Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/243 K.2024/305

Av. >

DAVALI : 1- *** KAYSERİ

2- *** VEKİLİ : Av. ***

DAVA

Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : ***

KARAR TARİHİ : ***

KARAR YAZIM TARİHİ : ***

Mahkememize açılan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan yargılaması sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Kayseri 1. ATM'nin ... esas sayılı dosyası ile itirazın iptali davası açtıklarını, yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verildiğini, kararın istinaf edildiğini ve Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nin ... esas ... karar sayılı ilamı ile mahkeme kararının kaldırılmasına karar verildiğini, davalının bu dosyada sunduğu cevap dilekçesinde takibe konu faturanın şirket defterlerine kayıt edildiği ve bahse konu fatura borcunun Mustafa ve ... tarafından üstlenildiğini, davacının da bu durumu kabul ettiğini ve dolayısıyla şirket borcunun sona erdiğini beyan ettiğini,

takibe konu faturadaki malın teslim alındığını, borcun sona erdiğini ileri sürdüğüne göre ispat külfetinin davalıda olduğunu, Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... karar sayılı dosyasında iş ortaklığı aleyhine açılan davanın pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle reddine karar verildiğini, bu dosyada Kayseri 1. ATM'nin ... esas sayılı dosyası ile ilgili bir ibraname bulunmadığını, müvekkili şirket yetkililerinin davalıların tutum ve davranışları nedeniyle mağdur olduklarını, dava dosyasında ticari satımdan kaynaklanan itirazın iptali davasının borcun dış üstlenilmesi nedeniyle üstlenenlerden istenilmesinin söz konusu olduğunu,

davanın kabulü ile davalıların borcu üstlenmeleri nedeniyle Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ... karar sayılı dosyasında kararlaştırılan asıl alacak ve ferilerin davalılardan tahsiline, yargılama giderlerinin davalılara tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalılar vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde; müvekkillerinin tacir vasfında olmadıklarından bu davanın ticaret mahkemesinde açılmasının mümkün olmadığını, davacı tarafın dava dışı ... Gıda San Tic. Ltd. Şti. ile olan davasından ve gelişmesinden herhangi bir şekilde bilgi sahibi olmadıklarını, müvekkillerinin borcu üstlendiği iddialarının gerçeği yansıtmadığını, ... Gıda San Tic. Ltd. Şti.'nin borcunu üstlenmesi durumunun söz konusu olmadığını, davacı tarafın iddialarını ispatlaması gerektiğini, borcun nakline ilişkin varsa belgelerin sunulması gerektiğini, diğer davadaki tarafların beyanları, eylem ve tutumlarının müvekkillerini bağlamayacağını, davanın reddine, yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, faturadan kaynaklı alacak davasıdır.

Gevher Nesibe Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 25/03/2022 tarihi cevabı yazısına göre davalı ***'nin, 20/09/2023 tarihli cevabı yazısına göre de ...'nin bilanço esasına göre defter tuttuklarının bildirildiği, tarafların tacir olması ve işin ticari işletme ile ilgili olması nedeniyle 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre nispi ticari dava söz konusu olmakla davaya bakmaya mahkememiz görevli olduğu kanaatiyle işin esastan incelenmesine geçilmiştir.

6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama Tek Hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.

Mahkememizde açılan ve sonuçlanan davada 7251 sayılı kanunla değişik 6102 Türk Ticaret Kanununun 4/2. maddesi uyarınca basit yargılama usulü uygulanmıştır.

Dava şartı arabuluculuk faaaliyeti kapsamında taraflar görüşmüş ancak anlaşmaya varamamışlardır.

Kayseri 2. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasının uyap kayıtları, Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasının uyap kayıtları, vergi dairesi kayıtları, SGK kayıtları, mahkememizin ... esas sayılı dosyası, Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasının uyap kayıtları ve tarafların dayandığı tüm deliller toplanmış, bilirkişi heyetinden ayrıntılı rapor alınmıştır.

