Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/1070 K.2024/506

Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali (ticari satımdan kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 13/04/2023 tarihli ve 42.240,01-TL tutarlı, 09/06/2023 tarihli ve 49.995,00-TL tutarlı, 03/08/2023 tarihli ve 25.203,75-TL tutarlı faturalarla müvekkilinin davalıya satış yaptığını, davalının 175.728,77-TL toplam fatura borcundan bir kısmını ödediğini, kalan 113.488,76-TL'lık kısmını ise tüm ihtar ve uyarılara rağmen ödemediğini, davalı borçlu aleyhine önce Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ...

Esas sayılı dosyası üzerinden dayalı icra takibi başlatılmış ise de borçlu davalının ödeme emrine, borca, yetkiye, faize ve ferilerine, itiraz ettiğini ve takibin durdurulduğunu, alacağın niteliği gereği itiraz üzerine dava şartı olan arabuluculuk müessesesine başvurulduğunu, Kayseri Arabuluculuk Bürosu'nun ... numaralı arabuluculuk dosyası ile yapılan arabuluculuk süreci anlaşamama olarak sonlandırıldığını belirterek davalının Kayseri İcra Dairesi'nin ...

Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına, davalının asıl alacağın %20 sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin de davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafa usulüne uygun meşruhatlı dava dilekçesi tebliğine rağmen süresinde cevap dilekçesi sunulmamış ve mahkememizde yapılan duruşmalara katılmamıştır.

DELİLLER

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

Davacı tarafça; Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasına, davacı ve davalının ticari defter ve kayıtlarına, davacı ve davalının vergi dairesi kayıtlarına, 13/04/2023 tarihli ... sayılı 42.240,01-TL tutarlı, 09/06/2023 tarihli ... sayılı 49.995,00-TL tutarlı, 03/08/2023 tarihli ... sayılı 25.203,75-TL tutarlı ve 25/08/2023 tarihli ... sayılı 58.290,01-TL tutarlı satış faturalarına, banka kayıtları, taraflar arasındaki her türlü yazışma ve maillere ve bilirkişi incelemesine delil olarak dayanılmıştır.

Davalı tarafından yasal süresi içinde delil bildirilmemiştir.

Davacı vekili tarafından dava dilekçesinin ekinde delil olarak dayandıkları bir kısım belgelerin örnekleri sunulmuştur.

Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasına müzekkere yazılarak takibin açıldığı tarihi gösteren sayman mutemet alındısı, takip talebi, ödeme emri, ödeme emrinin borçluya tebliğine ilişkin tebliğ mazbatası, borçlunun borca itiraz dilekçesi, icra müdürlüğünün durdurma kararı, borçlu tarafından kısmi ödeme yapılmış olması halinde ödeme belgesi ve takip dayanağı olan belgenin bir örneğinin Uyap siteminden gönderilmesi istenilmiştir. İstenilen belgeler Uyap sisteminden dosyamıza gönderilmiştir. Ayrıca Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasının Uyap kayıtları dava dosyamıza eklenmiştir.

Davacının bağlı olduğu Mimar Sinan Vergi Dairesi'ne müzekkere yazılarak 2023 Nisan, Haziran ve Ağustos ayı Form BS beyanname örneğinin gönderilmesi istenilmiştir. 06/12/2023 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.

Davalının bağlı olduğu Selçuk Vergi Dairesi'ne müzekkere yazılarak 2023 Nisan, Haziran ve Ağustos ayı Form BA beyanname örneğinin gönderilmesi istenilmiştir. 04/12/2013 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.

