Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/266 K.2024/841

Av. ... - [15104-01381-24523] UETS

DAVALI : HASIMSIZ

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ : ***

KARAR TARİHİ : ***

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : ***

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket yetkilisi ..., 07/03/2024 tarihinde 20.00 sıralarında, arkadaşı ... ile birlikte Erenköy mahallesi 1471.

Sokak No:9 olarak kayıtlı bulunan adresteki bağ evine, arkadaşı ...'ın 38 ... tescil plakalı aracı ile gittiklerini, arkadaşının aracını bağ evinin kapısının önüne, ( diğer arkadaşına ait olan bahçeye park halinde bırakması ile birlikte ), arkadaşıyla bağ evine girdiklerini, aracın sağ ön paspasının üzerinde bulunan siyah renkli çantada, müvekkili şirkete ait olan ... vergi kimlik numaralı karar defteri, tableti ve hem kendine hem de arkadaşının şirketine ait olan bir kaç evrakında bulunduğunu,

yaklaşık olarak 5 dakika içerisinde özel mülk olan bağ evlerindeki işlerini bitiren ve dışarı çıkan müvekkili ve arkadaşı aracın yanına gittiklerinde, ifade tutanaklarında fiziki özelliklerini net şekilde tarif etmiş oldukları şahsın, sağ ön camının yarıya yakın açık olan aracın, sağ ön paspas üzerinde bulunan, içerisinde şirket karar defterinin de bulunduğu çantayı alarak kaçtığını gördüklerini, müvekkili ve arkadaşı her ne kadar şahsa bağırsa, durmasını söylese de şahıs koşarak uzaklaşmış ve olay yerini terk ettiğini, bunun üzerine müvekkili şirket yetkilisi ve arkadaşı doğrudan Danişment Şehit Oktay İzgi Polis Amirliği'ne gittiğini,

hırsızlık eylemini gerçekleştiren kişi veya kişilerden şikayetçi olduğunu, müvekkilinin tüm dikkati ve özeni göstermesine rağmen, aracın içerisinde bulunan çanta ve şirket karar defterinin çalındığını, bu nedenle müvekkili şirkete ait karar defteri zayi olduğunu, müvekkili karar defterinin çalındığına, hükümsüz olduğuna ilişkin Kayseri Gerçek Haber Gazetesi'nde 13 Mart 2024 tarihinde ilan yoluyla da duyurduğunu ve üzerine düşen tüm sorumluluklarını 3. Kişilere karşı yerine getirdiğini, müvekkili şirkete ait karar defteri müvekkili şirket yetkilisinin tüm özen ve dikkatine rağmen çalındığından,

zayi olan şirket karar defterinin tespiti ve zayi belgesinin verilmesi talebiyle süresi içerisinde işbu davayı açma zarureti hasıl olduğunu, müvekkili şirkete ait karar defterinin zayi olduğuna dair tespitin yapılmasını ve zayi olduğuna ilişkin belgenin verilmesini, talep ve dava etmiştir.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

TK'nın 82/7. Maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." hükmü düzenlenmiştir.

Söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren 30 gün içinde yetkili mahkemeden zayi belgesi verilmesini istemesi gerektiği belirtilmiştir. TTK'nın 82/7. Maddesinde düzenlenen zayi belgesi verilmesi için başvuru süresi hak düşürücü süre olup bu süre içinde başvuru yapılması zorunludur.

Davacı, 2018-2019 yıllarına ait yevmiye defteri, envanter defteri, defter-i kebir, genel kurul toplantı ve müzakere defteri ve pay defterinin 19/07/2023 tarihinde gerçekleşen taşınma sırasında kaybolduğunu beyan etmiştir.

Mahkememiz davanın süresinde açılıp açılmadığı noktasında değerlendirme yapmıştır. Şirketin taşınması 19/07/2023 tarihinde olmuş ve iş bu davanın ise 28/08/2023 tarihinde açıldığı görülmüştür. 03/08/2023 tarihinde davacı zayi durumunu öğrendiğini beyan etmiştir. Şirket taşınmasından sonra yaklaşık 15 gün sonra defterlerin kaybolduğunun öğrenilmesi, taşınma sırasında yapılan ve yapılacak işler dikkate alınarak davacının beyanı makul görülmüş ve öğrenme tarihi 03/08/2023 olarak kabul edilerek davanın süresinde açıldığı görülmüştür.

Söz konusu hükümde "yangın, su baskını, veya yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle" defter ve belgelerin ziyaa uğramasından söz edildiği dikkate alınarak, sınırlayıcı bir düzenleme yapılmadığı kabul edilmelidir. Bu nedenle hükümdeki "gibi" sözcüğünden de anlaşılacağı üzere, tacirin elinde olmayan benzer olaylar da maddenin kapsamında düşünülmüştür.

Bu nedenle tacirin, söz konusu hükümdeki defter ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur (Yargıtay HGK'nın 25/09/1985, E. 1984/11-12, K. 1985/728 tarih ve sayılı kararı).

Bundan ayrı olarak, ticari defter ve belgelerin kaybedilmiş olduğu iddiasının, samimi ve inandırıcı bulunması da lâzımdır (Arkan, Sabih: Ticarî İşletme Hukuku, 24. Basıdan Tıpkı Basım, Ankara 2018, s. 382).

Somut olayda davacı şirket yetkilisinin yanında ticari defterler bulunduğu sırada arkadaşı ile beraber arkadaşının bağ evine gittikleri, ticari defterlerinde bulunduğu çantanın araç içerisinde bırakıldığı, aracın ön camının ise açık vaziyette bırakıldığı akabinde davacı şirket yetkilisinin arkadaşı ile bağ evine girdikleri, ticari defterlerin içinde bulunduğu çanta hırsızlık suçuna konu olduğu anlaşılmakla davacı şirket yetkilisinin ticari defterleri taşırken araç içerisinde bırakması, araç camının açık unutulması karşısında ticari belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermediği, bu nedenle metnine yukarıda yer verilen 6102 sayılı TTK m. 82/7 hükmünde düzenlenen koşulların gerçekleşmediği anlaşılmakla talebin reddine karar verilmiştir.

Katip ... e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır