Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/444 K.2023/943

2- *** VEKİLİ : Av.

DAVALI : 3- ***

VEKİLİ : Av.

DAVALI : 4- ***

VEKİLİ : Av. Av.

DAVALI : 5- ***

VEKİLİ : Av.

DAVALI : 6- ***

DAVA : Tazminat

DAVA TARİHİ : ***

KARAR TARİHİ : ***

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : ***

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalılar ile hizmet alımı sözleşmesi imzaladıklarını, dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatı, toplum iş sözleşmesi farkı ödediklerinden bahisle ödenen meblağın davalılardan rucuan tahsil edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... ve Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.vekili cevap dilekçesinde özetle.

Dava dışı işçinin ödemeye esas tüm çalışması farklı alt işverenler nezdinde geçtiğini,, müvekkil şirkette 01.10.2019-31.12.2020 tarihleri arasında çalıştığını, iş akdi iş , iş yerinin devri sebebiyle sonlandığını, dava dışı işçinin farklı işverenler nezdindeki tüm çalışması davacı kamu kurumunda geçtiğini, feshe konu tasfiyenin sorumluluğu da asıl işverenin kamu kurumu olan davacının olduğunu, 6552 sayılı yasa ile 4857 sayılı yasada yapılan değişiklikler sonrası kıdem, ihbar tazminatı ile ücret, izin, fazla mesai ve genel tatil alacakları yönünden yüklenici şirketin hiçbir sorumluluğu kalmadığını,

tüm tazminat ve ücret alacaklarından ilgili kamu kurum ve kuruluşunun tek başına sorumlu olduğunu savunarak davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar ... Hizmetleri Ltd. Şti. ve ... Hizmetleri Ltd.Şti. Vekili cevap dilekçesinde özetle; Görevsizlik itirazlarının bulunduğunu, görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğunu, zaman aşımı itirazlarının bulunduğunu, dava dışı ...'ın müvekkili şirkette çalışmadığı dönemlere ilişkin husumet itirazlarının bulunduğunu, davacının ihbar tazminatının ve arabuluculuk ücretinin doğmasına bizzat kendisinin sebebiyet verdiğini, 3 yıldan fazla kıdemi olan işçiye 8 hafta ihbar süresi kullandırılamayacağını, ihbar tazminatı sorumluluğunun davacı idareye ait olduğunu savunarak davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.vekili cevap dilekçesinde özetle; Arabuluculuk görüşmelerine müvekkili şirketin vekille temsil edildiğini dava dilekçesinin müvekkili şirkete tebliği usulsüz olduğunu, dava konusu taleplerin zaman aşımına uğradığını, davacının faiz başlangıç tarihine ilişkin talebinin hukuka aykırı olduğunu, dava dışı işçinin davacı nezdinde çalıştığını, emir ve talimatlarını davacıdan aldığını, dava dışı işçinin alacaklarından müvekkili şirketin sorumlu olmadığını savunarak davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalılar ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ve ... Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi'ne usulüne uygun olarak dava dilekçesi tebliğ edilmiş olmasına rağmen yasal 2 haftalık kesin süre içerisinde cevap dilekçesi sunmamışlardır. Davalı tarafların HMK'nın 128/1. maddesi gereği dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamını inkar etmiş sayılacakları tespit edilmiştir.

DELİLLER

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

HMK’nun 266/1. maddesi gereği bilirkişi incelemesi yaptırılmasına dair 04/05/2023 tarihli celsede karar verilmiş, bilirkişiler ... ve ...'ün mahkememize sunmuş olduğu ... tarihli bilirkişi raporunda özetle. "Davalı yükleni ***... LTD. ŞTİ.nin 882,57 TL'den *** ödeme tarihinden, 281,00 TL'den *** ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, Davalı yüklenici ***... LTD.

ŞTİ.nin 26.182,79 TL'den 25/02/2021 ödeme tarihinden, 8.336,41 TL'den 24/11/2021 ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, Davalı yüklenici ***... LTD. ŞTİ. & ***... LTD. ŞTİ. ***... LTD. ŞTİ. ORTK.nın 10.590,79 TL'den 25/02/2021 ödeme tarihinden, 3.372,03 TL'den 24/11/2021 ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen, Davalı yüklenici ***... LTD. ŞTİ. & ***... LTD. ŞTİ.

ORTK.nın 10.590,79 TL'den 25/02/2021 ödeme tarihinden, 3.372,03 TL'den 24/11/2021 ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen, Davalı yüklenici ***.. LTD. ŞTİ.nin 6.619,24 TL'den 14/08/2019 ödeme tarihinden, 2.107,52 TL'den 27/08/2019 ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, Davalı yüklenici ... Hizmetleri Tic. Ltd. Şti., ... Hizmetleri Ltd.

Şti. ortaklığının 10.212,68 TL'den 16/03/2021 ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen, Davacı kuruma/işverene karşı sorumlu olduğu" hususlarını mahkememize bildirmişlerdir.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Davacı vekili; müvekkili ile davalı şirketler arasında hizmet alım sözleşmesi bulunduğunu, sözleşme kapsamında davalı tarafından çalıştırılan dava dışı işçiye kıdem tazminatı nedeniyle ödeme yapıldığını, yapılan bu ödemeden sözleşme hükümlerine göre davalıların sorumlu olduğunu, müvekkili tarafından ödenen bedelin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin *** Karar sayılı ilamı Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin *** K. Sayılı ilamı ve yerleşik içtihatları uyarınca işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.

İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de aynı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.

Yükleniciler aleyhine açılan rücu davalarında ayrı sözleşmelerle hizmet ifa eden yükleniciler mecburi dava arkadaşı olmadığı gibi borçtan müteselsilen sorumlu olacaklarına ilişkin kanun hükmü veya sözleşme bulunmamaktadır. Bu nedenle alacak davalarında her davalı aleyhine ayrı tahsil hükmü kurulmalıdır. Davanın itirazın iptali şeklinde açılmış olması durumunda ise takibin hangi davalı açısından hangi miktarla devam edeceği ayrı ayrı belirlenmelidir.

Somut olayda, davacı taraf ödenen kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı rücusunu talep etmiştir. Mahkememizce alınan 24/07/2022 havale tarihli yukarıda açıklanan esaslar çerçevesinde düzenlenen bilirkişi raporu ve sözleşmeler incelendiğinde Davacı kurum tarafında yapılan 1151,16 TL'nin davalı ***...... LTD. ŞTİ'nin, 34.515,72 TL'nin davalı ***...... LTD. ŞTİ'nin, 6.981,40 TL'nin davalı ***...... LTD. ŞTİ'nin, 8.726,76 TL'nin davalı ***...... LTD. ŞTİ'nin, 10.212,68 TL'nin davalı ***..... LTD. ŞTİ' ve ***..... LTD. ŞTİ sorumlu olduğu anlaşılmakla ödeme tarihinden itibaren faiz uygulanmak sureityle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.