Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/199 K.2022/417

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, davalının annesi olup senedin düzenlendiği iddia edildiği tarihte 84 yaşında olduğunu, yaşı itibari ile ehliyetsiz olduğunu, üç yıldan uzun bir süredir kanser tedavisi gördüğünü, dönem dönem bilincini tamamen kaybettiğini, davalının davacıyı kandırarak,

baskı altında ve ölüm döşeğinde söz konusu evrakı imzalattığını, söz konusu senedin imzalanmasına ilişkin herhangi bir şey hatırlamadığını, icra müdürlüğü kasasında bulunan senet incelendiğinde senet üzerinde 'malen' ya da 'nakden' kaydının da mevcut olmadığının görüleceğini, senedin üzerindeki yazıların hiçbirisinin (imza dışında) davacıya ait olmadığını beyan ederek davacının borçlu olmadığının tespiti ile söz konusu senedin iptaline karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; yetkili ve görevli mahkemenin Alanya ... Ticaret Mahkemesi olduğunu, davacı borçlunun,davalı lehine ... düzenleme, ... vade tarihli 100.000,00 TL bedelli bonoyu düzenleyip davalıya verdiğini ancak vadenin gelmesine rağmen borcunu ödemediğini, bunun üzerine davalı tarafça davacı aleyhinde Alanya ... Dairesi’nin ...

Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davacı tarafın talep ve iddialarının asılsız olup reddi gerektiğini, davacı tarafın söz konusu senedin geçerli bir alacak ilişkisine dayanmadığını belirttiğini ancak kambiyo senetlerine hâkim olan sebepten soyutluk ilkesi gereğince kambiyo senetleri doğumuna sebep olan ilişkiden bağımsız ve soyut olduğunu, davacı tarafın iddialarını kabul anlamına gelmemekle birlikte kıymetli evrak bir defa doğduktan sonra,

doğumuna sebep olan ilişkideki bir aksaklık veya bozukluğun kıymetli evrakın geçerliliğine etkili olmadığını, senedin temel borç ilişkisinden soyutlanmış, bağımsız bir varlık kazanmış olduğunu, bu nedenle davacının iddialarının hukuki temelden yoksun olduğunu beyan ederek davanın reddine ve davacının dava değerinin %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, icra takibinden sonra açılan menfi tespit davası olup davanın dayanağı İİK'nun 72. maddesidir.

Alanya ... Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasının bir örneğinin uyaptan celp edilmiş, takip alacaklısının ... ve takip borçlusunun ... olduğu, keşidecisi ... ve lehdarı ... olarak görünen, ... keşide ve ... vade tarihli 100,000,00 TL bedelli bono alacağı ile kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatıldığı, kambiyo senedinin incelenmesinde TTK'da sayılan zorunlu unsurların tamamının bulunduğu görülmüştür.

Davalı vekili süresi içinde mahkememizin yetkisine itiraz etmiş ve yetkili mahkemeyi göstermiştir. İİK’nun 50. ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 447/2. maddelerinin göndermesiyle uygulanması gereken HMK'nun 6. maddesi; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. Yerleşim yeri, 22/11/2001 tarihli ve 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre belirlenir" hükmünü havidir.

İİK'nun 50/1. maddesine göre; para ve teminat borçlarına ilişkin icra takiplerinde yetkili icra dairesi, HMK'nun 447/2. maddesi atfıyla aynı Kanun'un yetkiye dair hükümleri kıyas yoluyla uygulanmak suretiyle belirlenir. Ayrıca, takip dayanağı akdin yapıldığı yer icra dairesi de takibe yetkilidir. Buna göre, bonoya dayalı takip, genel yetkili yer olan borçlunun yerleşim yerindeki icra dairesinde (HMK. 6. md.), bonoda öngörülen ödeme yerinde (6102 Sayılı TTK'nun 777/3. maddesine göre ödeme yeri gösterilmeyen bonoda, ödeme yeri olarak düzenlenme yeri kabul edilir) (HMK. 10. md.) ve ayrıca İİK'nun 50/1. maddesi uyarınca bononun düzenlendiği yerdeki icra dairesinde yapılabilir.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun yetki sözleşmesini düzenleyen 17. maddesinde ise; "Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça, dava, sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır" düzenlemesine yer verilmiştir. Görüldüğü üzere, yetki sözleşmesi düzenleyebilecek şahıslar, sadece tacirler veya kamu tüzel kişileri olarak belirlenmiştir.

Somut olayda; takip dayanağı bonoda keşideci ve lehtar gerçek kişi olup, Mimar Sinan Vergi Dairesi'nden celp edilen kayda göre davacı tacir değildir. Dolayısı ile Kayseri Mahkemelerinin yetkili kılındığına dair yetki kaydı geçersizdir (bu yönde Yargıtay 12.Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2017/4352 Esas 2018/5512 Karar sayılı içtihadı).

Her ne kadar takip dayanağı bonoda keşidecinin adres kısmında Kayseri yazıldığı görülmüş ise de bu husus, kambiyo senedinin Kayseri İcra Müdürlükleri nezdinde icra takibine konu edilebilmesi ile ilgili bir durumdur. Kambiyo senedinde alacaklı görünen taraf, icra takibini Alanya İcra Dairesi'nde başlatmış, takip borçlusu tarafından yasal süresinde İcra Mahkemesi'ne yetki itirazında bulunulmamış ve yetkisiz Alanya İcra Dairesi yetkili hale gelmiştir.

İİK'nın 72/8. maddesinde menfi tespit davalarının icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde açılabileceği gibi davalının yerleşim yeri mahkemesinde de açılabileceği düzenlenmiştir. İcra takibi, Alanya ... Dairesi'nde açıldığı gibi davalının da yerleşim yeri ... Mah. ... Sk. No: ... İç Kapı No: ... İç Kapı No: ... ... /Antalya'dır. Davalı Vekili süresi içinde ve usulüne uygun bir şekilde Mahkememizin yetkisine itiraz etmiş ve yetkili yeri Alanya ... Ticaret Mahkemesi olarak göstermiştir.

İzah edilen nedenlerle davanın yetkisizlik sebebi ile usulden reddi ile dosyanın görevli ve yetkili Alanya ... Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.