Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/1155 K.2024/349

Mahkememizde görülmekte olan tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı sigorta şirketi nezlinde ZMSS'sı bulunan 38 ... plakalı aracın kendine ait 38 ... plakalı araç 18/10/2021 günü çaptığını, kusurun karşı tarafta olduğunu, ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 60,00 TL değer kaybı tazminatının davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki itirazında bulunduklarını, davacının başvurusu olmadığını, davanın usulden reddi gerektiğini, davacının aracında meydana gelen hasar nedeni ile ...Sigortaya 3.650,87 TL ödeme yaptıklarını, kusura itiraz ettiklerini, zarara itiraz ettiklerini, faize itiraz ettiklerini savunarak davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

HMK’nun 266/1. maddesi gereği bilirkişi incelemesi yaptırılmasına dair 11/05/2023 tarihli celsede karar verilmiş, bilirkişi ...'in mahkememize sunmuş olduğu 07/11/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; kaza olayının maddi hasarlı ve iki araçlı bir trafik kazası olduğunu, kazada 38 ... plakalı araç sürücüsü ***'nin tamamen sorumlu olduğunu, 38 ... plakalı araç sürücüsü Turan Batmaz'ın kaza olayında bir ihmalinin bulunmadığını ve herhangi bir trafik kuralını ihlal etmediğini, 38 ... plakalı araç sahibi Kovalı Sulama Birliği'nin kazanın meydana gelmesinde bir ihmalinin ve etkisinin olmadığını,

karayolundan sorumlu kurum veya kuruluşun hizmet eksikliği ve sorumluluğunun bulunmadığını, kaza olayının yaşanmasında başkaca kişi ya da kişilerin etkilerinin olmadığını, dava konusu araç için 18/10/2021 tarihi itibarıyla meydana gelen araç dğer kaybının 7.500,00 TL olduğunu mahkememize bildirmiştir.

Davacı vekili 02/01/2024 tarihli dilekçesi ile davasını ıslah ettiğini mahkememize bildirmiş ve gerekli ıslah harcını yatırdığına dair sayman mutemet alındısı evrakını dosyamıza ibraz etmiştir.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı sigorta şirketi nezdinde ZMSS poliçesi bulunan 38 ... plakalı aracın 18/10/2021 günü davacıya ait 38 ... plakalı araçla kazaya karıştığından bahisle değer kaybı tazminatı talep etmiştir. Sigorta poliçesi incelenmesinde,38 ... plakalı aracın ZMSS'in davalı sigorta şirketi bünyesinde sigortalandığı ve 38 *** plakalı aracın davacıya ait olduğu anlaşılmıştır. -KTK'nun 97. maddesine ilişkin dava şartının değerlendirmesinde;

Trafik kazalarında hukuki sorumluluk ve sigorta konusu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup sözü geçen Kanun'un 85. maddesinin 1. fıkrasında bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa motorlu aracın bir teşebbüsünün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde motorlu aracın işleteninin ve bağlı bulunduğu teşebbüsün sahibinin doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, aynı maddenin 5. fıkrasında işleten ve araç işleticisi teşebbüs sahibinin,

aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olduğu, 91. maddesinin 1. fıkrasında işletenlerin, bu kanunun 85. maddesinin 1. fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu öngörülmüştür.

Kanunun bahsi geçen düzenlemesinden, zorunlu mali sorumluluk sigortacısının, trafik kazasına karışan aracın işleteni veya araç işleticisi teşebbüs sahibi olan sigortalısına bu kaza sebebiyle isabet eden hukuki sorumluluğu poliçe teminat limiti ile sınırlı olarak üstlendiği anlaşılmaktadır.

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun "Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı" başlıklı 97. maddesinde (Değişik: 14/4/2016-6704/5 md.) "Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir." Dosya içesindeki bilgi ve belgelerden davacı tarafın dava açılmadan önce davalı sigorta şirketlerine başvurmadığından tamamlanabilir dava şartı olduğundan ön inceleme duruşmasının 1 nolu ara kararı ile kesin süre verilmiş ve dava şartı eksikliği yargılama sırasında tamamlatılmıştır.

-Yetki ilk itirazının değerlendirmesinde;

Davalı sigorta şirketi vekili yasal süresi içinde yetki ilk itirazında bulunmuştur.

6100 Sayılı HMK 'nun 6/1. maddesinde; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişiliğin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." hükmü yer almaktadır. Bu hüküm aksine kesin yetki kaydı olmayan tüm davalar için genel yetki kaydıdır.

Trafik kazası aynı zamanda haksız fiil teşkil eden bir eylem olduğundan 6100 sayılı HMK'nun 16. maddesinde ise; "Haksız fiilden doğan davalarda haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesidir yetkilidir" hükmü yer almaktadır.

