Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/932 K.2023/937

Mahkememize açılan Sıra Cetveline İtiraz (İflas Tasfiyesinde Düzenlenen Sıra Cetveline Yönelik Kayıt Kabul Ve Terkin Talebi (İİK 235)) davasının yapılan yargılaması sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı İflas Halinde S.S. ...

Yapı Kooperatifi'nin üyesi olduğunu ve kooperatife karşı tüm edimlerini yerine getirdiğini, müvekkiline kooperatif üyeliğine ilişkin çekmiş olduğu kurada 8. blok olarak adlandırılan blokta kendisine daire tahsis edildiğini ancak davalı kooperatifin 8. ve 9. blok inşaatını yapmayacağı için bu bloklarda yer alan üyeleri yönetim kurulu kararı ile 7. bloka naklettiğini, Kayseri 1. Noterliği'nin *** yevmiye numarası ile tasdik edilen kesin hesap maliyet listesi ve "S.S. ...

Yapı Kooperatifi 7. Blok Şerefiye Tablosu" başlıklı evrakta dava konusu dairenin müvekkiline tahsis edildiğini ancak müvekkilinin tescil talebinin davalı kooperatifçe yerine getirilmediğini, kesin hesap maliyet tablosundan görüleceği üzere 70.390,16-TL kooperatife ödeme yaptığını, davalı kooperatife borcu olmadığını, aksine alacaklı durumda olduğunu, müvekkilinin davalı kooperatife en yüksek aidat ödeyen kişilerden olduğunu, müvekkilinden çok daha az aidat ödeyen bir kısım üyelerin tapu devirlerinin yapıldığını,

kooperatif yönetiminin basiretsiz ve adil olmayan tutum ve davranışları sebebi ile 30.000,00-TL ödeme yapan kooperatif ortaklarının tapusunu vermesine rağmen davacı gibi 70.000,00-TL üzerinde ödeme yapan ortakların tapusunu vermeyerek iflas idaresi ile başbaşa bırakılmasının kabul edilemez olduğunu, müvekkilinin tapusuna hak kazandığını, davalı kooperatifin iflas halinde olduğunu, dava konusu dairenin üçüncü kişilere devrinin ancak icrai yol ile satışla mümkün olacağını, rızai devir yapılamayacağını, bu nedenle öncelikle dava konusu Kayseri İli, Melikgazi İlçesi, 1. Eskişehir Mahallesi,

*** Kat 20 bağımsız numaralı bağımsız bölüm numaralı daire üzerine cebri satışı önler nitelikte ihtiyati tedbir konulmasına, bunun mümkün olmaması halinde iflas idaresine müzekkere yazılarak ilgili dairenin satışının ertelenmesine, yapılacak yargılama neticesinde davanın kabulü ile Kayseri İli, Melikgazi İlçesi, *** Ada, 1 Parsel 5. Kat 20 bağımsız bölüm numaralı dairenin davacı adına tesciline, tescil talebinin reddedilmesi halinde şimdilik 250.000,00-TL (olmak üzere ancak hesaplanacak tazminat miktarına arttırılmak üzere) alacağın sıra cetveline eklenmesine / alacağın kayıt edilmesine,

yargılama giderlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde. Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin *** esas sayılı kararı ile S.S ...

Toplu Konut Yapı Kooperatifi’nin iflasına karar verildiğini, iflas tasfiyesinin Kayseri Genel İcra Müdürlüğü’nün ... iflas sayılı dosyasından yürütüldüğünü, davacı tarafça, iflas dosyasına vermiş oldukları dilekçe ile 200.000,00-TL miktar yönünden iflas masasına alacak kayıt talebinde bulunulduğunu, iflas idaresince alacak kayıt dilekçesi eklerinde herhangi bir belge bulunmadığından ve yalnızca 2014 tarihli genel kurul kararı ve kesin maliyet ödemeleri sunulduğundan alacak talebinin şimdilik reddine karar verildiğini, iflas idaresinin alacağın reddine ilişkin kararının davacı tarafa tebliğ edildiğini,

