Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/44 K.2022/216

2-... 3-... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : 1- ... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : 2- ... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : 3- ... DAVA İHBAR OLUNAN : ... VEKİLLERİ : Av. ... DAVA : Tazminat

DAVA TARİHİ : 22/02/2016

KARAR TARİHİ : ...

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 01/04/2022

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde müvekkili elektrikli bisiklet ile seyir halindeyken davalılardan ... 'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile müvekkiline çarpması sonucu yaralamalı trafik kazası meydana geldiğini, kazada ... 'ın asli kusurlu olup müvekkilinin kusursuz olduğunu, kazadan sonra müvekkilinde kemik kırıkları oluştuğunu, bu kırıkların basit tıbbi müdahelelerle giderilmesinin mümkün olmadığını, müvekkilinin geçirdiği kaza sebebiyle uzun bir süre yatmak zorunda kaldığını, bu kaza sebebiyle müvekkilinin anne ve babasının mağdur olduğunu,

davalı sürücünün kazadan sonra geçmiş olsun ziyaretinde bulunmadığı gibi maddi ve manevi olarak da müvekkili ile hiç ilgilenmediğini, bu kaza sebebiyle Kayseri ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile dava açıldığını ve davanın davalının mahkumiyeti ile sonuçlandığını, kazada kullanılan aracın ... adına kayıtlı olduğunu, ... 'ın işletenin sorumluluğu çerçevesinde sorumlu olduğunu, davalının kullandığı aracın davalılardan ... Sigorta ve ...

A.Ş.'ye ... poliçe numaralı poliçe ile sigortalı olduğunu belirterek ... plakalı araç üzerine ihtiyati tedbir konulmasına, fazlaya ilişkin talepleri saklı kalmak üzere maddi tazminat olarak müvekkillerinden ... için 1.000,00 TL, ... için 1.000,00 TL olmak üzere toplam 2.000,00 TL'nin kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, Müvekkillerinden ...

İçin 20.000,00 TL ... için 10.000,00 TL ve ... için 10.000,00 TL olmak üzere 40.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte sigorta şirketi hariç olmak üzere, şayet manevi tazminat sigorta poliçesi kapsamında ise sigorta şirketi de dahil olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; Hakkında açılan davayı kabul etmedini, kaza ile hiçbir alakasının bulunmadığı gibi aracın sahibi ile de hiçbir alakasının bulunmadığını, davaya konu kazaya karışan aracın ... tarihinde ... isimli şahıstan Kayseri ... Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye nolu araç satış sözleşmesi ile satın aldığını, kaza tarihini ise ... tarihi olduğunu davaya konu kazayla alakası olmadığı için davaya taraf olmadığını beyan ederek hakkında açılan tazminat davasının reddine, yapılan masraf ve ücreti vekaletin de davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

Davalı ... Cevap dilekçesinde özetle; Davacının açtığı davanın yersiz olduğunu, davaya konu olayda davacının kusurunun fazla olduğunu, davacının motoru ile gelerek kendi aracına çarptığını, kusuru kabul etmediğini, istenen miktara itiraz ettiğini, ayrıca aracın sigortalı olduğunu, sigorta şirketinden zarar karşılanabilecekken kendise dava açılmasının yersiz olduğunu, maluliyete itiraz ettiğini, yeniden rapor alınması gerektiğini, davacının maluliyetinin kalmdığını dolayısı ile kazanç kaybının olmadığını beyan ederek itirazlarının kabulü ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili ... havale tarihli cevap dilekçesinde özetle.

Kusur yönünü kabul etmediklerini, davaya konu olayda davacıların oğlu ... 'in ehliyetsiz olarak kurye motosikleti ile trafik kurallarına uymarak ters yönden gelmesi sonucu meydana geldiğini, motosiklet kullanmak için zorunlu olan özel ehliyet, kask ve diğer zorunlu donanım kullanmadan bizzat kendisinin sebep olduğu kaza nedeni ile tazminat talep edilmesinin hakkaniyete uygun olmadığını, küçük ... 'te hiçbir kalıcı hasar meydana gelmediğini, acil servislerde yapılan bütün masraflarında devlet tarafından karşılandığını, müvekkilinin 2.el oto satışı ile iştigal eden galeride çalışması nedeniyle aracın üzerine tescil edildiğini,

müvekkilinin aracın gerçek işleteni olmadığını belirterek davanın reddine mahkeme masrafları ve ücreti vekaletin davacılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

... tarihli celsede. ERÜ Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı'na Erciyes Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından ... tarihli hastane kayıtları ve CD'nin eklenmesi suretiyle tekrar müzekkere yazılarak Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği ve Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre ayrı ayrı değerlendirme yapılarak davaya konu ... tarihli trafik kazası nedeniyle.

