İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2020/59 K.2023/101

Davacı vekili tarafından 12/08/2020 tarihinde davalı aleyhine açılan dava, mahkememizin esas defterine kaydedilmiş olup, yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait ... tescil numaralı incelemesiz patent belgesi bulunduğunu, bu incelemesiz patent belgesi için TPMK'dan inceleme talip edilmiş olup, sürecin devam ettiğini, TPMK ... yevmiye numarası ile faydalı model belgesi mevcut olduğunu, bu belge ile koruma altına alınan ürünlerin tarım sanayinde zeytin, fındık, fıstık, badem, dut, kayısı, erik, ceviz gibi kabuklu ve/veya kabuksuz taneli meyveleri toplanması amacıyla kullanılan bir ucunda yüksek vibrasyonlu motor bağlantısı diğer ucunda ise meyve hasat bulunan hasat makinesine ait boru mekanizmasına ilişkin faydalı model olduğunu,

ayrıca davacının son olarak Vibrasyonlu Hasat Makinelerinde kullanılan Kanca Bölümünde Yapılan Geliştirme buluş başlığı ile ...maralı faydalı model başvurusu bulunduğunu ve sürecin devam ettiğini, davalı firmanın ise ürettiği zeytin toplama makinesinin davacının birçok açıdan fikri ve sınai haklarını taklit suretiyle davacı şirketin bilgisi, izni ve onayı dışında üreterek, piyasaya sunmakta, satışını ve pazarlamasını yaptığını belirterek;

davacı adına tescilli patent ve faydalı model haklarına tecavüz teşkil eden davalının üretim, satış ve pazarlama fiillerinin durdurulması ve önlenmesi için teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı yanın, müvekkilinin üretimini yaparak kendilerinden izinsiz onların SMK dan doğan fikri ve sınai haklarını ihlal ettiğini iddia ettiği Meyve hasat makinesi ile hasat makinesine ait boru mekanizması ihlalinin tespiti için müvekkili şirkete haber verilmeden yapılan keşif esnasında müvekkilin fabrikasında bulunamamış olduğunu, müvekkili şirketin halen böyle bir ürün üretmemekte olduğunu, herhangi bir tecavüz bulunmadığından, bunun önlenmesi, durdurulması,

tazminat ve ürünlerin toplatılmasının da talep edilemeyeceğini, Dava dilekçesinde ve raporlarda üretildiği ileri sürülen adı geçen ... isimli markaların da müvekkili şirkete ait tescilli markalar olmadığını, tensiple birlikte yapılan keşif ve sonrasında alınan bilirkişi raporunda emsal olarak baz alınıp üzerinden rapor hazırlanan ürünün bizzat davacı yan tarafından sunulmakla anılan ürünün müvekkiline ait üretim tesislerinden/fabrikasından alınmış bir ürün olmaması nedeniyle bu rapordaki tespitlerin tümünün müvekkili şirket açısından kabul edilemez ve emsal olarak alınamaz nitelikte olduğunu,

davalı müvekkilinin işyerinde rastlanan ve raporda "kanca şeklinde çatal" ile "gövde kapakları" olarak tarif edilen parçaların ise kesinlikle davacı yanın dava konusu ettiği meyve hasat makinesinin parçaları olmadığını, müvekkili firmanın önceden üretmiş olduğu başkaca ürünlerin parçası yada yedek parçaları olduğunu, patentin koruma kapsamını belirleyecek temel unsurun ise istemler olduğunu, patent hakkına tecavüzün belirlenmesinde, istemlerin anlam kapsamının belirlenmesi için yorumlanması ve yorumlanan istemin suçlanan ürünle karşılaştırılması şeklinde yapılan bilirkişi raporunda,

istemler yorumlanırken davalının olduğu iddia edilen ürünlere bakılarak yorum yapılmış olduğunun, bu patentlerdeki istemlerin yorumlanmasında hataya düşmeye sebep olduğunu ve usule aykırı olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Karşı dava dilekçesinde.

