Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/874 K.2023/814

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı...vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ticaretle uğraştığı dönemde Ziraat Bankası A.Ş. Tomarza Şubesi'nde bulunan müvekkiline ait hesaba bağlı *** çekleri koçan halinde aldığını, çekleri daha sonra kullanmak üzere imzaladığını, dolayısıyla çeklerin kambiyo vasfını kazanmaya el verişli hale geldiğini, müvekkilinin çeklerden sadece birini kullandıktan sonra çek koçanını kaybettiğini, müvekkilinin değerli kağıt bedeli adı altında bankaya yüklü miktarda para ödemek zorunda kaldığını ileri sürerek; anılan çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

GEREKÇE

Talep, TTK'nun 757. 764/1. ve 818/1-s. maddeleri uyarınca açılan kıymetli evrak iptali davasıdır.

TTK'nun 818/1-s maddesinin yollaması ile aynı kanunun 757/1 maddesine göre, çek iptali davası açma hakkının yetkili hamile aittir. Keşidecinin veya çek hesabı sahibinin çek iptali davası açma hakkı bulunmamaktadır. TTK'nun 651. maddesi hükmüne göre kıymetli evrakın zayî olduğu veya ziyanın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir.

Bu hükme göre kıymetli evrakın iptali için dava açabilecek olan kişi senedin yetkili hamilidir. Nitekim Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin *** Karar ve kararlarında çek iptali davası açma hakkının hamile ait olduğu, keşidecinin çek iptali davası açamayacağı belirtilmektedir. Henüz kullanılmamış boş çek yaprakları kıymetli evrak vasfına haiz olmayıp Kıymetli evrakın zayî ve iptali talebine konu edilemezler.

Nitekim Yargıtay 11. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın *** Karar sayılı bir kararında. Boş çek yapraklarının kıymetli evrak niteliği bulunmadığını, kıymetli evrakın iptali hükümlerine de tabi tutulamayacağını belirtmektedir.

Talep basit usule tabi olup HMK'nun 320. maddesi gereğince mahkeme mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden de karar verebileceğinden yukarıda açıklanan nedenlerle HMK'nun 30. maddesi de dikkate alınarak talebin sürüncemede kalmaması için dosya üzerinden karar verilmiştir.

Yukarıda yazılı yasa maddeleri ve Yargıtay içtihatları bir bütün halinde değerlendirildiğinde talep edenin çek keşidecisi olduğı ve bu çeklerin meşru hamili olmadığı karşısında; çek iptali davasının yetkili meşru hamil tarafından açılabileceği, davacının iş bu davayı açmakta hukuki yararının ve sıfat yokluğunun da bulunmayacağından talebin reddine karar verilmesi gerekeceği sonucuna varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.