Dosyaya mübrez 07/03/2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda;

- Davacı ... Kapı İnşaat Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ticari defterlerine istinaden;

a) 2019 yılı yevmiye defteri açılış kaydında ... ve ... ortaklığı'nın 67.224,19-TL borcunun olduğu, 2019 yılı kapanış kaydında 67.224,19-TL borcunun olduğu,

b) 2019 yılı yevmiye defteri açılış kaydında ... Ltd. Şti.'nin 41.235,01-TL borcunun olduğu, 2019 yılı kapanış kaydında 34.735,01-TL borcunun olduğu,

- ... ve ... ortaklığının ticari defterlerine istinaden;

2019 yılı yevmiye defteri açılış kaydında ... Kapı İnşaat Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin 67.224,18-TL alacaklı olduğu, 2019 yılı kapanış kaydında 67.224,18-TL alacaklı olduğu,

Davalı ... ile dava dışı arasında ... ile ... arasında 2014 yılında kurulan adi ortaklığın 2019 yılı itibariyle karşılıklı olarak feshedildiği ve tarafların birbirlerini ibra ettikleri, davalı ... ile davacı arasında yapılan ibraname isimli sözleşmede borcun varlığının kabul edildiği, ...'nin hissesine düşen ½'sini ödediği ve tarafların bu miktar açısından birbirlerini ibra ettikleri, Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasından kesinleşen kararında dava dışı ... ve davacı tarafından iç borç yüklenmesi ve dış borç yüklenmesi konusunda beyanları ve ikrarlarının bulunduğu,

borcun varlığı konusunda tarafların mutabık olduğu, açıklandığı üzeri davacı ile davalılar arasında borcun dış yüklenilmesi sözleşmesinin kurulmuş olduğunun ispat edildiği görüş ve kanaatinde olduklarını bildirmişlerdir.

14/01/2024 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda: davacı ... Kapı İnşaat Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ticari defterlerine istinaden;

a) ... ve ... ortaklığı” nın 67.224,19 TL borcunun olduğu,

b) ... Ltd. Şti” nin 34.735,01 TL borcunun olduğu,

-... ve ... ortaklığının Ticari defterlerine istinaden;

a) ... Kapı İnşaat Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin 67.224,18-TL alacaklı olduğu,

-Ek rapor konusu 18/11/2016 tarihli, A8415 seri ve sıra numaralı, 52.741,28-TL bedelli faturanın davacı ve davalı ticari defter ve kayıtlarında yer almadığı, rapor sonucu çıkan borç ve alacak bakiyeleri içerisinde bu faturanın yer almadığı yönünde görüş bildirmişlerdir.

Uyuşmazlığın çözümü için öncelikle “borcun nakli (borcun üstlenilmesi)” ile ilgili yasal düzenlemelerin ortaya konulmasında yarar bulunmaktadır.

Dava tarihinde yürürlükte olan 6098 sayılı TBK'nın 195 ila 204. maddelerinde borcun üstlenilmesi hususu düzenlenmiştir. Borcun üstlenilmesini, borcun iç üstlenilmesi ve borcun dış üstlenilmesi olarak ikiye ayırmak gerekir.

TBK'nın 195. maddesinde düzenlenen iç üstlenme sözleşmesiyle, borç ilişkileri dışında olan üçüncü kişi, borçluya karşı borcu üzerine alma ve borçluya borçtan kurtarma yükümlülüğü altına girer. Üçüncü kişi ile borçlu arasındaki bu ilişki alacaklıyı etkilemez. Borcun iç üstlenilmesi adını alan bu ilişki, borçlu ile üçüncü kişi arasında sonuç doğurur. Üçüncü kişi borcu eda etmezse, borçlu borcu bizzat ifa etmekle yükümlüdür.

Borcun dış üstlenilmesi ise, aynı Kanun'un 196. maddesinde düzenlenmiş olup, alacaklı ile borcu nakil alan üçüncü kişi arasındaki sözleşmeyi ifade etmektedir. Borcun dış üstlenilmesinin gerçekleşmesi için icap ve kabul iradelerinin birleşmesi yeterli olup, geçerliliği için herhangi bir şekil şartına gerek yoktur. Şu halde, borcu üstlenen üçüncü kişinin icabının alacaklı tarafından kabul edilmesiyle borcun nakli sözleşmesi kurulur. Alacaklının kabulü açıkça olabileceği gibi örtülü de olabilir. Böyle bir taahhüt borçlunun alacaklıya karşı olan ifa yükümü üzerinde hiçbir etki yapmaz; üçüncü kişi ile alacaklı arasında herhangi bir hukuki bağ kurmaya yetmez.

