Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/739 K.2025/582

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında akdedilen sözleşmeye istinaden müvekkilinin davalıdan 5.341,86-TL alacaklı olduğunu, müvekkilinin üzerine düşen edimi eksiksiz olarak gerçekleştirmesine rağmen davalı şirketin ödeme yapmadığını, davalı şirket aleyhine Kayseri Genel İcra Müdürlüğü...

E. Sayılı dosyası ile icra takibine başlandığını, ancak davalı tarafın takibe, tüm borca, faize, ferilerine ve ödeme emrinin tamamına itiraz ettiğini, bu nedenle 07/03/2022 tarihinde takibin durdurulmasına karar verildiğini, yapılan itirazın haksız ve kötü niyetli olduğunu, bu nedenle haksız ve hukuka aykırı itirazın iptali ile durdurulan icra takibinin devamına, kötü niyetli davalı şirket aleyhine %20den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesini, vekalet ücreti ile yargılama masraflarının davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Dava dilekçesinin davalı tarafa tebliğ edildiği ancak davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.

DELİLLER

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

Kayseri Genel İcra Dairesi'nin... Esas sayılı takip dosyası uyap üzerinden celp edilmiş, incelenmesinde, alacaklının... İthalat Ve İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi, borçlunun ... Petrol Ürünleri İnşaat Taahhüt Nakliyat Otomotiv Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi olduğu, toplam 5.341,86-TL alacak üzerinde takibin başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya 11/01/2022 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 06/01/2022 tarihinde itiraz ettiği, iş bu davanın süresinde açıldığı görülmüştür.

Sincan Vergi Dairesine müzekkere yazılarak dava konusu faturanın davacı tarafından Form BS beyannamesi ile beyan edilip edilmediği sorulmuş, gelen yazı cevabıyla davacının BS formunda davalı ... Pet. Ürn. İnş. Ltd. Şti'nin bulunmadığı görülmüştür.

Gevher Nesibe Vergi Dairesi'ne müzekkere yazılarak dava konusu faturanın davalı tarafından Form BA beyannamesi ile beyan edilip edilmediğinin sorulmuş, gelen yazı cevabıyla, Form Ba evrakı gönderilmiştir.

Tüm deliller toplandıktan sonra davacının ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmak üzere Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılmış, Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Talimat sayılı dosyasında mali müşavir bilirkişi...01/06/2023 tarihli raporunda özetle;

1) Davanın, asıl alacak 5.341,86 TL cari hesap alacağına dayalı olarak Kayseri Genel İcra Müdürlüğü... E. sayılı dosyası vaki itirazın iptaline ilişkin olarak açıldığı,

2) Davaya konu faturanın ilgili dönemi 2012 yılı olduğundan, 2012 yılına ait ticari defterleri istenilmesi üzerine 2012 yılına ait Davacının ticari defterlerini sunma imkânlarının olmadığını tarafına bildirdiklerinden, dava konusu 10/02/2012 tarihli D391001 seri numaralı 5.341,86-TL tutarlı faturanın davacının ticari defterlerinde kayıtlı olup olmadığı, bu faturadan dolayı davacının davalıdan alacağının olup olmadığı, davacının 2012 yılına ait ticari defterleri üzerinden inceleme yapılamadığını bildirmiştir. Rapor taraflara tebliğ edilmiş, rapora karşı davacı vekili itiraz ve beyan dilekçesi sunmuştur.

Dava dilekçesinde yemin deliline dayandığından davacı tarafa yemin teklif edip etmeyeceğini bildirmek üzere 2 haftalık kesin süre verilmiş, kesin süreye uyulmadığı takdirde yemin deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayılacağının davacı vekiline ihtar edilmiş, davacı tarafça herhangi bir yemine dair beyan sunulmamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, cari hesaptan kaynaklanan alacağın tahsiline yönelik başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın İİK'nun 67/1. maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya Mahkememiz görevlidir. Zira1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 99. maddesine göre ihtilaf ticari niteliktedir.