davacının iflas masasına alacak kayıt başvurusunda bulunurken, alacağın dayanağı olarak herhangi bir bilgi veya belge sunmadığını, dolayısıyla alacak kayıt başvurusu hakkında iflas idaresinin vermiş olduğu kararın hukuka uygun olduğunu, söz konusu belgelerin iflas masasına sunulması halinde talebin yeniden değerlendirilebileceğinin davacıya bildirilmesine rağmen bu hususta iflas masasına yeni bir başvuru yapılmadan doğrudan mahkemeye dava açılmış olmasının hakkaniyete ve hukuka aykırı olduğunu, davacının davasının reddi ile yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, tapu iptali ve tescil, bunun mümkün olmaması halinde davacının davalıdan alacaklı olduğu miktarın sıra cetveline kayıt ve kabulüne karar verilmesi talebine ilişkindir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya Mahkememiz görevlidir.

6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama Tek Hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.

Mahkememizde açılan ve sonuçlanan davada 7251 sayılı kanunla değişik 6102 Türk Ticaret Kanununun 4/2. maddesi uyarınca basit yargılama usulü uygulanmıştır.

Kooperatif kayıtları, dava konusu taşınmazın tapu kayıtları, Kayseri Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nün cevabi yazısı, Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün ... İflas sayılı dosyasının uyap kayıtları, Mahkememizin *** karar sayılı ilamı ve tarafların dayandığı tüm deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Mahkememizin ... karar sayılı ilamı ile dosyamız davalısı Sınırlı Sorumlu ... Toplu Konut Yapı Kooperatifi hakkında "1-Davacı kooperatifin iflasının ertelenmesi talep ve davasının reddi ile Kayseri Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün ... Sicil numarasında kayıtlı davacı Tasfiye Halinde Sınırlı Sorumlu ... Yapı Kooperatifi'nin iflasına,

2-İflasının *** günü saat 09:46 itibarı ile açılmasına," şeklinde karar verildiği ve Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün ... iflas sayılı dosyası üzerinden iflas işlemlerinin yapıldığı görülmüştür.

İnşaat Mühendisi bilirkişiden alınan *** havale tarihli raporda; Kayseri İli, *** Ada, 1 Parsel 5. Kat 20 numaralı bağımsız bölüm dava tarihi olan *** itibariyle değerinin 400.000,00-TL olacağı, dava konusu taşınmazın bulunduğu ana yapının inşaatının tamamlanmış olduğu ve ikamet edildiği yönünde görüş bildirmiştir.

*** tarihli bilirkişi heyet raporunda; davalı kooperatifin iflas halinde olması nedeniyle tüm mal varlığının masaya dahil olacağı ve tahsil edilen tutarların sıra cetveline göre paylaştırılacağı; davacıya masa varlığından tapu devri yapılması durumunda masa varlığında azalış olacağı ve diğer alacaklıların hak kaybına uğrayacağı, halbuki iflasın külli bir cebri icra yolu olduğu ve iflas tasfiyesi kapsamında alacaklıların eşit işlem ilkesi kapsamında işlem görmeleri gerektiği, İİK 198. madde uyarınca davacı alacağının para alacağına dönüşeceği ve tapu iptali ve tescilin mümkün olmadığı,

davacının müflis kooperatifin normal statülü ortağı olduğu, bu ortaklık kapsamında ödeme tablosuna göre toplam ödemesinin 52.309,00-TL olarak gözüktüğü, yapılan kesin maliyet çalışmasında ödemenin 47.990,00-TL olarak dikkate alındığı ve bunun endekslenmiş tutarının 70.390,16-TL olarak belirlendiği, halbuki dosyadaki 31/12/2012 tarihli davalı kooperatif mizan tablosunda davacının ödemesinin 52.309,00-TL olarak gözüktüğü, bu tutarın maliyet raporunda dikkate alınan tutardan 4.319,00-TL fazla olduğu,

