Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/405 K.2024/717

Av.

DAVALI : 1- *** [25929-06007-74588] UETS

VEKİLİ : Av.

DAVALILAR : 2- ***

3- *** 4- *** Çarıkçı İş Hanı; No:38 Merkez/ UŞAK VEKİLİ : Av. ***

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : ***

KARAR TARİHİ : ***

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :***

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı Hidayet Kadıoğlu'nun özel güvenlik görevlisi olarak 20.10.2009 - 30.11.2012 tarihleri arasında Kayseri Başmüdürlüğünde özel güvenlik işlerini yürüttüğünü, çeşitli özel güvenlik şirketlerinde çalıştığını ve en son çalıştığı ... Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Ticaret Limited Şirketi - ...

Hizmetleri Limited Şirketi iş ortaklığı tarafından 30/11/2012 tarihinde iş akdinin feshedildiğini, Hidayet Kadıoğlu tarafından kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti alacaklarının tahsili talebiyle Boğazlıyan 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/27 Esas sayılı dosyası ile müvekkili kurumun ve ... Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Ticaret Limited Şirketi - ...

Hizmetleri Limited Şirketi aleyhine alacak davası açıldığını, yapılan yargılama sonucunda Boğazlıyan 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/27 Esas, 2022/37 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne kesin olarak karar verildiğini, mahkeme kararı davacı Hidayet Kadıoğlu vekili tarafından Kayseri Genel İcra Dairesi'nin 2022/21563 sayılı dosyası ile takibe konulduğunu, mahkeme kararının kesinleşmesinden sonra dosya hesabında gözüken 20.410,53 TL icra borcundan, takip konusu vekalet ücreti ile icra vekalet ücretinden 1.198,50TL stopaj kesintisi yapılarak,

dosya hesabının tamamı (19.212,03TL) İcra Müdürlüğü hesabına 14/02/2022 tarihinde yatırıldığını, yapılan 1.198,50 TL stopaj kesintisi ise Hidayet Kadıoğlu'nun vekili adına vergi dairesine yatırıldığını, davalı şirketlere yapılan yazılı bildirime rağmen işçilik alacakları olarak yapılan icra ödemesinden sorumlu oldukları parayı ödemediklerini, Kayseri Arabuluculuk Bürosunun 2023/34953 sayılı dosyası ile zorunlu arabuluculuk başvurusunda bulunulduğunu, 03/04/2023 tarihindeki oturumda taraflar arasında anlaşma sağlanamadığını, müvekkili kurum ile şirketler arasında imzalanan hizmet alım sözleşmelerine göre.

Müvekkili Kurumun bina ve eklentilerinin güvenlik hizmetleri için çalıştırılacak personelin tüm sorumluluğu firmaya ait olacak ve sözleşme konusu işlerin yapılması ve çalıştırılan işçiler bakımından İş Kanunu ve mevzuatın işverenlere yüklediği yükümlülükleri yerine getirmekten şirketlerin sorumlu olacağını, ayrıca firmalara sözleşme gereğince ödenen, sözleşme bedeli içerisinde tüm işçilik alacaklarının da yer aldığı yine sözleşmelerde belirtildiğini, bu nedenle müvekkili kurumun özel güvenlik görevlisi Hidayet Kadıoğlu'na ödenen bedelin çalıştığı sürelerde firmalardan rücuen tahsilini talep ettiğini, 20/10/2009-31/12/2009 dönemi için ...

Güvenlik Eğitim Alarm ve Koruma Hiz. Limited Şirketi ile Müvekkili İdare arasında 30.12.2008 tarihli sözleşme imzalandığı, 01/01/2010-31/12/2010 dönemi için ... Güvenlik Eğitim Alarm ve Koruma Hiz. Limited Şirketi ile Müvekkili İdare arasında 30/12/2009 tarihli sözleşme imzalandığını, 01/01/2011-31/12/2011 dönemi için ... Güvenlik Eğitim Alarm ve Koruma Hiz.

Limited Şirketi ile Müvekkili İdare arasında 20/12/2010 tarihli sözleşme imzalandığı, 01.01.20142- 30/11/2012 dönemi için ... Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic. Ltd. Şti - ... Hizmetleri Ltd.