Kaç gün iş ve güçten kaldığı, Kaç günde iyileşeceği, Sürekli iş görmezlik durumu ve oranı, Yaralanmasının bu kaza ile illiyet bağı olup olmadığı, konularında rapor alınmasına, karar verilmiş, ... tarihli raporda özetle; ... 'un ... tarihli trafik kazası sonucu 4 ay süreyle iş göremezlik halinde kaldığı, vücut genel çalışma gücünden %3,3 oranında kaybettiği ve mevcut evrak içeriğinden trafik kazasıyla ilgili SGK kapsamında olmayan tedavi masrafı tespit edilmediği, bununla birlikte ek bilgi, belge sunulması ve talep edilmesi halinde bu hususların tekrar değerlendirilebileceği mahkememize bildirilmiştir.

... tarihli duruşmada dava dosyasının Ankara ATK Grup Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesi'ne gönderilerek ... tarihli trafik kazasına karışan tarafların ihlal ettiği kurallar ile kusur durumlarının yüzdelik olarak tespiti hakkında rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiş, sürücü ... 'ın %15 oranında kusurlu olduğu, sürücü ... 'un %85 oranında kusurlu olduğu mahkememize bildirmiştir.

HMK’nun 266/1. maddesi gereği bilirkişi incelemesi yaptırılmasına dair ... tarihli celsede karar verilmiş, bilirkişi ... 'ün mahkememize sunmuş olduğu ... tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacının dava konusu kaza sonrasında; Geçici iş göremezlik zararının bulunmadığını, Sürekli iş görmezlik (maluliyet) zararının 9.170,77 TL olduğunu mahkememize bildirmiştir.

... tarihli celsede; Dosyanın bir hekim bilirkişiye tevdi ile kaçınılmaz tedavi giderleri noktasında rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi ... tarafından mahkememize sunulan ... tarihli raporda özetle; SGK kapsamında ödemesi yapılmayan özel hastane, hekim seçme hakkı çerçevesinde ameliyat farkı, ulaşım vb.giderler olduğu dikkate alındığında SGK tarafından karşılanmayan ilaç, ulaşım vb giderlerinin 5.000,00 TL civarında olabileceğini mahkememize bildirmiştir.

... tarihli celsede; Dosyanın Aktüerya bilirkişisine tevdi ile ... tarihli ara karar ve güncel asgari ücret konusunda değerlendirme yapılmak suretiyle ek rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi ... tarafından mahkememize sunulan ... tarihli ek raporda özetle; davacının dava konusu kaza sonrasında geçici iş göremezlik zararının bulunmadığını, süeerkli maluliyet zararının 13.697,53 TL olduğunu, davalı sigorta şirketi tarafından ... tarihinde yapılan 17.200,00 TL ödemenin hangi miktarının hangi alacak kalemine hasren yapıldığı bilinmediğinden davalının davalının sürekli iş göremezlik zararından mahsup edilmediğini mahkememize bildirmiştir.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava ilk olarak ... tarihinde açılmış, mahkememizin ... esas sırasına kaydedilmiş, yapılan yargılama esnasında verilen ... tarihli ara karar ile davacılar tarafından açılan davada, davalılar ... , ... ve dahili davalı ... yönünden davanın tefriki ile başka bir esas kaydına dair karar verilmiş anılan taraflar yönünden dava mahkememizin ... esas sırasına kaydedilmiş bu esas üzerinden yapılan yargılama ile mahkememizin görevsizliğine dosyanın nöbetçi Kayseri Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiş, ... esas sayılı davada davalı S.S. ...

Sigorta Kooperatifi aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu yönünden reddine karar verilmiş. ... esas sayılı davada verilen görevsizlik kararı nedeniyle dava dosyası Kayseri ...

Asliye Hukuk Mahkemesi'ne tevzi edilmiş, mahkemece yapılan yargılama neticesinde mahkememin görevsizliği ile Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiş, dava bu kez mahkememizin ... esas sırasına kaydedilmiş, yapılan yargılama ile davaya konu işbu uyuşmazlık yönenden mahkememizce ... esas ... karar sayılı kararla görevsizlik kararı verilip bu karar kesinleştiğinden yeniden karar verilmesine yer olmadığına, davaya konu uyuşmazlık yönünden Kayseri ...

AHM'nin ... esas ... karar sayılı kararla yeniden görevsizlik kararı verilip bu kararda kesinleştiğinden mahkememiz ile Kayseri Asliye hukuk Mahkemesi ile mahkememiz arasında olumsuz görev uyuşmazlığı çıktığından olumsuz görev uyuşmazlığının çözümü için dosyanın yasa yolu kullanılmaksızın kesinleşmesi halinde mercii tayini ile görevli Ankara BAM ilgili hukuk dairesi başkanlığına gönderilmesine karar verilmiş, Ankara BAM ...

HD'nin ... esas ... karar sayılı ilamı ile mahkememizin yargı yeri olarak belirlenmesine karar verilmiş, dosya mahkememize gönderilmiş dava mahkememizin yukarıda yazılı esas sırasına kaydedilerek yargılamasına devam edilmiştir.

Davacı taraf dava dilekçesiyle, davacı ... 'e ... tarihinde davalı ... 'n sevk idaresindeki ... plakalı aracın çarptığını belirterek ... için 1.000,00 TL maddi tazminat, ... 'in babası davacı ... için 1.000,00 TL masraf, davacı ... için 20,000 TL manevi tazminat, ... 'in babası davacı ... için 10.000,00 TL manevi tazminat, ... 'in annesi davacı ... için 10.000,00 TL manevi tazminat dilemiştir. Dava açılırken davalı olarak gerçek kişilerden ... ve ... davalı gösterilmiş ve sonrasında davacının talebi ile ... davaya dahili davalı olarak eklenmiş ve dava dilekçesinde davalı olarak gözüken ... sigorta hakkında ise tefrik edilerek red kararı karar verilmiştir.

Mahkememiz sigorta nezlindeki hasar dosyasını dosyamız arasına almıştır. Kaza tarihi olan ... tarihinde ... plakalı aracın dahili davalı ... adına kayıtlı olduğu, kazada sürücünün ise davalı ... olduğu, davalı ... 'nin ise kazaya karışan aracı ise kaza tarihinden sonra ... tarihinde satın aldığı görülmüştür.

-Mahkememizce kusur ön sorun değerlendirmesinde,

Mahkememizce kusur raporu alınmıştır, ceza dosyası dosyamız arasına alınmıştır. ... günü saat 14:00 sıralarında sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobili ile çarşı merkezi istikametine doğru seyir halindeyken ... Mahallesi ...

Caddesi üzerinden geçtiği esnada aynı istikamette seyretmekte olan 1999 doğumlu ... idaresindeki elektrikli bisiklet ile arkasından gelerek yanından geçtiği esnada aracının sol ön kısımları ile çarpışması neticesi yaralanmalı trafik kazası meydana gelmiştir.

Sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobili ile meskun mahalde, bölünmüş yolda seyri sırasında olay mahalline geldiğinde,ifadesinden anlaşılmakla hareketlerini gördüğünü beyan ettiği, seyrettiği yolun sağından kontrolsüzce yönelip aracının önüne giren bisikletliye tedbirsizce çarpması sonucu meydana gelen olayda, kurallara aykırı hareketiyle %15 oranında kusurludur.

Sürücü ... sevk ve ve idaresindeki elektrikli bisiklet ile meskun mahalde, bölünmüş yolda yolun sağ şeridinde seyri sırasında olay mahalline geldiğinde, gelen araçların hız ve yakınlığını dikkate almadan, Sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobile rağmen yakın mesafeden dikkatsiz ve hatalı biçimde doğrultu değiştirmesiyle, sol ön kesimine çarpışması sonucu meydana gelen olayda, dikkatsizliği, tedbirsizliği ve kurallara aykırı hareketiyle %85 oranında kusurludur.

- Mahkememizce maluliyet ait değerlendirmesinde;

Mahkememiz Erciyes Üniversitesi Üniversitesi Adli Tıp Başkanlığı bünyesinde rapor almıştır. Kaza tarihinde yürürlükte olan ... tarihi ile ... tarihleri arasında sonrada Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir. ( Yargıtay ... Hukuk Dairesi ...

E,... sayılı ilamı doğrultusunda) Ancak, Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre rapor düzenlenmesi teknik olarak mümkün olmadığından bu dönem için de (... tarihinden sonraki dönem) yine ... tarih ve ... sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. (Konya BAM ... Hukuk Dairesi'nin ... gün ve ... E ...

K sayılı ilamı ve Yargıtay'ın yerleşik uygulaması bu yöndedir.) Anılan düzenlenme uyarınca mahkememiz rapor almıştır. Anılan raporda %3,3 oranında sürekli malul olduğu, 4 ay geçici iş göremez olduğu değerlendirilmiştir.

