İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/753 K.2023/749

Mahkememizde görülmekte olan Tespit davasının davasının yapılan dosya üzerinden yapılan incelemesi sonunda;

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Bergama Ticaret Sicili Müdürlüğünde ...- Dikili Sicil No ile kayıtlı, TC Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Kooperatifçilik Genel Müdürlüğünün 03.07.2013 tarih ve 65 sayılı onayından geçen ana sözleşmesi 1163 Sayılı Kooperatifler Kanununa uygun olarak ve memurluğa sunulan vesikalara dayanılarak 09.07.2013 tarihinde ... Site İşletme Kooperatifi tescil edildiğini, ancak zaman içinde kuruluş işlemlerini tamamlamayan ...

Toplu Yönetiminin, kendilerince hazırlanmış, üyelerin tamamı tarafından imzalanmış bir Yönetim Planı olmaksızın, burada oturanları yanlış bilgilendirmelerle yönetmek gayreti içinde olduğunu, aidat toplayarak haksız kazanç elde ederek kooperatiflerini atıl kıldıklarını, kat irtifakı kurulmadığı için, aidat toplama yetkilerinin yasal olarak olmadığını, ancak ellerindeki eski bir mahkeme kararını koz göstererek zorla aidat topladıklarını, bu mahkeme kararının Dikili Asliye Hukuk Mahkemisinin ... sayılı dava sonucu olduğunu, ...'ya ait bir yönetim planları olmamasına rağmen varmış gibi gösterilerek Yargıtayın dahi aldatıldığını,

yaptıkları genel kurullarda aidat miktarlarının da belirlendiğini, ödemeyenleri ilamsız icraya vererek, korkutmakta ve sindirmeye çalıştıklarını, çoğunluğu 65 -70 yaşındaki sakin ve maliklerin bunların baskıcı tutumlarına boyun eğerek ,istedikleri aylık 250 TL'lik aidatı bankaya yatırarak ödemek zorunda bırakıldıklarını, ancak yönetim binasına giderek ödemek istediklerinde ise, kendilerine bir makbuz, fatura ibraz edilemediğini, ...

Toplu yapının su bağlama yetkileri de olmadığını, buna rağmen evlere su bağlamakta, su bağlama hizmeti için 5000.-TL (makbuzsuz) bağlama giderleri ve malzeme masrafı tahsil ettiklerini, ... aslında bir mahalle olduğunu, hizmetlerini belediye, Gediz Elektrik ve kısmen İZSU Dikili karşıladığını, ... yerleşkesindeki maliklere ait su kuyusu, yönetim binası, sosyal tesis ve mazlak olmak üzere dört adet ortak taşınmazlarının mevcut olduğunu belirterek yasal olmayan ...

Toplu Yapı Yönetimi'nin yetkilerinin ve yasallığının olmadığının tespitine, taraflar arasındaki görev ve yetki karmaşasının giderilmesi için muarazanın menine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davacı talebinin ... Site İşletme Kooperatifinde ... Toplu Yönetim Kurulunun yasal yetkili olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemenin, davanın esası hakkında yargılama yapabilmesi (davayı esastan inceleyebilmesi) için varlığı veya yokluğu gerekli olan haller, dava (yargılama) şartlarıdır. Davanın esası hakkında inceleme yapılabilmesi için varlığı gerekli hallere, olumlu dava şartları (görev, hukuki yarar gibi); yokluğu gerekli hallere ise olumsuz dava şartları denilmektedir (kesin hüküm gibi). Dava şartları, dava açılabilmesi için değil, mahkemenin davanın esası hakkında inceleme yapabilmesi (davanın esasına girebilmesi) için gerekli olan da denir.

Dava şartlarından biri olmadan açılan dava da açılmış (var) sayılır, yani derdesttir. Ancak mahkeme, dava şartlarından birinin bulunmadığını tespit edince, davanın esası hakkında inceleme yapamaz; davayı dava şartı yokluğundan (usulden) reddetmekle yükümlüdür. Dava şartlarının bulunup bulunmadığı davada hakim tarafından kendiliğinden (re’sen) gözetilir; taraflar bir dava şartının noksan olduğu davanın görülmesine (esastan karara bağlanmasına) muvafakat etseler bile, hakim davayı usulden reddetmekle yükümlüdür.

Esasa ilişkin nihai karar ile taraflar arasındaki uyuşmazlık (esastan) sona erer ve hüküm kesinleşince (kesin hüküm ortaya çıkınca), artık o uyuşmazlık (dava konusu) hakkında, aynı taraflar arasında, aynı dava sebebine dayanarak yeni bir dava açılamaz; açılırsa, kesin hükümden dolayı reddedilir (HMK m.303) (Kuru, Baki: Hukuk Muhakemeleri Usulü, İstanbul 2001, Cilt:3, s.3005).

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-c. maddesinde mahkemenin görevli olması da dava şartları arasında sayılmıştır.

Yine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 115. maddesinde ise; ''Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.

Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder.'' hükmü yer almaktadır.

Tüm dosya kapsamı incelendiğinde davacı, hukuken statüsü olmayan toplu yapı yönetiminin yönetim planı olmaksızın, burada oturanları yanlış bilgilendirmelerle yönetmek gayreti içinde olduğunu, aidat toplayarak haksız kazanç elde ederek kooperatiflerini atıl kıldıklarını, kat irtifakı kurulmadığı için, aidat toplama yetkilerinin yasal olarak olmadığını, ancak ellerindeki eski bir mahkeme kararını koz göstererek zorla aidat topladıklarını, belirterek ...

Site İşletme Kooperatifinde ... toplu yönetiminin yasal yetkili olmadığının tespiti isteminde bulunmuş olduğu,1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 99. maddesi uyarınca "bu kanunda düzenlenen hususlardan doğan hukuk davaları, tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın ticari dava sayılır", kooperatif ile üyesi arasındaki uyuşmazlıkların bu kapsamda kabul edilmekte olduğu, somut uyuşmazlıkta, davacı kooperatifin davalı ...

Toplu Yönetiminin yetkili olmadığının tespitine karar verilmesini talep ettiği ve yine dava konusu sitenin üzerinde kurulu olduğu parsellerinin, bağımsız bölümlerin, ortak alanların birbirleriyle irtibatlı olarak kat mülkiyetine geçtiğine ilişkin KMK'nun 66. ve devamı maddelerine uygun irtibat şerhi bulunmadığından genel hükümlere göre Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği anlaşılmakla dava şartlarının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114. maddesinde düzenlendiği, aynı maddenin 1-c. fıkrasında mahkemenin görevli olmasının yer aldığı,

aynı Kanun'un 115. maddesinde ise mahkemenin dava şartlarının varlığını yargılamanın her aşamasında re'sen gözeteceğinin ve dava şartlarının bulunmaması durumunda davanın usulden reddine karar verileceğinin belirtildiği, usul ekonomisi ve yargılamanın süratle bitirilmesi ilkeleri nazara alınarak ve takdiren dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde görev dava şartı yokluğu sebebiyle açılan davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... e-imzalı Hakim ... e-imzalı