Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/181 K.2023/1125

Av.

DAVA

İpotek (İpoteğin Kaldırılması (Fekki))

DAVA TARİHİ : ***

KARAR TARİHİ : ***

KARAR YAZIM TARİHİ : ***

Mahkememize açılan İpotek (İpoteğin Kaldırılması (Fekki)) davasının yapılan yargılaması sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Kayseri ili, Develi ilçesi, Gümüşören Mahallesinde kain 1947 ada, 4 ve 11 parselin maliki olduğunu, bu iki taşınmazın toplulaştırma yapılmadan önce 451 ada, 12 parsel ile aynı yer 453 ada 3 ve 6 parsel numarasında kayıtlı 3 adet taşınmaz olduğunu, toplulaştırmadan önce 14/03/2013 tarihinde düzenlenen 969 yevmiye nolu ipotek belgesi ile bu üç taşınmazın davalı şirket lehine 400.000,00-TL bedelle 1 derece FBK süreli ipotek tesis edildiğini,

taşınmazların satış aşamasında önceki malik tarafından verilen bilgiler doğrultusunda yapılan araştırmada davalı şirket lehine ipotek verilirken önceki malik ... tarafından Sandıklı Noterliğinden ... isimli şahsa vekalet verildiğini, bu şahıs tarafından Develi Tapu Müdürlüğünde bu vekaletnameye istinaden işlem yapıldığı,

verilen vekaletnamede ipotek tesis işleminde kullanılan vekaletnamenin süresinin 29/11/2013 günü mesai bitimine kadar geçerli olduğunun belirtildiği ancak tapu müdürlüğünün ipoteğin süresinin 29/11/2013 tarihine kadar olacağı şartını gözden kaçırarak FBK süreli (süresiz) ipotek tesis ettiğini, ipoteğin süresi gözönüne alınmış olsa idi, tek taraflı olarak müracat edilmesi halinde ipoteğin kaldırılacağını,

bu durumda bu durumun mümkün olmadığını belirterek ipotek konan taşınmazların maliki ...'un Sandıklı Noterliği'nin 08/03/2013 tarih 2428 yevmiye numaralı vekaletnamesinde ortaya koyduğu iradesine ipoteğin süresi yönünden aykırı olduğunun tespiti ile kaldırılmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde; müvekkili şirket aleyhine açılan davanın haksız ve kötü niyetli olduğunu, eldeki davada Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olmadığını, görevsizlik kararı verilerek dosyanın asliye hukuk mahkemesine gönderilmesini, tescile dayanak oluşturan idari işlem nedeniyle müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, ipoteğin;

alacak ödenmediği takdirde hak sahibine rehin konusu taşınmazı sattırarak bedelinden alacağını elde etme yetkisi veren bir tür taşınmaz rehni olduğunu, ipoteğin görevinin sadece bir alacağı güvence altına almak olduğunu, ayrıca tedavüle elverişli olmadığı için kıymetli evrak niteliğindeki senetlere bağlanamadığını ve kıymetli evrak olmadığını, eldeki davada haklı bir gerekçe ile ipoteğin kaldırılmasını gerektiren hallerin mevcut olmadığını, müvekkili şirketin güvence altına alınan alacağının hukuken geçerli bir alacak olduğunu, müvekkili şirketin alacağının sona ermediğini,

müvekkili şirketin alacağının tahsili amacıyla Ankara 22. İcra Müdürlüğü'nün *** esas sayılı dosyasında ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile ilamlı takip başlattığını ve dosyanın infaz aşamasında olduğunu, davacı tarafın yalnızca bu işlemi durdurabilmek, ipotek ile taahhüt altına alınan borcunu ödemekten imtina etmek adına eldeki haksız, mesnetsiz ve kötü niyetli davayı açtığını, ipoteğin salt olarak sürenin dolmuş olması sebebiyle terkininin mümkün olmayacağını, davacının dürüstlük kuralına uymak zorunda olduğunu, hatalı işlemi yapanın tapu idaresi olduğunu, davacının taleplerini tapu müdürlüğüne karşı yöneltmesi gerektiğini,

bu nedenle davacının davasının husumet nedeniyle reddinin gerektiğini, öncelikle usuli itirazları nazara alınarak davanın usulden reddine, esasa girilmesi halinde davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dosyanın, Develi 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... esas ... karar sayılı görevsizlik kararının kesinleşmesi neticesinde mahkememize gelerek ... esas sırasına kaydı yapılmıştır.

YARGILAMA VE GEREKÇE

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya Mahkememiz görevlidir.

6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama Tek Hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.

Mahkememizde açılan ve sonuçlanan davada 7251 sayılı kanunla değişik 6102 Türk Ticaret Kanununun 4/2. maddesi uyarınca basit yargılama usulü uygulanmıştır.

Dava, ipoteğin kaldırılması talebine ilişkindir.

Kayseri ili, Develi ilçesi, Güneyaşağı mahallesi, 1947 ada, 4 ve 11 parsele ait tapu kaydı ve senet örneği, davacının sosyal ve ekonomik durum araştırmasının sonucu, vergi dairesi kayıtları, Ankara 2. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasının uyap kayıtları, Ankara 22. İcra Müdürlüğü'nün ... (eski esas ...) esas sayılı dosyasının uyap kayıtları ve tarafların dayandığı tüm deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Dosyaya mübrez 22/03/2023 havale tarihli bilirkişi raporunda; ipotek tesisinin yetki aşılarak süresiz şekilde gerçekleştirilmesinin hukuka aykırı olduğu ve kaldırılması gerektiği görüş ve kanaatinde olduğunu bildirmiştir.

