Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/281 K.2024/587

2- ***

DAVA

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : ***

B)BİRLEŞEN KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN ***ESAS SAYILI DAVA DOSYASINDA

DAVACI : ***

VEKİLİ : Av.

DAVALILAR : 1- ***

2- *** 3- ***

DAVA : MENFİ TESPİT (KAMBİYO SENETLERİNDEN KAYNAKLANAN)

DAVA TARİHİ :***

KARAR TARİHİ : ***

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : ***

Mahkememizde görülmekte olan menfi tespit (kambiyo senetlerinden kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

A)... ESAS SAYILI ASIL DAVA DOSYASINDA

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirketler arasında bir süredir devam eden ticari faaliyetler nedeniyle 30/01/2024 tarihinde "ödeme protokolü" düzenlendiğini, bu protokolde taraflar arasındaki alacak, borç ve cari hesap ilişkisi ile karşılıklı yükümlülüklere yer verildiğini, işbu protokol ile davalı şirketler tarafından müvekkili şirkete keşide edilen çeklere istinaden müvekkili şirket tarafından birtakım çeklerin keşide edilerek davalı şirketlere teminat olarak verilmesi,

davalı şirketler tarafından keşide edilen çeklerin de vade tarihlerinde müvekkili şirket tarafından ödenmesi ve daha sonrasında da müvekkili şirketin keşide ettiği teminat olarak verilen çeklerin davalı şirketler tarafından müvekkili şirkete iade edilmesinin amaçlandığını, müvekkili şirket tarafından bahse konu protokolde yer alan işbu davaya konu edilmeyen Garanti Bankası 200262 seri numaralı 28/02/2024 vade tarihli 750.000,00-TL, Garanti Bankası ... seri numaralı 28/02/2024 vade tarihli 1.000.000,00-TL, İş Bankası 2009270 seri numaralı 28/02/2024 vade tarihli 1.000.000,00-TL,

Garanti Bankası ... seri numaralı 29/02/2024 vade tarihli 350.000,00-TL, Ziraat Bankası ... seri numaralı 29/02/2024 vade tarihli 243.089,00-TL ve İş Bankası ... seri numaralı 15/03/2024 vade tarihli 750.000,00-TL bedelli çeklerin ödendiğini, davalı şirketler tarafından da Halkbank ... seri numaralı 27/02/2024 vade tarihli 1.000.000,00-TL, Halkbank *** seri numaralı 27/02/2024 vade tarihli 750.000,00-TL, Halkbank ... seri numaralı 28/02/2024 vade tarihli 350.000,00-TL, Halkbank ... seri numaralı 28/02/2024 vade tarihli 243.089,00-TL, Halkbank ... seri numaralı 28/02/2024 vade tarihli 1.000.000,00-TL,

Halkbank ... seri numaralı 14/03/2024 vade tarihli 750.000,00-TL bedelindeki diğer çeklerin iade edildiğini, müvekkili şirketin davalı şirketlere ilgili çekler bakımından temel bir borç ilişkisinden kaynaklanan bir şekilde borçlu olmadığını, zira taraflar arasında bir alacak ve/veya borç ilişkisi bulunmadığı gibi bahse konu protokol ile de davaya konu edilen çeklerin teminat olarak verildiğinin açıkça belli olduğunu ve bu durumun esasen taraflarca ilgili çeklerin halihazırda bedelsiz olduğunun kabul edildiğini belirterek müvekkili şirketin keşidecisi olduğu Halkbank ... seri numaralı 29/03/2024 vade tarihli 500.000,00-TL,

Fibabanka ... seri numaralı 29/03/2024 vade tarihli 500.000,00-TL, Fibabanka ... seri numaralı 29/03/2024 vade tarihli 375.000,00-TL, Fibabanka ... seri numaralı 29/03/2024 vade tarihli 750.000,00-TL değerindeki çekler bakımından 2004 Sayılı İcra İflas Kanunu'nun 72. maddesi kapsamında ödemenin ve açılacak icra takibinin durdurulması yönünde öncelikle ve ivedilikle ihtiyati tedbir kararı verilmesine, bahse konu çeklerin bedelsiz kaldığının ve müvekkil şirketin toplamda 2.125.000,00-TL borçlu olmadığının tespitine, alacağın %20'sinden az olmamak üzere davalı şirketler aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı şirketlere yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılara usulüne uygun meşruhatlı dava dilekçesi ekli davetiye tebliğine rağmen süresinde cevap dilekçesi sunmadıkları anlaşılmıştır. Davalılar tarafından verilen 08/05/2024 havale tarihli dilekçesi ile; "...davacı şirketin söz konusu çekler nedeniyle kendilerine herhangi bir borcu bulunmadığını, bu nedenle davayı kabul ettiklerini beyan etmişlerdir. B)BİRLEŞEN KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN ... ESAS SAYILI DAVA DOSYASINDA:

