İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/925 K.2023/937

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili idarenin 25/10/2017 tarihli ... sayılı pos kurulum hk. Başlıklı yazısı ile aralarında ...

Şubesi'nin de bulunduğu bankalara çağrıda bulunulduğu, müvekkilinin davalı nezdinde olan hesabına yönelik pos cihazlarını kuruluma yönelik akdi ilişkinin, bu yazıdaki teklifinin kısmen müvekkili belediyece 27/10/2017 tarih ve ... tarihli yazısı ile kabul edilmesiyle kurulduğunu, bu akdi ilişki sonucu müvekkili belediyenin davalı nezdinde hesap açılışının 31/10/2017 tarihinde gerçekleştiğini, müvekkili belediye veznelerinde tahsilat işlemlerinde kullanılmak üzere pos cihazları kurulumunun da hesap açılışıyla birlikte sağlandığını ve davalının pos cihazlarıyla belediyelerince tahsilatların yapılmaya başlandığını,

davalının taraflar arasında bu yönde bir akdi ilişki olmamasına rağmen hesaba yatan paralarda "eft, masraf tutarı, hesap işletim ücreti, verimsizlik ücret vs" adlar altında kesintiler yaptığının tespit edildiğini, 04/05/2018 tarih ... sayılı 25/09/2018 tarih ... ve 20/12/2019 tarih ve ... sayılı yazılar ile davalının bu meblağların iadesi için uyarıldığını, bugüne kadar taraflarına herhangi bir ödeme yapılmadığını, yatırılan paranın aktarılması anında hiçbir suretle masraf ve komisyon kesilmemesi şartının belirtildiğini, davalının da bu şart dahilinde müvekkiline teklifi sunduğunu ve ... bank kredi kartına yönelik teklifin kabul gördüğünü,

kabul edilen tek şartın para aktarma iken, davalı yatırılan miktarlar üzerinden kendiliğinden çeşitli adlar altında kesintiler yaptığını, belirtilen nedenlerle ve fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile 2.494,33 TL tutarındaki alacaklarının kesinti tarihlerinden itibaren devlet bankalarınca uygulanan en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER

1-... Arabuluculuk nolu ticari uyuşmazlıklarda dava şartı arabuluculuk son tutanağı, 2-... Mali Hizmetler Müdürlüğü'nün 25/10/2017 tarih ve ... sayılı Pos Kurulumu Hak. yazıları 3-... bank Anonim Şirketinin 27/10/2017 tarih ve ... sayılı pos çalışma şartlarını belirtir yazı, 4-... Mali Hizmetler Müdürlüğü'nün 27/10/2017 tarih ve ... sayılı pos cihazlarının kurulumuna ilişkin bilgilendirme yazısı, 5-... Mali Hizmetler Müdürlüğü'nün 23/12/2019 tarih ve ... sayılı hesap işletim ücreti iadesine ilişkin üst yazı ve ekinde bulunan belgeler, 6-Sair deliller.

DAVA KONUSU

Açılan dava, davacı ile davalı arasında 27/10/2017 tarih ve ... sayılı akdi ilişki sonucu pos cihazlarının kurulumu ile hesap açılışı sonrasında davalı tarafça hesaba yatan paralara " eft, masraf tutarı, hesap işletim ücreti, verimsizlik ücreti vs." adlar altında yapılan ücret kesintilerinin tahsili taleplerine ilişkindir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İzmir Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığının 2021/5828 Muh sayılı 06/12/2021 tarihli yazısı ekinde gönderilen 25/11/2021 tarihli 1232 numaralı Hakimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesi Kararı uyarınca;

"Kanuni düzenlemelerden ya da Hâkimler ve Savcılar Kurulunun kararlarından kaynaklı olarak, asliye ticaret mahkemesinin hangi dairelerinin iflâs ve konkordato, deniz ticareti ve deniz sigortaları gibi davalar dolayısıyla gelecek işlere ilişkin ihtisas mahkemesi sıfatıyla bakacağı gözetilerek, aynı dairelerde iş yoğunluğu oluşmaması bakımından finans davalarına olabildiğince farklı dairelerde bakılmak üzere ihtisas mahkemeleri belirlenmiştir.

Bu itibarla;

1) 13.01.2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinden,

2) 22.11.2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969. maddelerinden,

3) 19.10.2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'ndan (142. Maddesinde düzenlenenler hariç),

4) 23.02.2006 tarihli ve 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu'ndan,

5) 21.11.2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu'ndan,

6) 06.12.2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'ndan,

7) 20.06.2013 tarihli ve 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri,

Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun'dan, kaynaklanan ve asliye ticaret mahkemesinin görev alanına giren ticari davalara ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı kapsamında gelecek işlere;

a) İki veya üç asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 2 numaralı,

b) Dört veya beş asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 4 numaralı,

c) Altı veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 6 numaralı,

d) On veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 6 ve 7 numaralı,

e) On dört veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 6, 7 ve 8 numaralı,

f) Yirmi veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 6, 7, 8 ve 9 numaralı asliye ticaret mahkemelerinin bakmasına," karar verildiği aşikardır.