Taraflara HMK'nun 222 ve TTK'nun 83. maddesi gereğince uyuşmazlık konusu olan 2023 ve 2024 yıllarına ait tüm ticari defter ve kayıtlarını ibraz etmeleri, ibrazı mümkün değilse bunun nedenlerinin açıklanarak ticari defter ve kayıtlarının bilirkişiye ibraz edileceği açık adresini ve bu adreste ticari defter ve kayıtları incelemeye sunacak kişinin adı, soyadı ve telefon numarasını bildirmesi için taraflara 2'şer haftalık kesin süre verilmiş, kesin süreye uyulmadığı takdirde HMK'nun 222 ve TTK'nun 83. maddeleri uyarınca ticari defter ve kayıtlarını ibrazdan kaçınmış sayılacaklarının,

HMK'nun 94/2. maddesi gereğince ticari defter ve kayıt deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayılacaklarının, 7251 sayılı kanun ile değişik HMK'nun 222/3. maddesi uyarınca taraflardan birinin ticari defterlerini ibraz etmemesi veya bilirkişi incelemesine hazır edileceği açık adresini bildirmemesi halinde karşı tarafın kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş ticari defterlerinin sahibi ve onun halefi lehine delil olarak kabul edileceğini duruşmada hazır bulunan davacı vekiline usulünce ihtar edilmiş,

bu konuda ön inceleme duruşmasında hazır olmayan davalıya işbu ön inceleme duruşma tutanağının tebliğ yolu ile ihtarat yapılmış sayılmasına ve davalı yönünden kesin sürenin tebliğ tarihinden itibaren başlamasına karar verilerek davalıya usulünce tebligat yapılmıştır.

Davacı tarafından verilen kesin süre içinde ticari defter ve kayıtlarının bilirkişiye ibraz edileceği açık adresini ve bu adreste ticari defter ve kayıtları incelemeye sunacak kişinin adı, soyadı ve telefon numarasını bildirilmesine rağmen davalı tarafından anılan kesin süreye uyulmamıştır.

HMK'nun 266. maddesi gereğince bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, HMK'nun 267. ve 268. maddesi gereğince dava dosyasının re'sen seçilecek bir mali müşavir/muhasebeci bilirkişiye tevdine, bilirkişiye HMK'nun 268. maddesi gereği ticari defter ve kayıtların yerinde incelenmesini talep eden tarafın ticari defter ve kayıtları üzerinde yerinde inceleme yapması, raporuna esas alacak olup da dosya içinde bulunmayan kayıt ve belgeler olursa birer suretinin raporuna eklemesi için yetki verilmesine, HMK'nun 273. maddesi gereğince ilgili tarafın ticari defterlerinin usulüne uygun tutulup tutulmadığının, açılış ve kapanış tasdiklerinin olup olmadığı,

takibe dayanak ve dava konusu edilen faturaların incelenen taraf defterlerinde kayıtlı olup olmadığı, bu faturalar nedeni ile davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarının kaç TL olduğu, icra takibinden önce davacının davalıyı temerrüte düşürüp düşürmediği, temerrüte düşürmüş ise temerrüt tarihinden takip tarihine kadar işlemiş takip alacağının icra takip talebindeki istenilen faiz oran ve türü dikkate alınarak hesaplanması konularında hüküm vermeye ve denetime elverişli açıklamalı rapor tanzimi için bilirkişiye yetki ve görev verilmesine karar verilmiştir.

Mahkememizce görevlendirilen Mali Müşavir bilirkişi ... tarafından düzenlenen 01/04/2024 tarihli raporda özetle. "Davacı ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin 2023/09 dönemi e-defter beratlarının zamanında alındığı, 2023/10-11-12. dönem berat sürelerinin dolmadığı, e-beratların usulüne uygun olduğu, ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin 2023 yılı Ba/Bs beyannamelerine istinaden; ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin 2023 yılında davalı ...

Mağazacılık A.Ş.'ne 4 adet ve toplamda net 161.306,21-TL (KDV dahil 175.728,77-TL) tutarında satış yaptığını, davacı ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin icra takibinden önce davalıyı temerrüde düşürdüğü, temerrüde düşen fatura toplamının 113.488.76-TL, işlemiş faizinin 7.256,03-TL ve toplam alacağın 120.744,79-TL olacağının hesaplandığı, davacı ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin ticari defter kayıtlarına istinaden; ...