Mahkememiz TRH 2010 tablosu üzerinden hasaplama yapılması amacıyla dosyayı aktüerya lisansı olan bilirkişiye ve doktor bilirkişiye tevdi etmiştir. Anılan raporun yöntemine uygun olduğu 13.697,53 TL sürekli iş göremezlik zararı, 5.000,00 TL kaçınılmaz tedavi gideri bulunduğu, yaş küçüklüğü sebebiyle geçici iş göremezlik zararı olmadığı görülmüştür. -Davalılar ... , ... ve ... sorumluluğuna dair değerlendirmede;

İşleten tanımı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde “Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir.

Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır” şeklinde yapılmıştır. 2918 sayılı KTK'nın 3. maddesinde işleten sıfatının belirlenmesinde şekli ve maddi ölçüt olmak üzere iki ayrı ölçüden yararlanılmıştır.Şekli ölçüye göre trafik sicilinde malik görülen kişi işletendir.

Maddi ölçüye göre ise, trafik sicilinde adı geçen kişinin önemi bulunmamakta olup önemli olan araç üzerindeki fiili hakimiyet, araçtan ekonomik yarar sağlama, masraf ve rizikolara katlanma gibi ölçütlerdir. İşletenin belirlenmesinde doktrin ve Yargıtay'ın kabul ettiği görüş maddi ölçüdür.

2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar” hükmünü içermektedir.

Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, bu araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının bir başka kimseye devir edilmesi halinde (çok kısa bir süre olmaması kaydıyla), artık üzerindeki fiili hakimiyetin kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekip,

bunun sonucu olarak da araç malikinin sorumlu tutulmaması gerekecektir. Gerek doktrinde, gerekse Yargıtay'ın uygulamalarında, işleten sıfatının belirlenmesinde araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması ve fiili hakimiyetin uzun süreli olması gerekmektedir.

Ancak bu konuda getirilecek delillerin üçüncü kişileri bağlayabilecek nitelikte ve güçte olması, özellikle zarara uğrayanların haklarını halele uğratacak bir sonuç yaratmaması şarttır. (Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin E. ... , K. ... )

Somut olayda, aracın maliki ve yaralanan davalı ... zarardan sorumludur. Davalı ... haksız fiili hükümleri çerçevesinde zarardan sorumludur. Davalı ... ise işleten olmadığından zarardan sorumlu değildir. Ancak davalı ... hakkında 6100 sayılı HMK ve yargılama hukukumuzda zorunlu dava arkadaşlığı dışında, bir kişinin dahili dava yolu ile davaya dahil edilmesi ve hakkında hüküm kurulması mümkün değildir. Bu nedenle ilgili yönünden dava usulden reddedilmiştir.

Maddi tazminatlara ilişkin aynı talepleri içeren Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında aynı maddi talepler için sigorta şirketine dava açıldığı, davacı vekilinin zararlarının karşılandığından dolayı davanın konusuz kaldığı görülmüştür.

Müteselsil sorumluluk, Kanundan doğan müteselsil borçluluğun bir türü olup aynı zararın oluşumunda rolü olan birden fazla kimsenin tazminatın tamamını ifa etmekle yükümlü olduğu ve zarar görenin dilediği sorumludan tazminatın tamamını veya bir kısmını talep edebileceği sorumluluk türüdür. Yapılan ödeme davalılara sirayet ettiğinden maddi tazminatlar konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

- Manevi tazminata dair değerlendirmede;

Duyulan acı, çekilen ızdırap manevi zarar değil, onun görüntüsü olarak ortaya çıkabilir. Hakim, manevi tazminatın tutarını belirlerken, saldırı oluşturan eylem ve olayın özelliği yanında tarafların kusur oranını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır.

Tutarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel durum ve koşulların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenleri karar yerinde nesnel (objektif) olarak göstermelidir. Çünkü yasanın takdir hakkı verdiği durumlarda hakimin, hukuk ve adalete uygun karar vereceği TMK'nun 4. maddesinde belirtilmiştir. Takdir edilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir işlevi (fonksiyonu) olan özgün bir nitelik taşır.

Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek tutar, var olan durumda elde edilmek istenilen doyum (tatmin) duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

Somut olayda, ekonomik ve sosyal durum araştırması, kazanın oluş şekli, davalı kusur oranı çekilen ızdırap, maluliyet oranı olunması yukarıda açıklanan kıstaslar çerçevesinde davacı ... için 1.000,00 TL, baba ve anne için 500,00 TL manevi tazminatın uygun olduğu değerlendirilmiştir.