Yukarıda yer verilen karar kapsamında, davaya konu alacağın dayanağın davacı ... ile davalı ... bank Anonim Şirketi arasında tanzim olunan pos cihaz kurulumuna ilişkin akdi sözleşmeye ilişkin olduğu ve İzmir Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığının ... Muh sayılı 06/12/2021 tarihli yazısı ekinde gönderilen 25/11/2021 tarihli 1232 numaralı Hakimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesi Kararı uyarınca talebe konu uyuşmazlık açısından İzmir İlinde İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli kılındığı anlaşılmakla, mahkememizin görevsiz olduğu, görevli mahkemenin ihtisas mahkemesi olarak belirlenen İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu kanaatine varılmıştır.

Mahkemenin, davanın esası hakkında yargılama yapabilmesi (davayı esastan inceleyebilmesi) için varlığı veya yokluğu gerekli olan haller, dava (yargılama) şartlarıdır. Davanın esası hakkında inceleme yapılabilmesi için varlığı gerekli hallere, olumlu dava şartları (görev, hukuki yarar gibi); yokluğu gerekli hallere ise olumsuz dava şartları denilmektedir (kesin hüküm gibi). Dava şartları, dava açılabilmesi için değil, mahkemenin davanın esası hakkında inceleme yapabilmesi (davanın esasına girebilmesi) için gerekli olan da denir.

Dava şartlarından biri olmadan açılan dava da açılmış (var) sayılır, yani derdesttir. Ancak mahkeme, dava şartlarından birinin bulunmadığını tespit edince, davanın esası hakkında inceleme yapamaz; davayı dava şartı yokluğundan (usulden) reddetmekle yükümlüdür. Dava şartlarının bulunup bulunmadığı davada hakim tarafından kendiliğinden (re’sen) gözetilir; taraflar bir dava şartının noksan olduğu davanın görülmesine (esastan karara bağlanmasına) muvafakat etseler bile, hakim davayı usulden reddetmekle yükümlüdür.

Esasa ilişkin nihai karar ile taraflar arasındaki uyuşmazlık (esastan) sona erer ve hüküm kesinleşince (kesin hüküm ortaya çıkınca), artık o uyuşmazlık (dava konusu) hakkında, aynı taraflar arasında, aynı dava sebebine dayanarak yeni bir dava açılamaz; açılırsa, kesin hükümden dolayı reddedilir (HMK m.303) (Kuru, Baki: Hukuk Muhakemeleri Usulü, İstanbul 2001, Cilt:3, s.3005).

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-c. maddesinde; ''Mahkemenin görevli olması'' hükmüne yer verilmiş olup, davanın görevli mahkemede açılması dava şartları arasında sayılmıştır.

Yine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 115. maddesinde ise; ''Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.

Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder.'' hükmü yer almaktadır.

Tüm dosya kapsamı, davacı tarafın iddiaları, ... Arabuluculuk nolu ticari uyuşmazlıklarda dava şartı arabuluculuk son tutanağı,... Mali Hizmetler Müdürlüğü'nün 25/10/2017 tarih ve ... sayılı Pos Kurulumu Hak. yazıları , ... bank Anonim Şirketinin 27/10/2017 tarih ve ... sayılı pos çalışma şartlarını belirtir yazı, ... Mali Hizmetler Müdürlüğü'nün 27/10/2017 tarih ve ... sayılı pos cihazlarının kurulumuna ilişkin bilgilendirme yazısı, ...

Mali Hizmetler Müdürlüğü'nün 23/12/2019 tarih ve ... sayılı hesap işletim ücreti iadesine ilişkin üst yazı ve ekinde bulunan belgeler ve sair deliller birlikte değerlendirildiğinde, davacı ile davalı arasında 27/10/2017 tarih ve ... sayılı akdi ilişki sonucu pos cihazlarının kurulumu ile hesap açılışı sonrasında davalı tarafça hesaba yatan paralara " eft, masraf tutarı, hesap işletim ücreti, verimsizlik ücreti vs." adlar altında yapılan ücret kesintilerinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla alacağı taraflar arasında yapılan akdi ilişkiye dayanan uyuşmazlık açısından İzmir Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığının ...

Muh sayılı 06/12/2021 tarihli yazısı ekinde gönderilen 25/11/2021 tarihli 1232 numaralı Hakimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesi Kararı uyarınca talebe konu uyuşmazlık açısından İzmir İlinde İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin ihtisas mahkemesi kılındığı anlaşılmakla, usul ekonomisi ve yargılamanın süratle bitirilmesi ilkeleri nazara alınarak yapılan inceleme neticesinde, açılan davanın ihtisas mahkemesine gönderilmesine vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.