*** tarihli mali müşavir bilirkişi raporunda; dava dışı ...'un dava konusu ipotek tarihinde herhangi bir mükellefiyet kaydı, şirket ortaklığı olmadığı, davalı Konya Şeker San. ve Tic. A.Ş. Erenkaya Doğal Depolar Şubesine borcu ya da alacağının tespitinin mükellefiyet ve ortaklık statüleri olmadığı için mümkün olmadığı yönünde görüş bildirmiştir.

Uyuşmazlığın, dava konusu Kayseri ili, Develi ilçesi, Gümüşören mahallesinde kain 1947 ada 4 ve 11 parsel nolu taşınmazların önceki maliki ...'un taşınmazlarla ilgili olarak Sandıklı Noterliğinin 08/03/2013 tarih 2428 yevmiye numaralı vekaletnamesinde ortaya koyduğu iradesinde ipoteğin süresi yönünden aykırı olduğunun tespiti ile kaldırılması talebine ilişkindir.

TMK’da ipoteğin süreli olarak kurulup kurulamayacağına dair açık bir hüküm bulunmamakla birlikte aksine bir hüküm de bulunmamaktadır. TMK'nın 883. maddesine 10.07.2019 tarihinde eklenen “İpotek süreli kurulmuş ise, sürenin bitiminden itibaren ipotekli taşınmaz üzerine İİK 150/c şerhinin konulmaması halinde ipotek, malikin talebiyle tapu müdürlüğünce terkin edilir” hükmü de değerlendirildiğinde ipoteğin süreli kurulabileceği sonucuna varılmalıdır.

İpotek TMK 881/1 uyarınca halen mevcut olan veya henüz doğmamış olmakla birlikte, doğması kesin ve olası bulunan herhangi bir alacak için kurulabilir. İpoteğin maddi yönden doğumu, varlığı, miktarı, sona ermesi alacak hakkına bağlıdır; güvence altına alınan alacağın hukuki durumu ve bu durumdaki değişiklikler doğrudan doğruya rehin hakkını da etkiler. İpotek, alacağa bağlı bir hak olduğundan alacağın sona ermesi, ipoteğin de sona erme sonucunu doğurur. Bu durumda da ipoteğin alacaklı talebi ile terkin edilmesi mümkündür (TMK 881, 102511) (A. Lale Sirmen- Eşya Hukuku 7. Baskı Sayfa 643,644).

İpoteğin süreli kurulması, Yargıtay uygulamalarına göre ipoteği kendiliğinden sona erdirmez. İpotek, sicilden terkin ile sona erer (Prof. Dr. ***, Arş. Gör. ***, İpotek İle İlgili Makaleler sayfa 106-107)

Taraflar mevcut ipoteği iradeleriyle tapuda yapacakları işlem sonucu kaldırabilecekleri gibi, bir tarafın terkine rıza göstermemesi halinde ipotek bedelinin ödenmesi koşulu ile kaldırılmasını mahkemeden de isteyebilirler.

Yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre.

Sandıklı Noterliği'nin 8 Mart 2013 tarihli ve 2428 yevmiye sayılı düzenleme şeklinde vekaletnamesi ile dava konusu Kayseri ili, Develi ilçesi, Güneyaşağı Mahallesi İlipınar yolu mevkiinde kain ve tapuda 34-B-19-B-B451 pafta, 3, 6 ve 12 nolu parsellerde (güncel tapu kaydı 1947 ada 4 ve 11 parsel) olan taşınmazlara o dönemdeki malik olan ... tarafından *** Ticaretinin kullanmış olduğu krediye teminat olarak Konya Şeker Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi lehine dilediği sıra ve derecede ve ipoteğin süresi *** tarihine kadar geçerli olmak üzere ...'a vekalet verildiği,

ancak Develi Tapu Sicil Müdürlüğü'nce *** tarihli ve 969 yevmiye numaralı ipotek belgesi düzenlenirken ipoteğin süresinin 29/11/2013'e kadar olacağı gözden kaçırılarak süresiz olarak ipotek tesis edildiği, vekilin süresiz olarak ipotek tesis etme yetkisinin bulunmadığı, görüldüğü üzere burada süreli ipoteğin süresinin dolmasından ziyade tapunun hatalı işlemi sebebiyle ipoteğin süreli olacakken süresiz olarak konulmasından dolayı ipotek sözleşmesinin geçersiz olduğundan bahisle eldeki davanın açıldığı, davacının taşınmazları 11/06/2021 tarihinde satın aldığı,

mevcut tapu kayıtlarına göre taşınmazların üzerinde davalı tarafça başlatılan Ankara 22. İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip dosyasından kaynaklı 18/01/2016 tarihli 150-c şerhleri bulunduğu, dolayısıyla davacının TMK 883 maddesi uyarınca tapuya başvurarak ipoteğin kaldırılması yoluna başvuramayacağı, davacının dava açmadan evvel Sandıklı Noterliği'nin 02/11/2021 tarihli ve *** yevmiye sayılı ihtarnamesi ile ipoteklerin 15 gün içerisinde kaldırılmasını davalıya ihtar ettiği, buna rağmen davalı tarafça ipoteklerin kaldırılması için gerekeli işlemlerin yapılmadığı, vekilin süresiz ipotek koydurma yetkisinin bulunmaması nedeniyle 14/03/2013 tarihi ipotek sözleşmesinin geçersiz olduğu,

dolayısıyla davacının davasında haklı olduğu kanaatine varılarak davanın kabulüne dair aşağıdaki hüküm fıkrasının tesisi uygun görülmüştür.

Katip *** · e-imzalı Hakim *** · e-imzalı