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinden özetle; müvekkili şirket ile davalı şirketler arasında 30/01/2024 tarihli ödeme protokolü düzenlendiğini, bu protokolde taraflar arasındaki alacak, borç ve cari hesap ilişkisi ile karşılıklı yükümlülüklere yer verildiğini, esasen işbu protokol ile davalı şirketler tarafından müvekkili şirkete keşide edilen çeklere istinaden müvekkili şirket tarafından bir takım çeklerin keşide edilerek davalı şirketlere teminat olarak verilmesi,

davalı şirketler tarafından keşide edilen çeklerin de vade tarihlerinde müvekkili şirket tarafından ödenmesi ve daha sonrasında da müvekkili şirketin keşide ettiği teminat olarak verilen çeklerin davalı şirketler tarafından müvekkili şirkete iade edilmesinin amaçlandığını, taraflarca yüklenilen edimler 30/01/2024 tarihli protokol gereği gibi yerine getirilmekte iken davalı şirketler tarafından davaya konu edilen Halkbank'a ait ... seri numaralı 29/03/2024 keşide tarihli, 500.000,00-TL bedelli çekin Ziraat Bankası'na, Fibabanka'ya ait ... seri numaralı 29/03/2024 keşide tarihli 500.000,00-TL bedelli çekin İş Bankası'na, Fibabanka'ya ait ...

29/03/2024 keşide tarihli 375.000,00-TL bedelli çekin Ziraat Bankası'na, Fibabanka'ya ait ... seri numaralı 29/03/2024 keşide tarihli, 750.000,00-TL bedelli çekin Garanti Bankası'na teminat olarak verilmek suretiyle kullanıldığını, bu çekler nedeniyle Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosyası üzerinden dava açıldığını, işbu davanın da aynı taraflar arasındaki aynı protokole istinaden Fibabanka'ya ait ... seri numaralı 450.000,00-TL bedelli, ... seri numaralı 400.000,00-TL bedelli, ... seri numaralı 375.000,00-TL bedelli, ... seri numaralı 300.000,00-TL bedelli, ... seri numaralı 250.000,00-TL bedelli, ... seri numaralı 600.000,00-TL bedelli, ... seri numaralı 750.000,00-TL bedelli, ... seri numaralı 1.000.000,00-TL bedelli, ... seri numaralı 750.000,00-TL bedelli,

... seri numaralı 500.000,00-TL bedelli çeklerin bedelsiz kaldığının tespitine ve yine müvekkili şirketin 5.375.000,00-TL borçlu olmadığının tespitine karar verilmesine ilişkin olduğunu bildirerek her iki davanın birleştirilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılar tarafından verilen 08/05/2024 havale tarihli dilekçesi ile; "...davacı şirketin söz konusu çekler nedeniyle kendilerine herhangi bir borcu bulunmadığını, bu nedenle davayı kabul ettiklerini beyan etmişlerdir.

DELİLLER

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

Asıl ve birleşen davada davacı tarafça; 25/03/2024 tarihli ... numaralı arabuluculuk anlaşmama tutanağına, 30/01/2024 tarihli ödeme protokolüne, ticari defterler ve kayıtlara, banka kayıtlarına, tanık beyanlarına ve bilirkişi incelemesine delil olarak dayanılmıştır.

Asıl ve birleşen davada davalılar tarafından yasal süresi içinde delil bildirilmemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE: Asıl ve birleşen dosyada dava, çekler nedeniyle borçlu olmadığına yönelik menfi tespit istemine ilişkindir. Davaların yasal dayanağını İİK'nun 72. maddesi oluşturmaktadır.

6545 sayılı Yasa'nın 45/3. maddesi uyarınca dava değeri itibarı ile mahkememiz heyeti tarafından basit yargılama usulüne göre yargılama yapılarak dava sonuçlandırılmıştır.

Asıl ve birleşen davada davalılar tarafından verilen 08/05/2024 havale tarihli dilekçesi ile; "...davacı şirketin söz konusu çekler nedeniyle kendilerine herhangi bir borcu bulunmadığını, bu nedenle davayı kabul ettiklerini beyan etmişlerdir.

Asıl ve birleşen davacı vekili 23/05/2024 tarihli dilekçesi ile, davalı tarafın beyan dilekçesi göz önünde bulundurularak müvekkili ... Duru Metal Mobilya Vida Cıvata Sanayi Ticaret Ltd.

