Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/972 K.2023/988

Mahkememize açılan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan yargılaması sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ... tarafından müvekkili aleyhine kambiyon senetlerine özgün haciz yolu ile takip yapıldığını, takipte örnek 10 icra ödeme emri ile müvekkili aleyhine Kayseri ... Dairesi ... esas sayılı dosya ile icra takibi başlatıldığını, haksız şekilde takip yapıldığını, söz konusu senede ilişkin ödenen tutarların yeniden müvekkiline yüklenmesi ile takibe borcu olmadığını dava ve talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı tarafa henüz usulüne uygun davetiye tebliğ edilmemiştir.

GEREKÇE

Dava, kambiyo senedinden kaynaklanan menfi tespit talebine ilişkindir.

Dava şartı medeni usul hukukuna ait bir kurumdur. Bunun amacı bir davanın esası hakkında incelemeye geçilebilmesi için gerekli bütün şartları ve bunların incelenmesi usulünü tespit etmek; böylece davaların daha çabuk, basit ve ekonomik bir şekilde sonuçlanmasına yardımcı olmaktır. Dava şartları dava açılabilmesi için değil mahkemenin davanın esası hakkında inceleme yapabilmesi (davanın esasına girebilmesi) için gerekli olan şartlardır. Buna davanın dinlenebilmesi şartları da denir. Mahkeme dava şartlarından birinin bulunmadığını tespit ederse davanın esası hakkında inceleme yapamaz; davayı dava şartı yokluğundan (usulden) reddetmekle yükümlüdür. Dava şartlarının bulunup bulunmadığı davada hâkim tarafından re'sen gözetilir.

6100 sayılı HMK’nun 114/1. maddesinde, dava şartları açıkça sayılmış ve yine HMK'nın 114/2. maddesi gereğince diğer kanunlarda sayılan dava şartlarına da atıfta bulunmuştur.

6102 sayılı TTK'nun 5/A maddesinde (Ek:6/12/2018-7155/20 maddesi):"(1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır..." şeklinde getirilen düzenleme ile arabuluculuk müessesesine başvurunun bir dava şartı olduğunu benimsenmiştir.

Öte yandan 05/04/2023 tarihli ve 32154 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 7445 sayılı "İcra İflas Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" 31. Maddesi ile 6102 sayılı TTK’nın 5/A maddesinin birinci fıkrasında yer alan “paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında” ibaresi “para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında,” şeklinde değiştirilmiştir. Ancak, yapılan değişiklik, 7445 sayılı Kanun’un 43/1-a maddesi uyarınca 1 Eylül 2023 tarihinde yürürlüğe girecektir. Bu nedenle, 01.09.2023 tarihine kadar ticaret mahkemeleri nezdinde açılacak itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında zorunlu arabuluculuğa başvurulmasına gerek bulunmayacaktır.

Dava açılmadan önce arabuluculuk başvurusu yapılmadığı hallerde dava şartı eksikliğinin giderilmesi için mahkemece süre verilmesi yasal olarak mümkün bulunmadığından bir başka deyişle arabuluculuk dava şartının tamamlanabilir dava şartı niteliğinde olmadığından arabulucuya başvurulmadan dava açılamayacağından, dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesi gerekir (Kayseri BAM 6. HD 2022/2726 Esas, 2022/ 2723 Karar)

Tüm bu açıklamalardan sonra somut olayda; davanın kambiyo senedinden kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkin olduğu, UYAP kayıtlarına göre davanın... günü saat 16:17'de açıldığı, yukarıda bahsedilen düzenlemeler gereği ... tarihinden sonra açılan davanın zorunlu arabuluculuk dava şartına tabi davalardan olduğu anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuki Uyuşmazlıklarda Arabuluculuk Kanunu 18/A maddesinin 2.fıkrası uyarınca tensip zaptı ile arabuluculuk son tutanak aslını yahut arabulucu tarafından onaylı örneğini sunmak üzere davacı tarafa 1 haftalık kesin süre verilmiştir.

Davacı vekilinin ... tarihli dilekçesi ile arabuluculuk tutanağının aslını sunduğu görülmüş ise de arabulucu son tutanağının düzenlenme tarihi ... olup davacı tarafça başvuru dahi dava açıldıktan sonra ... tarihinde yapılmıştır.

Ancak yukarıda bir kısmına yer verilen Kayseri BAM kararı da dikkate alındığında arabuluculuk dava şartının tamamlanabilir dava şartı olmadığı, dava açıldıktan sonra arabuluculuk başvurusu yapılarak son tutanağın sunulması suretiyle yargılamaya devam edilmesinin mümkün olmadığı ortadadır.

Bu yönüyle arabulucuya başvurulmaksızın açılan işbu davanın 6102 sayılı TTK'nun 5/A. maddesi ile 6325 sayılı kanunun 18/A. maddesi uyarınca davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalı Hakim ... · e-imzalı