6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama mahkememiz heyetince yazılı yargılama usulüne göre yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.

Dava şartı arabuluculuk faaaliyeti kapsamında taraflar görüşmüş, ancak anlaşmaya varamamışlardır.

Taraflar arasında uyuşmazlık konuları; Kayseri Genel İcra Dairesi'nin... Esas sayılı takip dosyasına dayanak yapılan cari hesap nedeniyle davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı, davalının icra takibine vaki itirazlarının haklı olup olmadığı, davalının borca itirazlarının iptalinin gerekip gerekmediği, icra inkar ve kötüniyet tazminatının koşullarının bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Uyuşmazlığın çözümü açısından öncelikle konuyla ilgili yasal düzenlemelerin irdelenmesinde yarar vardır.

İtirazın iptali davası; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) 67 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Buna göre;

i) İlamsız takip yapılmış olması,

ii) Borçlunun bu takibe itiraz etmesi,

iii) İtirazın alacaklıya (davacıya) tebliğinden itibaren alacaklının, bir yıl içinde mahkemeye başvurmuş olması yasal koşullarının gerçekleşmesi gerekir.

Takip alacaklısı tarafından ödeme emrine süresi içinde itiraz etmiş olan takip borçlusuna karşı açılan itirazın iptali davasının konusu, icra takibine konu edilen alacaklar olup, davanın amacı itirazla duran takibin devamını sağlamaktır. Bu dava, yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir. Davalı borçlunun icra dosyasında ileri sürdüğü itirazlar dışındaki itirazlarını da bu dava içinde ancak cevap süresi içinde ileri sürmesi olanaklıdır.

Eğer cevap süresi içinde davalı/borçlu diğer itirazlarını ileri sürmezse mahkeme bunları kendiliğinden göz önüne alamaz, takibe itiraz edilirken bildirilen sebeplerle sınırlı araştırma yapmak durumunda kalır. Nitekim aynı hususlara Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 17/09/2019 tarihli, 2017/19-824 Esas ve 2019/885 Karar sayılı kararında da değinilmiştir.

Dava yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabi olduğundan; ispat külfeti normal bir alacak davasındaki ile aynıdır. Ancak her iki dava ispat yöntemleri ve hukukî sonuçları bakımından farklılıklar göstermektedir. Bu bağlamda belirtmek gerekirse. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 190. maddesi gereğince ispat yükü, kanunda özel düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukukî sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.

Bu genel kuralın dışında bazı hâllerde ispat yükü yer değiştirerek davalı tarafa geçer. Bu hâllerden birisi davalının ödeme savunmasında bulunmasıdır. Davacı ya da davalı iddiasını ya da savunmasını HMK'nda belirtilen hükümlere göre ispat etmelidir. Buna göre yapılacak yargılama sonunda mahkemece verilecek karar ya davanın kabulü ya da reddine yönelik olacak; ancak takibin iptali ya da devamı hükmünü de içerecektir.

Bu açıklamalar göstermektedir ki, itirazın iptali davası, icra takibine sıkı sıkıya bağlı; itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir.

Yapılan tüm bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; eldeki dava cari hesaba dayalı olarak davalı aleyhine başlatılan ilâmsız icra takibine karşı davalı tarafın itirazı üzerine, davacı tarafça açılan itirazın iptali istemine ilişkin olup,davacının ticari defterleri üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde tarafların ticari defter kayıtlarına istinaden takibe dayanak yapılan hususun davacının ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı anlaşılmıştır.

İspat bir yükümlülük olmayıp, bir yüktür. Yük (külfet) hukuk düzeninin bir kimseye, diğer bir kimse karşısında yüklemiş olduğu davranış olup, külfet üzerine yüklenen kişi bu davranışı yerine getirmediği takdirde ya elde etmesi mümkün olan bir hakkı kazanamaz ya da böyle bir hakkı kaybeder (Eren, F.: Borçlar Hukuku, Genel Hükümler, 16.b., Ankara 2014, s.45). Buna göre ispat yükü kendisine düşen taraf bunu yerine getirmek zorunda değildir, fakat bunun yerine getirilmemesi halinde dava sonucunda ulaşılmaya çalışılan hakka ulaşılamayacak (Börü. L.: Medeni Usul Hukukunda İddia ve Somutlaştırma Yükü, Ankara 2016, s.66 vd.); mahkemede bu yönde bir kanaat oluşturmak mümkün olmayacaktır.

Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; taraf defterleri üzerinde inceleme yapan bilirkişi defter kayıtlarına göre davaya konu faturanın ilgili dönemi 2012 yılı olduğundan, 2012 yılına ait ticari defterleri istenilmesi üzerine 2012 yılına ait Davacının ticari defterlerini sunma imkânlarının olmadığını tarafına bildirdiklerinden, dava konusu 10/02/2012 tarihli D391001 seri numaralı 5.341,86-TL tutarlı faturanın davacının ticari defterlerinde kayıtlı olup olmadığı, bu faturadan dolayı davacının davalıdan alacağının olup olmadığı,

davacının 2012 yılına ait ticari defterleri üzerinden inceleme yapılamadığını bildirmiştir. taraflar arasında takip dayanağı yapılan faturaların davalının ticari defterlerinde kayıtlı olmadığının tespit edildiği, davacının ticari defterlerindeki kayıtların aleyhine delil niteliğinde olduğu,

davacı şirketin takip dayanağı olan faturaya konu mallar hakkında taraflar arasında satım sözleşmesi (akdi ilişki) bulunduğunu ve bu faturalara konu malların davalıya teslim edildiğini usulüne uygun delillerle ispatlayamadığı anlaşılmıştır.

Bir vakıayı ispat yükü kendisine düşen taraf o vakıayı başka delillerle ispat edemezse diğer tarafa yemin teklif eder. Yemin teklifini ispat yükü kendisine düşen taraf yapar. Yemin teklifine dayanan taraf bunu dava dilekçesinde veya cevap dilekçesinde açıkça belirtmesi gerekir. Mahkeme ancak bu halde (dava dilekçesinde veya cevap lahiyasında yemin deliline dayanıldığının bildirilmesi halinde) yemin teklifini hatırlatmakla yükümlüdür.

Kendisine yemin teklif edilen taraf yemini eda ettiği taktirde, yemin teklif eden kimsenin iddia ettiği vakıanın doğru olmadığını ispat etmiş olur. Yani yeminin eda edilmesi üzerine, artık ortada uyuşmazlık konusu olan vakıa kesin delille kanıtlanmış olacağından, karşı taraf o konuda yeni bir delil getiremez, mahkeme de araştırmada bulunamaz. Yemin eda eden kişi ve mirasçıları lehine kesin delil teşkil eder.

(Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 21/03/2017 tarihli, 2017/3-1002 Esas ve 2018/494 Karar sayılı emsal kararı)

Takip dayanağı olan faturalara dayalı satım akdini ve faturalara konu malları davalıya teslim ettiğini yasal ispat edemeyen davacı tarafın dava dilekçesinde yemin deliline de dayandığı görülmekle, davalıya yemin teklif edip etmeyeceğini bildirmesi, edecekse yemin metnini sunması için davacı tarafa kesin süre verilmiş, kesin süreye uyulmadığı takdirde yemin teklifine dayanmaktan vazgeçmiş sayılacağı davacı vekiline usulünce ihtar edilmiştir. Davacı vekili tarafından yemin dilekçesi sunulmamıştır.

Yargılama sonunda tüm dosya kapsamı ve mevcut delil durumu dikkate alındığında ispatlanamayan davanın reddine ve yine davacının takipte kötüniyetli olduğu ispatlanmadığından davalının kötüniyet tazminatı isteminin reddine karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır