Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/383 K.2023/397

Av. ... DAVALI : ...

DAVA

Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : ... KARAR TARİHİ : ...

KARAR YAZIM TARİHİ : 26/05/2023

Mahkememize açılan alacak davasının yapılan yargılaması sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Kayseri'de faaliyet gösteren ... Makineleri adlı işletmeyi ofis makineleri satmak ve sattığı makinelerin hafif bakımlarını yapmak suretiyle sürdürdüğünü, bu kapsamda ilk aşamada davalı ile aralarında ...

Makinesinin yedek parçası için sözlü anlaşma yaptıklarını ancak Ankara'dan gelen yedek parçanın ikinci el olması ve makineye uyum sağlayamaması üzerine davalı tarafın plotter makinesinin kendisine gönderilmesini ve bu suretle tamir bakım ve onarımını yapacağını söylediğini, bu bağlamda ...

Model ... makinesinin arızasını gidermek ve bakımlarını yapmak için ... tarihinde davalı ... ile yazılı anlaşma yapıldığını, makinenin davalıya bizzat teslim edildiğini, tarafların aralarında yaptıkları sözleşmeye göre, bahsi geçen makinenin servis, onarım, bakımları yapılmasına müteakip ... tarihinde müvekkile iade edileceğinin kararlaştırıldığını, teslim tarihinin gelmesinin ardından davalı tarafınca müvekkile herhangi bir teslimat yapılmadığını, tamir için teslim ettiği makineyi alamayan, ilgili makine elinde olmadığı için işleri aksayan müvekkilinin yeni bir makine almak zorunda kaldığını,

tamir için davalıya teslim edilen ... model ... makinesinin iadesini, aynen iadesi mümkün değilse makine bedeli olan 7.500-TL'nin ticari işlerde uygulanacak en yüksek faiz ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesini, ... marka ... model ... makinesinin tamir edilmesi için yedek parça için verilen 9.500-TL'den şimdilik 2.500-TL'nin ticari işlerde uygulanacak en yüksek faiz ile birlikte davalıdan alınarak müvekkile ödenmesini, yargılama giderlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafa usulüne uygun dava dilekçesi, tensip tutanağı, duruşma gün ve saatini bildirir davetiye tebliğ edilmesine rağmen, davalı tarafça süresinde cevap dilekçesi sunulmamıştır.

YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, ticari satımdan kaynaklanan alacak talebine ilişkindir.

TTK’nın 4. maddesine göre; ticarî davaların iki grup altında incelenmesi mümkündür. Bunlar; tarafların sıfatına ve işin ticarî işletmeyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın ticarî sayılan davalar (mutlak ticari davalar) ile her iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğan davalar (nispi ticari davalar)dır.

Mutlak Ticari Dava; tarafların tacir olup olmadıklarına ve dava konusu edilen işin ticari nitelikte olup olmadığına bakılmaksızın ticari dava olarak sayılan davalar olup, TTK’nın 4/1. maddesinde a ve f bentlerinde 6 bent halinde sayılan dava türleri mutlak ticari davadır.

Nisbi ticari dava ise; her iki tarafı tacir olan ve tarafların ticari işletmesi ile ilgili olan uyuşmazlıklar nisbi ticari dava olarak adlandırılmaktadır.

TTK’nın gerekçesinde; ticari davalar ile ticari olmayan hukuk davalarını ayırmada kullanılan kıstasın “bir yandan her iki tarafın tacir sıfatı ve uyuşmazlığın konusunu teşkil eden işin bu sebepten dolayı ticari sayılması keyfiyeti, diğer yandan tarafların sıfatına bakılmaksızın sadece işin ticari mahiyeti” olduğu açıklanmıştır.

Bu anlamda bir davanın nisbi ticari dava sayılabilmesi için; uyuşmazlığın her iki tarafının tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olması gerekli ve zorunludur.

Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı'nın ... tarih ... sayılı cevabi yazısında; davalı ...'nın ... tarihi itibariyle faaliyete başladığı, ... tarihi itibariyle resen terk nedeniyle faaliyetini sonlandırdığı ve işletme hesabına göre defter tutan mükellef olduğunun bildirildiği görüldü.

TTK'nın 5. maddesine göre aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın, Asliye Ticaret Mahkemesi, ticari davalara bakmakla görevlidir. Dava konusu uyuşmazlık mutlak veya nispi ticari dava niteliğinde olmadığından, mahkememizin görevi içine girmemektedir. Uyuşmazlığın ticari dava olmaması nedeniyle genel görevli mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesi bu davanın yargılamasını yapmakta görevlidir.

HMK'nın 114. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre, görev dava şartıdır. Aynı Kanunun 115/1. maddesi gereği mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. HMK'nın 138. maddesine göre, mahkeme dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verebilir.

Dosya kapsamına göre, dava konusu edilen uyuşmazlığın TTK'nın 4. maddesine göre, ticari dava olmadığı, bu nedenle de mahkememizin görevi alanına girmediği, Asliye Hukuk Mahkemelerinin bu uyuşmazlığı çözmekte görevli olduğu, 6335 Sayılı Kanun ile yapılan değişiklikten sonra mahkememiz ile Asliye Hukuk Mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi haline getirildiği, göreve ilişkin usul hükümlerinin uygulanmasının gerektiği, görevin kamu düzeniyle ilgili olduğu,

HMK'nın 115. ve 138. maddeleri gereği mahkemenin görev hususunu kendiliğinden araştırmakla yükümlü olduğu ve davanın her aşamasında görev ile ilgili karar verilebileceği dikkate alındığında, mahkememizin görevsizliği nedeni ile, HMK.'nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeni ile davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... Hakim ...