Şti iş ortaklığı ile Müvekkili İdare arasında 21/12/2011 tarihli sözleşme imzalandığını, dava dışı özel güvenlik görevlisi Hidayet Kadıoğlu işten ayrıldığı tarihe kadar, müvekkili kurum bünyesinde ihale ile özel güvenlik hizmetlerinde bulunan, farklı şirketlerde görev aldığını, sözleşme konusu işlerin yapılması ve çalıştırılan işçiler bakımından iş kanunu veya benzer mevzuatın işverenlere yüklediği yükümlülüklerin yerine getirmekten firmaların sorumlu olduğunu, ayrıca adı geçen firmalar ile müvekkili arasında imzalanan sözleşmelere göre faiz oranlarının belirlendiğini,

bu nedenle adı geçen firmalar taraflarınca işçiye ödenen bedelden sorumlu olduğu, sözleşme ile öngörülen faiz oranı üzerinden taraflarına ödeme yapılması gerektiğini, tüm bu nedenlerle Hidayet Kadıoğlu'na ödenen işçilik alacaklarının yukarıda isimleri belirtilen firmalarla imzalanan sözleşmeler gereği ödeme tarihinden itibaren uygulanacak sözleşme faiziyle-faiz belirtilmeyen sözleşmelerde ticari faiziyle birlikte davalı şirketlerden sorumlulukları oranında müştereken ve müteselsilen rücuan tahsilini,

fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla tarafımızca Hidayet Kadıoğlu'na icra takibi neticesinde ödenen 20.410,53- TL' nin ödeme tarihi olan 14.04.2022 'den itibaren uygulanacak sözleşme faizleri, faiz oranı belirlenmeyen sözleşmelerde ticari faiziyle birlikte sorumlulukları oranında müştereken ve müteselsilen davalılardan rücuan tahsilini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı taraflar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DavalıYaşar Süslü Özel Güvenlik Eğitim Alarm ve Kor. Hiz. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı ile ika edilen 2008/175704 ihale kayıt numaralı "Hizmet Alımına Ait Sözleşme"sinde feshe bağlı işçilik alacakları nedeniyle yapılan ödemeden müvekkili şirketin sorumluluğu olacağına ve bunu daha sonra tekrar ödeyeceğine dair bir hüküm bulunmadığını, taraflar arasındaki sözleşmede, müvekkili şirketin ödenen işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığından müvekkili şirkete sorumluluk yüklenemeyeceğini, taraflar arasında akdedilen Sözleşmenin "Sözleşme Bedeline Dahil Olan Giderler" başlıklı 7. maddesinde;

yüklenicinin tazmin edeceği alacaklar belirtildiğini, kıdem tazminatı ve sair işçilik alacakları ödemeleri yüklenicinin tazmin sorumluluğu kapsamında yer almadığını, davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının hesaplamasında esas alınan Boğazlıyan 1. Asliye Hukuk Mahkemesi yargılamasında bilirkişi raporu tanzim edildiğini, fakat dava dilekçesi ekinde sunulmadığından işçilik alacağı hesaplamalarının hakkaniyete uygun olarak yapılıp yapılmadığının tespit edilmesinin mümkün olmadığını, ancak dava dışı işçinin, müvekkili şirket bünyesinde 20.10.2009-31.12.2009,

01.01.2010-31.12.2010 ve 01.01.2011-31.12.2011 tarihleri arasında çalışmış olduğu göz önüne alındığında, son işvereni nezdinde 30.12.2012 tarihinde aldığı son brüt ücret üzerinden yapılan işçilik alacağı hesabının müvekkili şirketçe kabul etmediklerini, müvekkili şirketin sorumluluğunun tespit edilmesi için yalnızca müvekkili şirket nezdinde çalıştığı dönemle sınırlı kalmak koşuluyla, müvekkili şirket tarafından ödenen son brüt maaş üzerinden hesaplama yapılması gerektiğini, fazla ödenen kısımdan müvekkili şirketin sorumlu olmayacağını,

devreden işverenlerin devralan şirket döneminde doğan işçilik alacaklarından sorumlu olmayacağına dair emsal kararlar mevcut olduğunu, "4857 sayılı İş Kanununun 6. maddesinde, devirden önce doğmuş bulunan ve devir anında ödenmesi gereken işçilik alacaklarından, devreden ve devralan işverenin birlikte sorumluluğu öngörülmüştür.

Mahkemece hüküm altına alınan işçilik alacaklarından ücret, fazla çalışma, hafta tatili, bayram ve genel tatil ücretlerinin tamamı devralan şirket döneminde doğmuş olmakla devreden işverenlerin sözü edilen istekler yönünden sorumluluğu bulunmamaktadır.

Mahkemece, ücret, fazla çalışma, hafta tatili, bayram ve genel tatil ücretlerinin davalı şirketten tahsili yerine, tüm davalılar yönünden müştereken müteselsilen sorumluluğa dair karar verilmesi doğru değildir." (Yargıtay 9. HD, 12.02.2008, Esas: ***) şeklindedir. "...Örneğin işyerinde periyodik olarak 11 ay 29 gün sürelerle işçi çalıştıran alt işverenler yönünden hiçbir zaman kıdem tazminatı ile izin ücreti ödeme yükümlülüğü doğmaz ve buna rağmen asıl işverenin tüm süreye göre bu işçilik haklarından sorumluluğu gündeme gelir.

Oysa asıl işverenin sorumluluğunun alt işveren veya işverenlerin sorumluluğunu aşması düşünülemez...

O halde kıdem tazminatı açısından asıl işveren alt işveren ilişkisinin sona ermesinin ardından işyerinden ayrılan alt işveren ile daha sonra aynı işi alan alt işveren arasında hukuki veya fiili bir bağlantı olsun ya da olmasın kıdem tazminatı açısından önceki işverenin devir tarihindeki ücret ve kendi dönemi ile sınırlı sorumluluğu, son alt işverenin ise tüm dönemden sorumluluğu kabul edilmelidir." (Yargıtay 9. H.D. 2009/34509 E. , 2012/990 K.) şeklindedir.

Bu nedenle işyeri devri hükümleri gereğince müvekkili şirketin, dava dışı işçinin işçilik alacaklarından sorumlu olmayacağını, dava dışı işçinin işçilik alacakları zamanaşımına uğradığını, davacı kurumun zamanaşımına uğrayan alacaklarını müvekkili şirkete rücu etmesinin kabul edilemeyeceğini, dava dışı işçinin müvekkili şirket bünyesinde 20.10.2009-31.12.2009, 01.01.2010-31.12.2010 ve 01.01.2011-31.12.2011 tarihleri tarihleri arasında çalıştığını, davacı kurum ile müvekkili şirket arasında ika edilen Hizmet Alım Sözleşmesi nezdinde sabit olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte,

dava dışı işçinin müvekkil şirketi bünyesinde çalıştığı dönemde doğmuş olduğu iddia edilen işçilik alacaklarının zamanaşımına uğradığını, kıdem tazminatından davacının sorumlu olduğu, ödenen kıdem tazminatının rücuya konu edilmesinin mümkün olmayacağını, müvekkili şirketin son alt işveren olmadığını dolayısıyla müvekkili şirketin dava dışı işçinin ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti alacağının müvekkil şirketten talep edilemeyeceğini, müvekkili şirketin sorumluğuna hükmedilecekse dahi tutarın en fazla yarısından sorumlu olacağını, müvekkili şirketin rücu davasına konu edilen iş davasının da icra dosyasının da tarafı olmadığını,

dava müvekkili şirkete ihbar da edilmediğini, müvekkili şirket açılan davadan ve yapılan ödemelerden haberdar olmadığını, müvekkili şirket söz konusu icra dosyasını işbu yargılamanın dava dilekçesinin kendisine tebliğ edilmesiyle öğrendiğini, bu sebeple davacının taleplerine ödeme itibariyle faiz yürütülmesinin mümkün olmayacağını, haksız ve mesnetsiz davanın müvekkili şirket bakımından reddine, yargılama giderleri ile karşı vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalılar ..., Danışmanlık, Eğitim, Alarm Cihazları Ve Sistemleri Ticaret Limited Şirketi, *** Sistemleri Özel Güvenlik Ticaret Limited Şirketi ile ... Hizmetleri Limited Şirketlerine dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olmasına rağmen yasal 2 haftalık kesin süre içerisinde cevap dilekçesi sunmamıştır. Davalı tarafların HMK'nın 128/1. maddesi gereği dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamını inkar etmiş sayılacağı tespit edilmiştir.

