Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/746 K.2022/991

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili idareden ihale ile iş alan davalı şirketin işçisi ... tarafından idare ve davalı şirket aleyhine kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı istemli alacak davası açıldığını ve yapılan yargılama neticesinde Kayseri ... İş Mahkemesi'nin ... esas ... karar sayılı ilamı ile davanın kabulüne karar verildiğini, yerel mahkemenin ilamı doğrultusunda ...'in Kayseri ...

İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, 33.123,10 TL'nin ... tarihinde bakiye 8.8523,52 TL'nin ise BAM kararından sonra idare tarafından ilgili icra dosyasına yatırıldığını, davalı şirketin ödenen tazminatın tamamından sorumlu olduğunu ileri bedelin ödenmesi için idare tarafından davalı şirkete ihtar yazısı yazıldığını, ihtara rağmen ödeme yapılmaması üzerine arabuluculuk yoluna başvurulduğunu olumlu bir sonuç alınamadığını ve dava açmanın zorunlu hale geldiğini ileri sürerek;

davanın kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 41.946,62 TL'nin dava tarihi itibariyle işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafa dava dilekçesi ... tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olmasına rağmen yasal 2 haftalık kesin süre içerisinde cevap dilekçesi sunmamıştır. Davalı tarafın HMK'nın 128/1. maddesi gereği dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamını inkar etmiş sayılacağı tespit edilmiştir.

DELİLLER

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır. HMK’nun 266/1. maddesi gereği bilirkişi incelemesi yaptırılmasına dair ... tarihli celsede karar verilmiş, bilirkişi ...'ün mahkememize sunmuş olduğu ... tarihli bilirkişi raporunda özetle; davalı yüklenicinin ihbar tazminatı için ödenen 5.468,62 TL'den ... ödeme tarihinden 1.456,76 TL'den ... ödeme tarihinden, kıdem tazminatı için ödenen 10.467,87 TL'den ... ödeme tarihinden 2.788,49 TL'den ... ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacı iş verene karşı sorumlu olduğunu mahkememize bildirmiştir.

... tarihli celsede HMK’nın 266-268 maddeleri uyarınca dosyanın re'sen seçilecek bir icra iflas konusunda hesap uzmanı ve dosyada görev yapan bilirkişiye tevdii ile.

Dosya kapsamındaki belgeler Yargıtay son içtihatları uyarınca rücuya tabi alacak miktarının hesaplanması ve takip dosyasındaki kıdem ve ihbar tazminatının ferileri ile beraber ayrıştırılarak ve itirazlar değerlendirilmek suretiyle rapor alınmasına karar verilmiş, dosyada görev yapan bilirkişi ...'ün yanında bilirkişi ... görevlendirilmiş akabinde her ne kadar ... ... tarihli karar gereğince dosyamıza bilirkişi olarak atanmış ise de dosyada icra iflas konusunda hesap uzmanı bilirkişinin dosyaya katkı sağlamayacağı anlaşılmakla dosyanın görev yapan bilirkişiye ek rapor için tevdine karar verilmiş,

bilirkişi ...'ün ... tarihli ek raporunda özetle; kök raporunda yapılan tespit ve hesaplamalarda bir değişiklik bulunmadığını mahkememize bildirmiştir.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Davacı vekili; müvekkili ile davalı şirketler arasında hizmet alım sözleşmesi bulunduğunu, sözleşme kapsamında davalı tarafından çalıştırılan dava dışı işçiye kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı nedeniyle ödeme yapıldığını, yapılan bu ödemeden sözleşme hükümlerine göre davalıların sorumlu olduğunu, müvekkili tarafından ödenen bedelin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı davaya cevap vermemiştir.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı Yargıtay .. Hukuk Dairesi'nin ... E. ... K. Sayılı ilamı ve yerleşik içtihatları uyarınca işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.

İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de aynı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.

Yükleniciler aleyhine açılan rücu davalarında ayrı sözleşmelerle hizmet ifa eden yükleniciler mecburi dava arkadaşı olmadığı gibi borçtan müteselsilen sorumlu olacaklarına ilişkin kanun hükmü veya sözleşme bulunmamaktadır. Bu nedenle alacak davalarında her davalı aleyhine ayrı tahsil hükmü kurulmalıdır. Davanın itirazın iptali şeklinde açılmış olması durumunda ise takibin hangi davalı açısından hangi miktarla devam edeceği ayrı ayrı belirlenmelidir.

Somut olayda, davacı taraf ödenen kıdem tazminatı ve ihbar tazminatının rücusunu talep etmiştir. Mahkememizce alınan ... havale tarihli bilirkişi raporu ve sözleşme uyarınca davalının ihbar tazminatı için ödenen 5.468,62 TL ve 1.456,76 TL; kıdem tazminatı için 10.467,87 TL ve 2.788,49 TL den sorumlu olduğu, bilirkişice hesaplanan miktar icra dosyasında ödenen tüm kısma oranlandığından ilgili alacakların da ferisini kapsayacağından yeniden bir hesaplamaya gerek görülmeterek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.