Uyuşmazlık Karayolları Trafik Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesinden kaynaklandığından ve bu sigorta türü 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110. maddesinde düzenlendiğinden diğer bir yetki kuralı da bu yasada yer almakta olup, "Motorlu araç kazalardan dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar sigortacının merkez veya şubesinin, veya sigorta sözleşmesini yapan acentanın bulunduğu yer mahkemelerinin birinde açılabileceği gibi, kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir" hükmü ile sigortanın merkez ve şubeleri, sigorta sözleşmesini yapan acenta veya kazanın meydana geldiği yerin yetkili kabul edilmesine, Aynı hüküm ZMSS genel şartlarının C.7. maddesinde de tekrar niteliğinde yer almaktadır.

Somut olayda olduğu üzere bir davada birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa davacılar bu mahkemelerden birinde dava açma hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacılar, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa ozaman seçme hakkı davalı tarafa geçmektedir. (aynı yönde Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 23/09/2013 tarih ***Karar)

Dava konusu uyuşmazlıkta haksız fiile ilişkin 6100 Sayılı HMK'nun 16. maddesinde yer alan haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi kuralı dikkate alındığında; dava dilekçesinde dosyamız içindeki diğer kayıtlara göre davacının yerleşim yeri ve kazanın meydana geldiği yer Kayseri'dir. Buna göre yetkili mahkememiz yetkilidir ve davalının yetki ilk itirazının reddine karar verilmiştir.

-Kusur ön soruna ilişkin değerlendirmede,

Mahkememiz kural ihlallerinin tespiti noktasında rapor aldırmıştır.

Anılan rapor ve kaza tespit tutanağının incelenmesinde 18/10/2021 günü sürücü Ziya Karameşe sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı aracı ile Hunat Mahallesi Nuh Naci Yazgan Caddesi üzerinde geri geri giderken aracının arka kısımları ile seyir halinde iken aracının arka kısımları ile aynı cadde üzerinde ilerlemekle olan sürücü Turan Batmaz sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı aracın sağ arka yan kısımlarına çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği görülmüştür.

38 ... plakalı araç sürücüsü KTK'nun 52/b, 67, 84/f, Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 101/b ve 137/2 ve 157/6 maddeleri uyarınca aracını kullanırken çevre, yol, hava ve trafik durumunu kontrol etmediği, geri geri manevra öncesinde yol durumunu kontrol etmediği, park yerinden destek almadığı, araç doğrultu değiştirme manevrasını hatalı yaptığından tam kusurlu olduğu anlaşılmıştır.

-Değer kaybına dair değerlendirmede;

Yargıtay Yerleşik uygulamalarına uygun olarak, değer kaybının kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (aracın km'si, metal komponentlerin yoğunluğu, korozyon dozajı ve önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği), aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı), tramer kayıtlarına göre araçta meydana gelen hasarlar irdelenerek,

emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, aracın olay tarihindeki 2. el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının bilirkişiler tarafından hesaplanması gerekir.

Dosya kapsamında alınan rapor Yargıtay uygulamalarına uygun olduğundan davacının aracının 7.500,00 TL değer kaybı zararı bulunduğu anlaşılmıştır.

-Sigorta şirketinin sorumluluğuna dair değerlendirmede;

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartlarının, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.

Zorunlu Mali Sorumluluk sigortacısı, karşı araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde teminat altına almıştır. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı da gerçek zarar kalemleri arasında bulunmaktadır. (Yargıtay 17. HD'nin 28/10/2013 tarih ve *** Karar).

Kaldı ki 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren yeni Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.5/a maddesine göre değer kaybı maddi zararlar teminatı içerisinde yer almaktadır. Somut olayda davalı sigorta şirketi değer kaybından sorumludur.

- Faize ait değerlendirmede;

2918 Sayılı Kanun'un 99. maddesinde, sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel sartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluslarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.

Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı 2918 Sayılı KTK'nun 98/1, 99/1, ZMMS Genel Şartlarının B.2-c maddesi uyarınca hak sahibine kaza ve zarara ilişkin tespit tutanağının ve bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya başvurmasından itibaren 8 iş günü sonunda tazminat miktarını ödememesi halinde, bu tarihte, böyle bir başvurunun yapılmaması halinde ise dava tarihinde temerrüde düşeceğinden, temerrüt faizine bu tarihten itibaren hükmedilmesi gerekir.

Sigortacının kısmi ödeme yapması halinde ise, söz konusu ödeme tarihi temerrüt tarihi olarak esas alınacaktır. Davalı gerçek kişi yönünden ise 6098 sayılı TBKnun 117/2 maddesinde göre haksız fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşeceğinden olay tarihi itibariyle faize hükmedilmesi gerekir.

Anılan açıklamalar uyarınca davacı taraf her ne kadar dava konusu alacak için faiz hükmedilebilir ise de talep arttırım dilekçesinde faiz talebinde bulunmadığı anlaşılmakla, faize hükmedilmemiştir.