Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/1084 K.2022/982

2-... VEKİLİ : Av. ... DAVA : Alacak DAVA TARİHİ : ... KARAR TARİHİ : ...

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 13/12/2022

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili ile davalı ...'in abi kardeş olduklarını, davalı şirketin ise davalı ...'in yetkili ve sorumlu olduğu şirket olduğunu, yaklaşık 3 yıl kadar ancak müvekkilinin abisine tır almak üzere 120.000,00 TL elden nakit para verdiğini, satın alınan araca davalı ...'in herhangi bir maddi katkı sağlamadığını, tırın ... tarihinde ... İth. İhr. Ulus. Nak. Otom. San.ve Tic. Ltd.

Şti.adına tescil edildiğini, müvekkilinin satın alınan tırda çalışmaya başladığını, davalı şahsın müvekkiline hem maaş hem de kar payı vermeyi taahhüt ettiğini ancak sadece geçinebileceği kadar cüzi bir miktar ödeme yaptığını, Davalı ...'in çalışmış olduğu ... İth. İhr. Ulus. Nak. Otom. San.ve Tic. Ltd.

Şti.ile aralarında yaşadıkları hukuki ve sosyal sorunlar yaşadığını ve kendi yetki ve sorumluluğunda olan davalı şirketin kurduğunu, müvekkilinin parası ile satın alınan aracın da davalı şirkete devredildiğini, müvekkilinin yeni kurulan şirkette de çalışmaya devam ettiğini ve cüzi ödemeler aldığını, müvekkilinin davalı abisinden kar payı istemeye başlaması ile hukuki sorunlar yaşamaya başladıklarını ileri sürerek;

ortaklık için 120.000,00 TL bedelin ödeme tarihi olan ... tarihinden başlayacak yasal ticari faizi ile tahsiline, çekicinin satın alındığı tarihten itibaren hesaplanacak kar paylarının ödenmeme tarihinden itibaren işleyecek yasal ticari faizleri ile birlikte müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı taraflara dava dilekçesi tebliğ edilmemiş bu nedenle yasal cevap dilekçesi sunma süreleri başlamamış ve davalı taraflar davaya herhangi bir cevap dilekçesi sunmamıştır.

GEREKÇE

Dava, alacak istemine ilişkindir.

Hukuk mahkemelerinin hangileri olduğu ve bunların kuruluşu 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun 4 ve 5. maddelerinde düzenlenmiştir. Kanunun 6. maddesinin ikinci fıkrasına göre asliye hukuk mahkemeleri, sulh hukuk mahkemelerinin görevleri dışında kalan ve özel hukuk ilişkilerinden doğan her türlü dava ve işler ile kanunların verdiği diğer dava ve işlere bakar. Bu husus 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 2 nci maddesiyle de teyit edilmiştir. Anılan maddenin ikinci bendi Hukuk Muhakemeleri Kanununda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesinin diğer dava ve işler bakımından da görevli olduğunu vurgulamıştır.

Asliye Ticaret Mahkemeleri de 5235 sayılı Kanunun üçüncü fıkrasında düzenlenmiştir ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5. maddesinin 1 numaralı bendi uyarınca bu mahkemeler, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir.

Bir davanın ticari nitelikte olup olmadığı, bir diğer ifade ile asliye ticaret mahkemesinde görülüp görülmeyeceğinin belirlenmesi işi de Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinde gösterilen ilkelere göre yapılmalıdır. Öğretide de benimsenen görüşe göre ticari davalar mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olarak iki gruba ayrılmaktadır. Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinin 1. bendinin (a) alt bendi uyarınca bu Kanunda düzenlenen hukuk davaları mutlak ticari davalardır.

Nispi ticari davalar ise konusu ne olursa olsun, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davalarıdır (TTK.m.4/1). Kanuni düzenleme uyarınca sadece mutlak ya da nispi ticari davalar asliye ticaret mahkemesinde görülürken, bunlar dışında kalan davalar (istisnalar saklı kalmak kaydıyla) asliye hukuk mahkemelerinde görülmelidir.