hal böyle olunca maliyet raporunda eksik dikkate alınan 4.319,00-TL'nin davacı borcu olan 1.518,09-TL'yi söndürdüğünden davacının davalı kooperatife borcu bulunmadığı, davacının terditli talebinin daire bedeli yerine tazminat olarak iflas masasına kayıt ve kabulü olduğu,

davacının davalı kooperatife borçlu olmadığının anlaşıldığı ve daire bedeli kadar tazminat talep edebileceği, dosyadaki inşaat mühendisi bilirkişinin hazırlamış olduğu raporda davacıya tahsis edilen dairenin dava tarihindeki rayiç değerinin 400.000,00-TL olarak yer aldığı ancak bahse konu tutarın iflas tarihi itibariyle belirlenmesi gerektiği görüş ve kanaatinde olduklarını bildirmişlerdir.

İnşaat mühendisi bilirkişiden alınan *** havale tarihli ek raporda; Kayseri İli, *** Ada, 1 Parsel 5. Kat 20 numaralı bağımsız bölüm dava tarihi olan *** itibariyle değerinin 400.000,00-TL olacağı, Kayseri İli, *** Ada, 1 Parsel 5. Kat 20 numaralı bağımsız bölümün davalı kooperatifin iflas tarihi olan *** tarihi itibariyle değerinin 122.000,00-TL olacağı yönünde görüş bildirmiştir.

Yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi kök-ek raporları ve tüm dosya kapsamına göre; davalı kooperatifin iflasına karar verildiğinden İİK'nun 198. maddesi uyarınca iflas halinde konusu para olmayan borçlar da para borcuna dönüşeceğinden tapu iptali ve tescil istenemeyeceği anlaşılmakla bu talebin reddi gerekmiştir.

Davacının terditli talebi olan kayıt kabul talebi yönünden ise alınan bilirkişi raporu ile de sabit olduğu üzere davacı müflis kooperatifin üyesidir. 1163 sayılı Kanun’un 98'inci maddesi uyarınca bu kanunda hüküm bulunmayan hallerde Türk Ticaret Kanunundaki anonim şirketlere ait hükümler uygulanır.

TTK'nın 329 uncu maddesinde, belli istisnalar haricinde şirketin kendi hisse senetlerini temellük edemeyeceği öngörülmüş, buna paralel olarak TTK'nın 405/2 maddesinde ise "Pay sahipleri sermaye olarak şirkete verdiklerini geri isteyemezler; tasfiye payına müteallik hakları mahfuzdur" hükmüne yer verilmiştir. Bu nedenle, anonim şirket ortağı ödediği sermaye miktarı için şirketten alacaklı olmaz. Zira, ortakların payları için yapılan ödemeler ortaklığın sermayesini oluşturur.

Sermaye payı ise ortaklığa verilmiş bir borç olmadığından ortaklığın iflası halinde ortaklar kural olarak iflas alacaklısı olamazlar. Diğer bir anlatımla, ortaklar ödedikleri sermaye borcunu iflas masasına alacak olarak kaydettiremezler. Ancak, pay cetveline göre paylaşım yapıldıktan sonra ve İİK'nın 196 ncı maddesi uyarınca faiz ödemelerinden sonra masada para kalması halinde pay sahiplerine ödeme yapılması mümkündür.

(Yargıtay 6. HD *** tarih) Bu durumda her ne kadar *** tarihli bilirkişi raporuna göre davacının kooperatife her hangi bir borcu bulunmadığı ve bir miktar alacaklı olduğu hesaplanmış ise de bu alacağın kooperatif ortağının taşınmaz bedelinin tahsili talebi 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 98. maddesi yollamasıyla, dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nın 379. ve 480/3. maddeleri kapsamında bir alacak olmadığı anlaşılmakla bu talep yönünden de davanın reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm fıkrasının tesisi uygun görülmüştür.

Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin *** Karar sayılı emsal içtihatı dikkate alınarak sıra cetveline itiraz davaları maktu harç ve vekalete ücrete tabi olduğundan maktu harç ile maktu vekalet ücretine hükmedilmiştir.

Katip *** · e-imzalı Hakim *** · e-imzalı