Davalı-karşı davacı müvekkili, davacı-karşı davalı yanın üretmiş olduğu meyve hasat makinesine esasen karşı davalıdan da uzun yıllar önce çeşitli geliştirmeler yapmış olduğunu, ancak SMK anlamındaki haklarından o vakitler fazla bilgi sahibi olmaması nedeniyle gerekli başvuruları yapmadığından bu haklarını koruma altına aldıramamış olduğunu, Davacı-karşı davalı yanın ... sayılı tescil numarası ile faydalı model almış olduğu Hasat Makinesine ait boru mekanizması isimli ürünün esasen kül halinde yurtdışı menşeili olarak piyasada çok evvelden var olan bütün bir ürün olduğunu,

davacının ne faydalı modeli ne de incelemesiz patentinin aslında yenilik yada buluş içermeyen, evvelden örneği olan ve yurtdışında (İtalya,Çin,İspanya vs. gibi ülkelerde) çoktandır kullanılmakla beraber,patentli olarak üretim ve satışı yapılan bir ürün olduğunu, yurt içinde de bu ürünlerin kullanımının yaygın olduğunu, buna ilişkin çeşitli geçmiş tarihli youtube ve ...web sitesinde yer alan video görüntülerinin mevcut olup bunlara ilişkin olarak;

-https://www... -https://www.... -https://www....

linklerde yer alan video kayıtlarının delil olarak değerlendirilmesini SMK'nın ve bu kanun yürürlüğe girmeden önce yürürlükte olan 551 sayılı KHK'nın patent ve/veya faydalı model verilebilmesi için aradığı temel şart olan yenilik veya buluş içermesi şartı davacı karşı davalının dava konusu ettiği ürünler için söz konusu olmadığını, dolayısıyla davacı karşı davalı yan her ne kadar kendilerinin yenilikler ve buluş içerir şekilde üretmiş olduğunu iddia etsede, ...sayılı tescil numarası ile faydalı model verilerek kurum tarafından korunmaya alınan meyve hasat makinesine ait boru mekanizması isimli ürünün,

ürünün yenilik ve buluş içermemesi nedeniyle korunmaya değer faydalı model verilmeyi gerektiren şartları taşıyan bir ürün olmadığını belirterek, faydalı modelin hükümsüzlüğünü talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davacı vekili, müvekkili adına TPMK nezdinde ... numaralı patent, ... faydalı model belgesi ve başvurusu yapılan ... başvuru numaralı faydalı model belgesinden kaynaklanan Sınai Mülkiyet Haklarına davalı tarafça tecavüzde bulunulduğunu iddia ederek, müvekkilinin faydalı model ve patentten kaynaklanan haklarına tecavüzün tespitine, tecavüz teşkil eden ürünlerin toplatılması, imhası ile üretime ilişkin araç ve gereçlere el konulmasına, müvekkili yararına fazlaya ilişkin haklar saklı tutulmak kaydıyla 5.000 TL maddi tazminat, 100.000 TL manevi tazminata ve kararın ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın belirsiz alacak davası şeklinde açılmasında, davacının hukuki yararının bulunmadığını, müvekkilinin fabrikasında davacı tarafça ileri sürülen ürünlere mahkemece yapılan keşifte rastlanılmadığını, davacının makinenin kanca kısmına ilişkin koruma sağlayan faydalı model ya da patentinin bulunmadığını, davacının ... numaralı patentinin incelemesinin kurum nezdinde devam ettiğini, tecavüz iddialarının yerinde olmadığını ileri sürerek davanın reddini savunmuş, cevap dilekçesinde davacı adına tescil edilen ... sayılı faydalı model belgesinin yenilik ve buluş basamağı içerme kriterlerini taşımadığını iddia ederek karşı dava açarak bu faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava, patent ve faydalı model belgesinden kaynaklanan Sınai Mülkiyet Haklarına tecavüzün tespiti, önlenmesi, maddi ve manevi tazminat ile kararın ilanı istemlerine ilişkindir.