Bu anlamda tarafların tacir olup olmadıkları ve işin ticari işletme ile ilgili olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir.

Bilindiği üzere T.T.K.nun 14. maddesine göre “bir ticari işletmeyi kısmen dahi olsa kendi adına işleten kimseye tacir denir.” Aynı yasanın 17. maddesi hükmünce de; “iktisadi faaliyeti nakdi sermayesinden ziyade bedeni çalışmasına dayanan ve kazancı ancak geçimini sağlamaya yetecek derecede az olan sanat ve ticaret sahipleri tacir değildir.” Yine aynı yasanın 1463.maddesinde de, önce 17.maddeye gönderme yapılarak, 507 S.K. hükümlerinin saklı tutulduğu belirtildikten sonra Bakanlar Kurulunun bu konuda kararname çıkarması halinde onlarda gösterilen miktardan aşağı gayrisafi geliri bulunan sanat ve ticaret erbabından başka hiç kimse kanunun 17. maddesinde tarif edilen esnaftan sayılamaz denmek suretiyle tacir veya esnafın hangi kriterlere göre saptanacağı açık bir biçimde gösterilmiştir.

Gerçekten, 19.02.1986 tarih 19024 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 25.01.1986 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı ile T.T.K.nun 1463.maddesine göre esnaf ve küçük sanatkar ile tacir ve sanayicinin ayrımına dair esaslar tespit edilmiştir. Buna göre;

1-Koordinasyon kurulunca tespit ve yayınlanacak esnaf ve küçük sanatkar kollarına dahil olup da gelir vergisinden muaf olanlar ile kazançları götürü usulde vergilendirilenler ve işletme hesabına göre, defter tutanlardan iktisadi faaliyetleri nakdi sermayesinden ziyade, bedeni çalışmalarına dayanan ve kazançları ancak geçimlerini sağlamaya yetecek derecede az olan ve Vergi usul Kanununun 177.maddesinin 1.fıkrasının 1 ve 3 nolu bentlerinde yer alan limitlerin yarısını, iki numaralı bendinde yazılı nakdi limitin tamamını aşmayanların esnaf ve küçük sanatkar,

2-Vergi Usul Kanunu’na istinaden birinci sınıf tacir sayılan ve bilanço esasına göre defter tutanlar ile işletme hesabına göre defter tutan ve birinci madde de belirtilenlerin dışında kalanların tacir ve sanayici sayılmaları kararlaştırılmıştır.

Somut olayda vergi dairesi yazı cevaplarında davalı ...''in ... -... tarihleri arasında kar yolu ile şehirler arası yük taşımacılığı faaliyetinden dolayı ticari kazanç mükellefi olduğu, VUK 177 uyarınca ikinci sınıf tüccar olduğu, aynı zamanda ... Lojistik Dış Ticaret Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin ortağı ve yöneticisi olduğu, davacı ...'in ise mükellefiyetinin bulunmadığının belirtildiği görülmüş olunup davacının bu anlamda tacir olmadığı sabittir.

Bir davanın ticaret mahkemesinde görülme koşulları kanunda açıkça bellidir. Davacı tacir olmadığı anlaşılmakla görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-H.M.K'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeni ile davanın USULDEN REDDİNE,

2-Hüküm kesinleştiğinde ve istek halinde dava dosyasının görevli KAYSERİ NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'NE gönderilmesine,

3-HMK.'nun 20. maddesi gereği kararın kesinleştiği tarihten veya kanun yoluna başvurulursa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde taraflardan birinin mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmemesi halinde, HMK'nın 331/2. maddesi gereğince dava dosyanın re'sen mahkememizce ele alınarak davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,

4-Davaya görevli mahkemede devam edilmesi halinde, harç, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin görevli mahkemede hüküm altına alınmasına,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi' nde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi....

Katip ... ¸e-imzalı

Hakim ... ¸e-imzalı

*5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*