Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/1164 K.2022/999

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin ekonomik sıkıntı çekmekte iken borçlarını ödeyebilmek amacıyla kredi çekmek istediğini ancak kredi sicili bozuk olduğu için bankalardan kredi alamadığını, davalının öz kardeşi olan dava dışı ...'dan borç paralar aldığını, karşılığında boş senetler imzaladığını, dava dışı ...'ın yırttığını, yırtılan senetlerin davalı tarafından doldurularak müvekkili aleyhine Kayseri ...

Müdürlüğünün ...esas esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin davalı ...'yı tanımadığını, açılan davanın kabulü ile müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine Kayseri ...

Dairesinin ...esas sayılı dosyasına konu senetlerin ve takibin iptaline, müvekkilinden haksız şekilde tahsil edilen miktarın ticari faizi ile birlikte istirdadına, davalının müvekkiline karşı haksız ve kötü niyetle icra takibi başlatmış olması sebebi ile ferileri dahil toplam icra dosyasındaki alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, öncelikle icra takibinin durdurulması, reddi halinde icra dosyasına girecek paranın davalıya ödenmemesi için dava sonuçlanıncaya kadar ihtiyati tedbir kararı verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, bonoya dayalı olarak başlatılan icra takibi nedeniyle borçlu olmadığının tespiti talebinden ibarettir.

Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından davaya konu edilen senedin kambiyo senedi olması nedeniyle görevsizlik kararı verilmiş ve dosya mahkememize gelmiştir.

Yagılama aşamasında mahkememiz tarafından yapılan araştırma sonucunda; Kayseri Vergi Dairesi Başkanlığı Erciyes Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün ... tarih ... sayılı cevabi yazısında; davacı ...'nun herhangi bir mükellefiyet kaydına rastlanılmadığı mahkememize bildirilmiştir.

Kayseri Vergi Dairesi Başkanlığı Mimarsinan Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün ... tarih ... sayılı cevabi yazısında; davalı ...'nın herhangi bir mükellefiyet kaydının bulunmadığının bildirildiği görüldü.

TTK’nın 4. maddesine göre; ticarî davaların iki grup altında incelenmesi mümkündür. Bunlar; tarafların sıfatına ve işin ticarî işletmeyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın ticarî sayılan davalar (mutlak ticari davalar) ile her iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğan davalar (nispi ticari davalar)dır.

Mutlak Ticari Dava; tarafların tacir olup olmadıklarına ve dava konusu edilen işin ticari nitelikte olup olmadığına bakılmaksızın ticari dava olarak sayılan davalar olup, TTK’nın 4/1. maddesinde a ve f bentlerinde 6 bent halinde sayılan dava türleri mutlak ticari davadır. İpotek, TTK'da düzenlenmeyip, Türk Medeni Kanunu'nda düzenlenmesi nedeni ile davanın mutlak ticari dava olmadığı anlaşılmıştır.

Nisbi ticari dava ise; her iki tarafı tacir olan ve tarafların ticari işletmesi ile ilgili olan uyuşmazlıklar nisbi ticari dava olarak adlandırılmaktadır.

TTK’nın gerekçesinde; ticari davalar ile ticari olmayan hukuk davalarını ayırmada kullanılan kıstasın “bir yandan her iki tarafın tacir sıfatı ve uyuşmazlığın konusunu teşkil eden işin bu sebepten dolayı ticari sayılması keyfiyeti, diğer yandan tarafların sıfatına bakılmaksızın sadece işin ticari mahiyeti” olduğu açıklanmıştır.

Bu anlamda bir davanın nisbi ticari dava sayılabilmesi için; uyuşmazlığın her iki tarafının tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olması gerekli ve zorunludur. Davanın taraflarının incelenmesinde; davacının ve davalının tacir olmadığı, dolayısı ile eldeki davanın nısbi ticari dava olmadığı görülmektedir.

TTK'nın 5. maddesine göre aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın, Asliye Ticaret Mahkemesi, ticari davalara bakmakla görevlidir. Dava konusu uyuşmazlık mutlak veya nısbi ticari dava niteliğinde olmadığından, mahkememizin görevi içine girmemektedir. Uyuşmazlığın ticari dava olmaması ve Borçlar Kanunu'ndan doğması nedeniyle genel görevli mahkeme olan Kayseri ... Asliye Hukuk Mahkemesi bu davanın yargılamasını yapmakta görevlidir.

... tarihinde yürürlüğe giren Türk Ticaret Kanunu ile Türk Ticaret Kanunun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Değişiklik Yapılmasına Dair 6335 Sayılı Kanunun 2. Maddesi ile değişik TTK'nın 5. maddesinin 3. fıkrası ile Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki iş bölümü itirazından çıkarılmış, görev ilişkisine dönüştürülmüştür.

HMK'nın 114. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre, görev dava şartıdır. Aynı Kanunun 115/1. maddesi gereği mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır.

İzah edilen nedenlerle görevsizlik kararı ile mahkememize gelen eldeki dava dosyasında, dava dışı kardeşinden borç para alınmasına karşı açık senetler düzenlenmesi iddiası bulunduğundan mahkememizin karşı görevsizliğine ilişkin karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

(T.C. Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi'nin 2022/517 esas 2022/558 karar sayılı ilamı aynı yöndedir.)