Karşı dava ise, faydalı model belgesinin yenilik ve buluş basamağı içermediği iddiasıyla hükümsüzlüğüne karar verilmesi istemine ilişkindir.

Mahkememizce, Sınai Mülkiyet Uzmanı, mali müşavir ve makine mühendisinden oluşan bilirkişi heyetine dosya tevdii edilmiş, rapor ve ek raporlar aldırılmıştır.

Söz konusu rapor ve ek raporlarda, davacı tarafça başvurusu yapılan ... sayılı faydalı model başvurusunun TPMK tarafından reddine karar verildiği, yine ... sayılı meyve hasat makinesi başlıklı patent başvurusunun 3. İnceleme talebinin yapılmaması nedeniyle kurum tarafından reddine karar verildiği, davalının kullanımlarının, davacının ...sayılı faydalı modelden kaynaklanan haklarına tecavüz teşkil edeceği, karşı dava kapsamında ise asıl davada davacı taraf adına tescilli ... sayılı faydalı modele konu istemlerin yenilik vasfını taşımadığı, bu faydalı modele konu istemlerin 1999 ve 2000 yıllarında ..., ..., ... ,... ve ..., ..., ...

Dökümanlarında kullanılmış ve kamuya sunulmuş olduğu, bu nedenle bu faydalı modele ilişkin hükümsüzlük koşullarının mevcut olduğu hususlarında tespitlere yer verilmiştir.

Dosya kapsamına, bilimsel ve teknik verilere uygun olduğu değerlendirilen raporlar mahkememizce benimsenerek hükme esas alınabilir kabul edilmiştir.

Davaya konu,... başvuru numaralı patent ve... sayılı faydalı model belgesinin 6769 sayılı SMK'nun 10/01/2017 yürürlük tarihinden önceki döneme ilişkin olduğu anlaşıldığından, bu faydalı model ve patent başvurularına ilişkin olarak 556 sayılı PATKHK hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.

PATKHK 'nin 5. Maddesinde yeni tekniğin bilinen durumunu aşan ve sanayiye uygulanabilir olan buluşların patent verilerek korunacağı, 129/a maddesinde 5.ve 10.maddelerde belirtilen patent verilebilirlik şartlarını taşımayan patentin hükümsüzlüğüne karar verileceği düzenlemeleri yer almaktadır.

Yukarıda değinilen hususlar, bilirkişi raporları gözetildiğinde, davacı/ karşı davalı adına tescilli faydalı modelin KHK'nin 5.maddesinde düzenlenen tescil edilebilirlik şartlarını taşımadığı, dünyanın başka yerlerinde başvuru tarihinden önce tescil edildiği, kullanıldığı, bu haliyle yenilik kriterinin taşımadığı anlaşıldığından, karşı dava kapsamında bu faydalı modelin hükümsüzlüğüne karar verilmesi gerektiği takdir ve sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer yandan faydalı modelin tüm istemleri yönünden yenilik kriterini ve bu bağlamda tescil edilebilirlik şartlarını taşımadığı anlaşıldığından faydalı modelin tüm istemler yönünden hükümsüz kılınması gerektiği de belirtilmelidir.

Diğer yandan, ... başvuru numaralı patent başvurusunun, TPMK tarafından reddine karar verildiği, dolayısıyla bu başvuruya ilişkin davacı talepleri kapsamında davanın esasına ilişkin herhangi bir karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

Konuya ilişkin 6769 sayılı SMK'nun 142. Maddesindeki atfa istinaden 83. Maddenin birinci fıkrasına göre yeni olan ve yine 83. Maddenin 6. Fıkrası kapsamında sanayiye uygulanabilen buluşlar faydalı model belgesi verilerek korunmaktadır. Söz konusu maddenin ikinci fıkrasında faydalı modelin yenilik değerlendirmesinde buluş konusuna katkı sağlamayan teknik özelliklerin dikkate alınmayacağı belirtilmiştir.

