-USD) takip tarihinden itibaren icra takibinde talep edilen faiz oranı üzerinden faiz yürütülmesine, müvekkilinin, davalı/ şirketten davaya konu İzmir .... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyasına konu 71.841,10-USD. ve ferileri alacağı ile davalı şirketin müvekkili aleyhine başlatmış olduğu İzmir .... İcra Müdürlüğü’nün ... E. ve ...

E. sayılı dosyasındaki alacaklarının takas ve mahsubuna, davalı şirket aleyhine %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı şirkete yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın icra takip konusu senet ile ilgili takibin devamı ile takas-mahsup talebinde bulunduğunu, itirazın iptali davasının yasal süre içinde açılmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, dava konusu alacağa ilişkin iddianın 18.02.2020 tarihli protokolün 5.maddesinde yer alan ”…...'nın 70.000-USD alacağı yukarıda belirtilen iki senedin (243.000-USD ve 151.500-USD) 01.06.2020 tarihinde ödeme gerçekleşmesi halinde senet bedellerinden mahsup edilecektir..." hükmü ile 70.000-USD nin ödenmesi/mahsup edilmesinin iki senedin ödenmesi şartına bağlandığını,

ancak senetlerin protokolde belirtilen tarihte ödenmediğini, İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... E ve ... E sayılı icra takip dosyalarına yapılan itirazın da İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

E sayılı dosyasından reddedildiğini, davacının alacağının şarta bağlanmış ve şart gerçekleşinceye kadar protokolün 5.madde hükmünün askıda olduğunu ve davacının ifayı isteme hakkının, müvekkilinin de ifa yükümlülüğünün olmadığını belirterek davanın reddine, davacı aleyhine alacağın % 20’sinden aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ile ücret-i vekâletin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DAVA KONUSU

Açılan dava, İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı icra dosyasına davalı tarafından süresinde yapılan itirazın iptali ile asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesi taleplerine ilişkindir.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Görev hususu, kamu düzenine ilişkin olup re'sen dikkate alınması gerekmektedir. Öte yandan, HMK'da mahkemenin görevli olması, dava şartları arasında sayılmıştır.

6100 sayılı HMK'nın 2. maddesinde "Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça Asliye Hukuk Mahkemesidir. Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, Asliye Hukuk Mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir." düzenlemesine yer verilmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1. maddesinde "Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın, bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı" düzenlemesi; TTK'nın 16/2. maddesinde "Kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümleri dairesinde idare edilmek ve ticari şekilde işletilmek üzere devlet, vilayet, belediye gibi kamu tüzel kişileri tarafından kurulan teşekkül ve müesseselerin dahi tacir sayılacakları" düzenlemesi benimsenmiştir. Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olup, mahkemece kendiliğinden (re’sen) dikkate alınmalıdır.

Somut olayda, davacının vergi mükellefiyetinin bulunmadığı, açıklanan gerekçeler dahilinde davacının tacir sıfatını haiz olmadığı ve ticari işletmesinin bulunmadığı ve bu sebeple uyuşmazlığın davacının ticari işletmesi ile ilgili de olmadığı, davanın nispi ticari dava olarak kabulü için her iki tarafın da tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirir mahiyette bulunması gerektiği, açıklanan gerekçeler dikkate alındığında mahkememizin görevli olmadığı,

taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümü noktasında görevli mahkemenin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca İzmir Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılmakla, usul ekonomisi ve yargılamanın süratle bitirilmesi ilkeleri nazara alınarak ve takdiren dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-c. maddesi yollamasıyla 115/2. maddesi gereğince dava şartı yokluğu sebebiyle açılan davanın usulden reddine vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip... e-imzalı Hakim... e-imzalı