Mağazacılık A.Ş.'nin 25/08/2023 tarihi itibariyle 113.488.76-TL borçlu olduğu" belirtilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE: Dava, alacağın tahsiline yönelik olarak başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın İİK'nun 67/1. maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir.

6545 sayılı Yasa'nın 45/3. maddesi uyarınca dava değeri itibarı ile tek hakim tarafından basit yargılama usulüne göre yargılama yapılarak dava sonuçlandırılmıştır.

Taraflar arasında uyuşmazlık; takibe konu edilen nedenlerle davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı, davalının icra takibine vaki yetkiye ve borca itirazının haklı olup olmadığı, bu itirazların iptalinin gerekip gerekmediği, icra inkar tazminatının koşullarının bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Bilindiği üzere, 2004 sayılı İcra İflas Kanunu’nun 67. maddesi uyarınca itirazın iptali davası; alacaklının, icra takibine karşı borçlunun yaptığı itirazın iptali ile İİK’nun 66. maddesine göre itiraz üzerine duran takibin devamını sağlayan bir eda davası olup, itirazın tebliğinden itibaren bir yıllık süre içinde açılan davada borçlunun itirazında haksızlığının belirlenmesi ve alacağın likit olması halinde, istem varsa borçlu aleyhine icra inkar tazminatına da hükmedilebilir. (Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku, 2006, s.219, 223). İcra dosyasında itiraz dilekçesinin alacaklıya tebliğ edildiğine ilişkin bir belge bulunmadığı gibi, eldeki davanın bir yıllık yasal süre içinde açıldığı anlaşılmıştır.

Takip alacaklısı tarafından ödeme emrine süresi içinde itiraz etmiş olan takip borçlusuna karşı açılan 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) 67. ve devamı maddelerinde düzenlenen itirazın iptali davalarının konusu, icra takibi konusu edilen alacaklar olup davanın amacı itirazla duran takibin devamını sağlamaktır. Yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabi olduğundan ispat külfetiyle ilgili kurallar itirazın iptali davasında da geçerlidir.

Taraflar iddia ve savunmalarını HMK’nda belirtilen hükümlere göre ispat etmelidir. Buna göre yapılacak yargılama sonunda mahkemece verilecek karar ya davanın kabulü ya da reddine yönelik olacak; ancak takibin iptali ya da devamı hükmünü de içerecektir.

İtiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bu dava icra takibine sıkı sıkıya bağlıdır ve takibe bağlılık alacağın hem miktarı hem de kaynağı yönünden mevcuttur.

HMK’nun "Ticari defterlerin ibrazı ve delil olması" başlıklı 222. maddesi;

"(1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir.

(2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.

(3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.

(4) Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur.

(5) Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır." şeklindedir.

7251 sayılı Kanunu’nun 23. maddesi ile yapılan değişiklik ile 6100 sayılı Kanun’un 222. maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan "ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi" ibaresi "diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi" şeklinde değiştirilmiştir.

Ticari defterlerin delil olmasına ilişkin düzenleme HMK'nun 222. maddede yer almaktadır. Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK'nun 222/1).

Ticari defterlerin ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için kanununa göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK'nun 222/2).

Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir.

Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK'nun 222/4). Ticari defterler usulüne uygun tutulsun tutulmasın aleyhe olan kayıtlar delil olur (Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin, 28/05/2009 gün ve 2008/10995 Esas, 2009/5037 Karar sayılı ilamı).

Kural olarak, muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarı ile mütemerrit olur. Temerrüt ya bir ihtar ile ya da dava açılması suretiyle gerçekleşir. İade talebinde bulunulmadan temerrüt faizi işlemez (TBK'nun l17/1. maddesi).

Faturaya veya açık hesap ilişkisine dayalı takiplerde takip öncesi borçludan faiz talep edilebilmesi için fatura borçlusunun bir ihtar ile ya da aleyhine bir takip ya da dava açılmak suretiyle temerrüde düşürülmesi gerekir. Borçlunun temerrüdü, borçluya gönderilen ihtarnamenin tebliğinden veya ihtarnamede ödeme için süre verilmişse bu sürenin bitiminden itibaren oluşur. Ödeme talebinde bulunulmadan temerrüt faizi işlemez. Somut uyuşmazlıkta takip tarihinden önce davacı tarafından davalıya gönderilen bir temerrüt ihtarı olmadığı görülmekle davacının takip öncesi faiz talebinin reddine karar verilmesi uygun görülmüştür.

Mahkememizce görevlendirilen Mali Müşavir bilirkişi ... tarafından düzenlenen 01/04/2024 tarihli raporda özetle. "Davacı ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin 2023/09 dönemi e-defter beratlarının zamanında alındığı, 2023/10-11-12. dönem berat sürelerinin dolmadığı, e-beratların usulüne uygun olduğu, ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin 2023 yılı Ba/Bs beyannamelerine istinaden; ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin 2023 yılında davalı ...

Mağazacılık A.Ş.'ne 4 adet ve toplamda net 161.306,21-TL (KDV dahil 175.728,77-TL) tutarında satış yaptığını, davacı ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin icra takibinden önce davalıyı temerrüde düşürdüğü, davacı ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin ticari defter kayıtlarına istinaden; ... Mağazacılık A.Ş.'nin 25/08/2023 tarihi itibariyle 113.488.76-TL borçlu olduğu" belirtilmiştir. Bilirkişi raporundaki "davacı ... San. Ve Tic. Ltd.

Şti.'nin icra takibinden önce davalıyı temerrüde düşürdüğü" tespitine dayanak bir ihtarname, sözleşme veya sair yazılı belge bulunmadığından bilirkişinin temerrüt konusundaki kanaatine mahkememizce iştirak edilmemiş, rapordaki sair tespitleri yönünden ise raporun dosya kapsamındaki delillerle uyumlu, denetime ve hüküm vermeye elverişli olduğu görülmekle raporun asıl alacağın miktarının tespiti ile ilgili kısımları mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır.

Dosya kapsamına göre takibe dayanak yapılan faturalar nedeniyle takip tarihi itibariyle davalının davacıya113.488.76-TL borçlu olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.

Yargılama sonunda yukarıda yapılan açıklamalar ışığında; davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasına davalının vaki itirazının kısmen iptali ile 29.995,00-TL, 25.203,75-TL ve 58.290,01-TL olmak üzere toplam 113.448,76-TL asıl alacak üzerinden ödeme emrinde yazılı koşullarla icra takibinin devamına, takip tarihinden tahsil tarihine kadar 113.448,76-TL asıl alacağa değişen oranlarda ticari avans faizi işletilmesine, davacının takip tarihinden önce davalıyı temerrüte düşürdüğü ispatlanamadığından dolayı davacının fazlaya (işlemiş faiz alacağına) ilişkin itirazın iptali isteminin reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Davacı taraf dava dilekçesinde icra inkar tazminatı talebinde bulunmuştur.

İİK'nun 67/1. maddesine göre "Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın "yüzde yirmisinden" aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." Buna göre davacı lehine icra inkar tazminatına hükmetmek için davalının haksız olması, itirazın iptaline karar verilen alacağın likit olması ve davacının talebi gerekir.

Takibe konu edilen alacak taraflar arasındaki alım satıma dayalı ticari ilişki nedeniyle düzenlenen faturaların içeriğinden, taraflar arasındaki icra takibinden, tarafların ticari defter ve kayıtlardan tespiti ve hesabı mümkün olduğundan ve davacının davalıdan alacaklı olduğu da sabit olduğundan alacağın likit ve belirlenebilir olduğu görülmekle itirazın iptaline karar verilen 113.448,76-TL'nın takdiren %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Katip *** · E-imzalıdır Hakim *** · E-imzalıdır