DELİLLER

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

Toprak Mahsulleri Ofisine yazılan müzekkereye cevap verildiği görülmüştür.

SGK 'dan ***'na ait belgeler celp edilmiştir.

Toprak Mahsulleri Ofisi'ne müzekkere yazılarak, ..., Danışmanlık, Eğitim, Alarm Cihazları Ve Sistemleri Ticaret Limited Şirketi., S.t.k.güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Ticaret Limited Şirketi, ... Hizmetleri Limited Şirketi, ... Güvenlik Eğitim Alarm Ve Koruma Hizmetleri Limited Şirketleri arasında imzalanan hizmet alım sözleşmeleri ve sözleşme eki teknik şartnameler ile dava dışı Hidayet Kadıoğlu'na yapılan ödemelere ilişkin belgelerin onaylı suretleri celp edilmiştir.

Boğazlıyan 1. Asliye Hukuk Mahkemesi *** K sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden bir örneğininin istendiği, gönderildiği görülmüştür.

Kayseri Genel İcra Dairesi 'nin *** İcra Dosyasının UYAP sistemi üzerinden bir örneğininin istendiği, gönderildiği görülmüştür.

Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, nitelikli hesap bilirkişisi ***'den 14/05/2024 tarihli raporunda özetle;

Davalı yüklenici ... Süslü...Ltd. Şti'nin 9.515,88TL'den 14/04/2022 ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte,

Davalı yüklenici ....... Ltd.Şti. , ........ Ltd.Şti. ve ... .... Ltd.Şti'nin 10.894,65 TL'den (2.232,91 TL ihbar tazminatı alacağı + 8.661,74 TL kıdem tazminatı ve yargılama ve icra giderleri gibi feriler)'den 14/04/2022 ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen, davacı kuruma/işverene karşı sorumlu olduğu kanaatinde olduğu bildirir rapor sunmuştur. Rapordan birer suret taraflara tebliğ edilmiştir. Davacı vekilinin 21/05/2024 tarihli dilekçesi ile bilirkişi raporuna karşı beyanlarını, davalı ... Güvenlik...Ltd.Şti vekilinin 29/05/2024 tarihli dilekçesi ile bilirkişi raporuna karşı itiraz ve beyanlarını sundukları görülmüştür.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Davacı vekili; müvekkili ile davalı şirketler arasında hizmet alım sözleşmesi bulunduğunu, sözleşme kapsamında davalı tarafından çalıştırılan dava dışı işçiye kıdem ve ihbar tazminatı nedeniyle ödeme yapıldığını, yapılan bu ödemeden sözleşme hükümlerine göre davalıların sorumlu olduğunu, müvekkili tarafından ödenen bedelin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin *** Karar sayılı ilamı Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin*** K. Sayılı ilamı ve yerleşik içtihatları uyarınca işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.

İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de aynı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.

Yükleniciler aleyhine açılan rücu davalarında ayrı sözleşmelerle hizmet ifa eden yükleniciler mecburi dava arkadaşı olmadığı gibi borçtan müteselsilen sorumlu olacaklarına ilişkin kanun hükmü veya sözleşme bulunmamaktadır. Bu nedenle alacak davalarında her davalı aleyhine ayrı tahsil hükmü kurulmalıdır. Davanın itirazın iptali şeklinde açılmış olması durumunda ise takibin hangi davalı açısından hangi miktarla devam edeceği ayrı ayrı belirlenmelidir.

Somut olayda, davacı taraf ödenen kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı çalışma alacağı rücusunu talep etmiştir. Mahkememizce alınan 14/05/2024 havale tarihli yukarıda açıklanan esaslar çerçevesinde düzenlenen bilirkişi raporu ve sözleşmeler incelendiğinde davacı kurum tarafında yapılan 9.515,88 TL'nin davalı ... Süslü ...... LTD. ŞTİ'nin, 10.894,65 TL'nin davalı ......... LTD. ŞTİ'den, STK .... LTD. ŞTİ ve ... .... LTD. ŞTİ'nin sorumlu olduğu anlaşılmakla ödeme tarihinden itibaren faiz uygulanmak sureityle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip *** · e-imzalıdır Hakim *** · e-imzalıdır