İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/499 K.2025/1267

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

09.01.2025 tarihinde, anlaşmalı kaza tespit tutanağı ile,... sürücüsü ... beyanında, "574 sokaktan seyir halinde giderken 577 sokaktan gelen araç sol yandan çarptı, çarpma etkisi ile C araca çarptım, B araç hızlı geldi çarptı.",... plakalı araç sürücüsü ... beyanında, "577 sokaktan 574 sokağa dönerken 574 sokaktan gelen aracı hızlı geldiği için kaza gerçekleşti.",... plakalı araç maliki... beyanında "574 sokaktaki park halindeki aracıma 577 sokaktan gelen... plakalı araç ... plakalı araca çarpması ile park halindeki aracıma çarpmıştır." şeklinde tespitte bulunduğunu,

davalıya ait ... plakalı araç 03.05.2024-2025 tarihleri arasında ...sayılı Zorunlu Mali Mesuliyet Trafik Sigorta Poliçesi ile müvekkili şirket tarafından sigorta teminat örüntüsüne alındığını, söz konusu kazada hasar gören... plakalı aracın hasarlanması sebebiyle eksper rapor ile tespit edilen hasar bedeli malik...a 65.400TL olarak,

... plakalı aracın hasarlanması sebebiyle eksper raporu ile tespit edilen hasar bedeli ise malik ...ya 50.000TL olarak ödendiğini, ayrıca, ...plakalı araç maliki tarafında Sigorta Tahkim Komisyonunun ...E sayılı dosyaları ile yapılan başvuru gereği 9.200 TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, dolayısıyla, davalının maliki olduğu araç sürücüsünün ehliyetsiz kullanımı sonucu kazada zarar gören araç hasarını tazmin eden müvekkili şirket, kendi akidi olan davalıya rücu hakkına sahip olduğunu, müvekkili bu hususta davalıya rücu talebinde bulunmuşsa da davalı tarafından müvekkili şirkete herhangi bir ödeme yapılmadığını, müvekkili şirket adına,

bu nedenle İzmir... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası ile davalı aleyhine ilamsız icra takiplerine başlandığını, davalı borçlu tarafından takibe itiraz edilerek takip durdurulduğunu, lakin açılan icra takibine karşı borçlu tarafından haksız ve hukuki dayanaktan yoksun şekilde itiraz edilmiş olduğundan işbu itirazın iptali davası ikame edilmiş bulunduğunu belirterek borçlunun İzmir ... İcra Müdürlüğünün ...

E. sayılı icra takiplerine yaptığı itirazların iptali ile takibin devamına, %20’den az olmamak üzere tazminat ödetilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Mahkemenin işbu davaya bakmakta yetkisiz olduğunu, öncelikle İzmir... İcra Müdürlüğü’nün... Esas sayılı dosyaları ile başlatılan icra takiplerine ilişkin itirazın iptali davasına zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacı sigorta şirket rücu etmek istediği tazminat için bildirim yükümünü yerine getirmediğini, rücu şartları oluşmadığını belirterek öncelikle Mahkemenizin yetkisine itirazımız gereği yetkisizlik kararı verilmesine, haksız ve kötü niyetli olarak, hukuka ve usule aykırı olarak açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DAVA KONUSU

Açılan dava, davalının maliki olduğu ve 03.05.2024-2025 tarihleri arasında ...sayılı poliçeyle davacı şirketin ZMM Trafik Sigortası örüntüsü içinde olduğu ...plakalı davalıya ait aracın 09.01.2025 tarihinde karıştığı maddi hasarlı trafik kazasında, davacı sigorta şirketi tarafından zarar sorumlusu adına, dava dışı zarar gören...n maliki ... için 65.400,00-TL,... plakalı aracın maliki... için 50.000,00-TL, yine...lı araç maliki tarafında Sigorta Tahkim Komisyonunun...E sayılı dosyaları ile yapılan başvuru gereği 9.200-TL olarak yapılan ödemenin,

davalıya ait araç sürücüsü dava dışı ...ehliyetsiz olduğunun tespit edildiği gerekçesiyle rücu hakkına binaen İzmir...İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı icra takip dosyalarından davalı aleyhine başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptalinin talebine ilişkindir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava sigorta şirketinin rücu isteminden kaynaklanan İtirazın İptali davasıdır

İtirazın iptali davası, 2004 s. İİK m. 67/1-2'de: "Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.

Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." şeklinde düzenlenmiştir. İtirazın iptali davasının dinlenebilmesi için aranan birtakım koşullar mevcuttur.

Buna göre alacaklı tarafından borçluya karşı icra takibi açılmış olması, borçluya ödeme emri gönderilmiş olması, ödeme emrine süresinde itiraz edilmiş olması, ödeme emrine itirazın alacaklıya tebliğinden itibaren süresinde dava açılmış olması gereklidir.

Dosyanın incelenmesi sonucu, davacı alacaklı tarafından, davalı borçluya karşı İzmir...İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı icra dosyalarında icra takibi açıldığı, borçluya ödeme emri gönderildiği, süresinde ödeme emrine itiraz edilerek takibin durdurulduğu görülmüştür. Ödeme emrine itirazın alacaklıya tebliğ edilmediği görülerek davanın süresinde açıldığı kabul edilmiştir.

Dosya incelendiğinde, Davalı şirkete ait ... plakalı aracın 03.05.2024-2025 tarihleri arasında ... sayılı Zorunlu Mali Mesuliyet Trafik Sigorta Poliçesi ile davacı sigorta şirketin zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalısı olduğu ve bu araç ile... plakalı v... plakalı araçların karıştığı maddi hasarlı trafik kazası kazası meydana geldiği anlaşılmaktadır.

Davacı sigorta şirketi, zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortaladığı sigortalısının yol açtığını iddia ettiği maddi hasarı tazmin etmiş olup, tazmin ettiği zararı, ehliyetsiz bulunan sürücü tarafından kullanılması sebebiyle sigortalısına rücu etme isteğinde olup, uyuşmazlığın temelini davalının haksız fiil sorumluluğu bulunup bulunmadığı ve sigorta hukuku ilkelerine göre davacı şirketin rücu hakkı bulunup bulunmadığı hususları oluşturmaktadır.

Zorunlu mali mesuliyet sigortalarına ilişkin hükümler getiren Sigorta Genel Şartlarının B.4. maddesi sigortalıya rücu hakkını düzenlemektedir. Buna göre rücu hakkı bulunan haller: "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez. Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigortalıya rücu edebilir. Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:

a) Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise,

b) Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ihlali sonucunda meydana gelmiş ise,

c) Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar,

ç) Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise,

d) Sigortalının rizikonun gerçekleşmesi halinde bu genel şartların B.1. maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesinden dolayı zarar ve ziyan miktarında bir artış olursa,

e) Tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması veya gasp edilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gasp edilme olayında sigortalının kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğu tespit edilirse,

f) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde,

Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez." şeklinde rücu hakkı bulunan hallerin düzenlendiği görülmüştür.

İlgili maddede sayılan rücu sebepleri birbirinden bağımsız sebepler olup, rücu sebeplerinden birinin bulunması halinde sigorta şirketi yapılan hasar ödemesinin rücuen tazminini sigortalısından talep edebilir. Sigorta hukukunda asıl olan, sigorta poliçesi kapsamında kalan rizikonun gerçekleşmesi halinde zararın sigortacı tarafından karşılanmasıdır. Ancak bazı durumlara ilişkin kanuna veya poliçe genel şartlarına hükümler konularak, zarar teminat dışına çıkarılabilmektedir. (Konya BAM 3. Hukuk Dairesinin 2023/1608 Esas 2023/1965 Karar sayılı ilamı)

Somut olayda her ne kadar davacı sigorta şirketi tarafından davalıya ait sigortalı araç sürücüsünün geçerli ehliyeti bulunmadan araç kullandığı sırada dava konusu kazanın meydana geldiği iddiasıyla dava dışı şahıslara ödediği hasar bedeli ile değer kaybı bedelinin davalıdan tahsilini talep ettiği fakat mahkememizce uyap sistemi üzerinden yapılan inceleme neticesinde davalının kaza anında ehliyetinin bulunduğunun tespit edildiği anlaşılmakla davacı iddiasının aksine tüm dosya kapsamından davacı şirketin rücu hakkı doğmadığı anlaşılmış, sübut bulmayan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip ... · ¸e-imza Hakim... · ¸e-imza