Yine SMK 145 ve devamı maddelerinde faydalı model belgesinin özelliği ile çelişmediği takdirde kanunda patentler için ön görülen hükümlerin faydalı modeller hakkında da uygulanacağı düzenlenmiştir.

Kanunun 85. Maddesinde patent konusu ürünün üretilmesi, satılması, kullanılması veya ithal edilmesi veya bu amaçlar için kişisel ihtiyaçtan başka herhangi bir nedenle elde bulundurulması, patente konu bir usulün kullanılması, kullanılmasının başkalarına teklif edilmesi, patent konusu usulün uygulanmasıyla elde edilen ürünlerin satılması, kullanılması, ithal edilmesi veya bu amaçlar için kişisel ihtiyaçtan başka herhangi bir nedenle elde bulundurulması, patent hakkının sınırları, kapsamı ve tecavüz iddiaları açısından ihlal değerlendirmesinde kullanılacak unsurlar olarak belirtilmiştir.

Yine kanunun 89. Maddesinde patent koruması kapsamı belirlenmiştir. Kanunun 141. Maddesinde tecavüz sayılan fiiller düzenlenmiştir.

Bu madde kapsamında patent veya faydalı model sahibinin izni olmaksızın buluş konusu ürünü kısmen veya tamamen üretme sonucu taklit etmek, kısmen veya tamamen taklit suretiyle meydana getirildiğini bildiği ya da bilmesi gerektiği halde tecavüz yoluyla üretilen buluş konusu ürünleri satmak, dağıtmak veya başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak ya da bu amaçlar için ithal etmek, ticari amaçla elde bulundurmak, uygulamaya koymak suretiyle kullanmak veya bu ürünle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunmak,

patent sahibinin izni olmaksızın buluş konusu usulü kullanmak veya bu usulü izinsiz olarak kullanıldığını bildiği ya da bilmesi gerektiği halde buluş konusu usulle doğrudan doğruya elde edilen ürünleri satmak, dağıtmak veya başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak ya da bu amaçlar için ithal etmek ticari amaçla elde bulundurmak, uygulamaya koymak suretiyle kullanmak veya bu ürünlerle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunmak, patent veya faydalı model hakkını gasp etmek,

patent veya faydalı model sahibi tarafından sözleşmeye dayalı lisans veya zorunlu lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek kanunun bu maddesinde tecavüz sayılan fiiller olarak düzenlenmiştir.

Dosya kapsamında, 6769 sayılı SMK'nun uygulanması gereken ... sayılı faydalı model belgesi yönünden davacı tarafça ileri sürülen tecavüz tespiti, önlenmesi ve tazminat talepleri açısından mahkememizce esasa ilişkin bir karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Zira, yargılama safahatında TPMK tarafından, mahkememiz müzekkeresine verilen cevapta bu faydalı model belgesi yönünden yapılan başvurunun reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Davacı tarafın, ...numaralı faydalı model belgesinden kaynaklanan haklarına davalı tarafça tecavüz teşkil edebileceği değerlendirilen fiiller vaki olsa da söz konusu faydalı modelin yenilik kriterini taşımaması, tescilinden önce dünyanın farklı yerlerinde kamuya sunulup, kullanıldığının anlaşılması nedenleriyle karşı dava kapsamında mahkememizce bu faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne karar verilmesi, hükümsüzlük kararının ise tescil tarihine kadar etki etmesi nedenleriyle bu faydalı modelden kaynaklanan haklara tecavüz iddiasına dayalı tespit ve tazminat taleplerinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Zira mahkememizce hükümsüzlüğüne karar verilen faydalı model belgesinden kaynaklanan herhangi bir hak söz konusu olamayacağına göre olamayan bir hakka tecavüzün tespiti ve tazminata hükmedilmesine yasal olanak bulunmamaktadır.

Mezkur nedenlerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

23/11/2023 Katip ... · ¸e imzalıdır Hakim ... · ¸ e imzalıdır