Borcun üstlenilmesi, borç ilişkisinde taraf değişimine yol açan hukuksal bir kurumdur. Borcun yüklenilmesinde, borç ilişkisinin konusu değişmediği halde, taraflarında bir değişim meydana gelmektedir. Borcu üstlenen kişi, alacaklı ile borcun dış yüklenmesini yaptığı anda, artık asıl borçlu borçtan kurtulur, onun yerini borcu üstlenen kişi alır. Buna göre, borcu üstlenen kişi borçluya karşı borcun iç yüklenilmesi anlaşmasından doğan edimini, alacaklı ile borcun dış üstlenilmesi anlaşmasını yaptığı anda ifa etmiş olur. Bu itibarla, borcun dış üstlenilmesi sözleşmesinin kurulmasından sonra alacaklı alacağını ancak, borcu üstlenen üçüncü kişiden isteyebilir, borcu nakleden asıl borçludan isteyemez.

Tüm bu yasal düzenlemeler ve açıklamalardan sonra somut olay ele alındığında; davacı şirketin dava dışı ... Taahhüt Mühendislik Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi aleyhine Kayseri 2. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra takip dosyası ile 18/11/2016 tarihli, 52.741,28-TL bedelli faturadan kaynaklı olarak ilamsız icra takibi başlattığı, borçlunun itirazı üzerine takibin durduğu, açılan itirazın iptali davasında Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ve ...

Karar sayılı kararı ile davacının bakiye alacağının 46.384,33-TL olması nedeniyle bu miktar üzerinden itirazın iptaline, fazlaya dair istemin reddine karar verildiği, karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulduğu, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nin ... Esas ve ...

Karar sayılı kararı ile "15/03/2021 tarihli oturumda davacının fatura borcunun dava dışı ... tarafından üstlenildiğini, bu kapsamda bu kişilerin dava konusu fatura borcuna karşılık kendilerine daire vereceklerini, daire bedelinin fatura bedelinden düşüleceğini, ancak bu şahısların dairenin kendilerine devrini yapmadıklarını beyan ettiği, bu şekilde borcun iç üstlenilmesi anlaşmasını kabul ettiği, davacının bu kabulünün 6098 sayılı TBK'nın 196 vd maddelerindeki borcun dış üstlenilmesi niteliğinde olduğu,

davalının takip tarihi itibariyle borçlu sıfatı kalmadığı" gerekçeleri ile kararın kaldırılarak açılan davanın reddine kesin olarak karar verildiği, bunun üzerine davacının eldeki dava ile önceki kararda hükmedilen 46.384,33-TL'den davalıların sorumlu olduğundan bahisle eldeki alacak davasını açtığı,

Ancak her ne kadar bilirkişi kök ve ek raporunda davacı ile davalılar ve asıl borçlu arasında borcun dış üstenilmesi sözleşmesi kurulduğunun ispatlanmış olduğu yönünde tespitlerde bulunulmuş ise de Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dava dosyasında taraf olarak bulunmayan davalıların işbu davaya vermiş oldukları cevap dilekçesinde ve yargılamanın diğer aşamalarında borcun üstlenildiği iddialarını kabul etmedikleri, bu durumda borcun üstlenilmesi sözleşmesinin varlığını davacının ispatlaması gerektiği, alınan bilirkişi kök ve ek raporuna göre 18/11/2016 tarihli, A8415 seri ve sıra numaralı, 52.741,28-TL bedelli faturanın ... ve ... ortaklığının ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, borç ve alacak bakiyeleri içerisinde bu faturanın yer almadığı,

davalıların taraf olmadıkları bir davada davacı şirket yetkilisinin, dosyamız davalıları Mustafa ve Hasan Hüseyin'in borcu üstlendiklerine dair beyanının o davada davalı lehine hüküm verilmesini sağlasa da salt bu beyanla eldeki davada davalıların sorumluluğuna gidilebilmesi için yeterli olmadığı, TBK 196.

Maddesi anlamında alacaklı ile üçüncü şahıs konumundaki davalıların borcu üstlendiklerine dair yazılı ya da sözlü delil bulunmadığı, davacının dava dilekçesinde açıkça yemin deliline dayanılmadığından davalılara yemin teklif etme hakkı da bulunmadığı, bu nedenle mahkememizce yemin hakkının hatırlatılmasının da mümkün olmadığı görülmekle bilirkişi raporlarına itibar edilmeyerek davacının ispat edilemeyen davasının reddi gerektiği kanaatiyle aşağıdaki hüküm fıkrasının tesisi uygun görülmüştür.

Katip *** · e-imzalı Hakim ***