Şti. tarafından keşide edilen Halkbank ... seri numaralı 29/03/2024 vade tarihli 500.000,00-TL, Fibabanka ... seri numaralı 29/03/2024 vade tarihli 500.000,00-TL, Fibabanka ... seri numaralı 29/03/2024 vade tarihli 375.000,00-TL, Fibabanka ... seri numaralı 29/03/2024 vade tarihli 750.000,00-TL, Fibabanka ... seri numaralı 12/04/2024 vade tarihli 450.000,00-TL, Fibabanka ... seri numaralı 18/04/2024 vade tarihli 400.000,00-TL, Fibabanka ... seri numaralı 29/04/2024 vade tarihli 375.000,00-TL, Fibabanka ... seri numaralı 29/04/2024 vade tarihli 300.000,00-TL, Fibabanka ... seri numaralı 29/04/2024 vade tarihli 250.000,00-TL,

Fibabanka ... seri numaralı 29/04/2024 vade tarihli 600.000,00-TL, Fibabanka ... seri numaralı 29/04/2024 vade tarihli 750.000,00-TL, Fibabanka ... seri numaralı 29/04/2024 vade tarihli 1.000.000,00-TL, Fibabanka ... seri numaralı 29/04/2024 vade tarihli 750.000,00-TL, Fibabanka ... seri numaralı 30/05/2024 vade tarihli 500.000,00-TL değerindeki çeklerin bedelsiz kaldığının ve müvekkil şirketin bahse konu çekler nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, alacağın %20'sinden az olmamak üzere davalı şirketler aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı şirketlere yükletilmesine karar verilmesini talep ettiğini beyan etmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 308. maddesinde, kabul, davacının talep sonucuna, davalının kısmen veya tamamen muvafakat etmesi olarak tanımlanmış, aynı Kanun'un 309 ve 311. maddelerinde ise feragat ve kabulün hüküm ifade etmesinin, karşı tarafın ve mahkemenin muvafakatine bağlı olmadığı ve kesin hükmün sonuçlarını doğuracağı düzenlenmiştir.

Tüm dosya içeriği ile, asıl ve birleşen davada davalı tarafın davayı kabul beyanı nedeniyle asıl ve birleşen davanın ayrı ayrı kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Asıl ve birleşen davacı vekili alacağın %20'sinden az olmamak üzere davalı şirketler aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72. maddesi uyarınca yukarıda açıklanan şekilde menfi tespit davası açan borçlunun tazminat isteme hakkı vardır. Anılan maddenin 5. fıkrası aynen "Dava borçlu lehine hükme bağlanırsa derhal takip durur. İlamın kesinleşmesi üzerine münderecatına göre ve ayrıca hükme hacet kalmadan icra kısmen veya tamamen eski hale iade edilir. Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırsa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir. Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz" hükmünü içermektedir.

Madde metninden de açıkça anlaşıldığı üzere menfi tespit davası açmak zorunda bırakılan borçlunun tazminat talep edebilmesi için gerekli koşullar; bu yönde bir talep olması, borçluya karşı icra takibi yapılmış bulunması ile takibin haksız ve kötüniyetli olmasıdır (Kuru, Baki: İcra ve İflas Hukuku, 2006, s. 334, 335).

Başka bir ifadeyle; İİK'nun 72. maddesinin beşinci fıkrası hükmüne göre, menfi tespit davasının davacı lehine sonuçlanması üzerine, alacak likit olsun veya olmasın, böyle bir alacağa dayalı takibin, haksız ve kötüniyetli olması hâlinde, istem varsa, davacı lehine kötüniyet tazminatına hükmedilmesi gereklidir. Takibin haksız olması tek başına yetmemekte, ayrıca kötüniyetli olması da gerekmekte olup, ispat yükü; takibin kötüniyetli olduğunu iddia eden davacının üzerindedir. Alacağının bulunmadığını bildiği veya bilmesi gereken bir durumda olduğu hâlde, icra takibine girişen alacaklı, kötüniyetli kabul edilir. Nitekim aynı hususlara Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 09/11/2021 tarihli ve 2018/(6)3-44 E., 2021/1382 K. sayılı kararında da yer verilmiştir.

Yukarıda yapılan izahata göre, asıl ve birleşen davada, davalılar tarafından davacıya karşı başlatılmış bir icra takibi bulunmaması nedeniyle İİK'nun 72. maddesinin beşinci fıkrası hükmüne göre davacının kötüniyet tazminatı talebinin yasal koşulları bulunmadığından asıl ve birleşen davadaki kötüniyet tazminatı istemlerinin reddine karar verilmiştir.

Eldeki asıl ve birleşen davada, davalara konu çekler nedeniyle davacının asıl ve birleşen davadaki davalılara borcunun olmadığı davalı tarafın kabulünde de olduğu, tarafların arabulucuk görüşmelerinde de bu hususta anlaşmaya varamadıkları, bu durumda asıl ve birleşen davadaki davalıların davanın açılmasına kendi hal ve davranışları ile sebebiyet verdiği ve yargılama giderlerinden sorumlu olduğu anlaşılmıştır.

Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'nin 6. maddesinde "(1) Anlaşmazlık, davanın konusuz kalması, feragat, kabul, sulh veya herhangi bir nedenle; ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar giderilirse, bu Tarife hükümleriyle belirlenen ücretlerin yarısına, ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra giderilirse tamamına hükmolunur.

Bu madde yargı mercileri tarafından hesaplanan akdi avukatlık ücreti sözleşmelerinde uygulanmaz." hükmü mevcut olup, bu husus dikkate alınarak vekalet ücretine hükmedilmiştir. Yine Harçlar Kanunu'nun 22/1. maddesinde "Dâvadan feragat veya dâvayı kabul veya sulh muhakemenin ilk celsesinde vuku bulursa, karar ve ilâm harcının üçte biri, daha sonra olursa üçte ikisi alınır." hükmü uyarınca karar ve ilam harcı hesaplanmıştır.

A) ... ESAS SAYILI ASIL DAVA DOSYASINDA

1-Kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğuran, HMK'nun 308-312. maddelerinde düzenlenen DAVALILARIN KABULÜ NEDENİYLE DAVANIN KABULÜ İLE, davacının keşidecisi olduğu Halkbank ... seri numaralı 29/03/2024 vade tarihli 500.000,00-TL bedelli, Fibabanka ... seri numaralı 29/03/2024 vade tarihli 500.000,00-TL bedelli, Fibabanka ... seri numaralı 29/03/2024 vade tarihli 375.000,00-TL bedelli ve Fibabanka ... seri numaralı 29/03/2024 vade tarihli 750.000,00-TL bedelli çeklerin bedelsiz kaldığının ve bu çekler nedeniyle davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine,

2-Koşulları bulunmadığından davacının kötüniyet tazminatı isteminin reddine,

3-492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 22. maddesi gereğince, ilk celseden önce davanın kabul edilmesi de gözetilerek aynı Kanun'a ekli (1) sayılı tarife gereğince; alınması gerekli 48.386,25-TL nispi karar ve ilam harcından, peşin alınan 36.289,69-TL harcın mahsubu ile bakiye 12.096,56-TL karar ve ilam harcın davalılardan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.800,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalılardan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

5-Davacı tarafça asıl dava dosyasında yatırılan 427,60-TL başvurma harcı, 36.289,69-TL peşin harç, 160,00-TL e-tebligat gideri ve 14,00-TL KEP masrafı olmak üzere toplam 36891,29-TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

6-Davalı tarafça yapılan yargılama giderleri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

7-6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde yatıran ilgili tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,

8-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'nin 6. maddesi gereğince hesap ve taktir olunan 121.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

11-Kararın mahiyeti gereği davalılar lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,

B) BİRLEŞEN ... ESAS SAYILI DAVA DOSYASINDA

1-Kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğuran, HMK'nun 308-312. maddelerinde düzenlenen DAVALILARIN KABULÜ NEDENİYLE DAVANIN KABULÜ İLE, davacının keşidecisi olduğu Fibabanka ... seri numaralı 12/04/2024 vade tarihli 450.000,00-TL bedelli, Fibabanka ... seri numaralı 18/04/2024 vade tarihli 400.000,00-TL bedelli, Fibabanka ... seri numaralı 29/04/2024 vade tarihli 375.000,00-TLbedelli, Fibabanka ... seri numaralı 29/04/2024 vade tarihli 300.000,00-TL bedelli, Fibabanka ... seri numaralı 29/04/2024 vade tarihli 250.000,00-TLbedelli, Fibabanka ... seri numaralı 29/04/2024 vade tarihli 600.000,00-TL bedelli,

Fibabanka ... seri numaralı 29/04/2024 vade tarihli 750.000,00-TLbedelli, Fibabanka ... seri numaralı 29/04/2024 vade tarihli 1.000.000,00-TL bedelli, Fibabanka ... seri numaralı 29/04/2024 vade tarihli 750.000,00-TL bedelli ve Fibabanka ... seri numaralı 30/05/2024 vade tarihli 500.000,00-TL bedelli çeklerin bedelsiz kaldığının ve bu çekler nedeniyle davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine,

2-Koşulları bulunmadığından davacının kötüniyet tazminatı isteminin reddine,

3-492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 22. maddesi gereğince, ilk celseden önce davanın kabul edilmesi de gözetilerek aynı Kanun'a ekli (1) sayılı tarife gereğince; alınması gerekli 122.388,75-TL nispi karar ve ilam harcından, peşin alınan 91.791,57-TL harcın mahsubu ile bakiye 30.597,18-TL karar ve ilam harcın davalılardan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

4-Asıl ve birleşen dava için tek bir arabuluculuk görüşmesi yapıldığı ve tek arabuluculuk son tutanağı düzenlendiği, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.200,00-TL bu arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) ise ... Esas sayılı asıl dava dosyasına ilişkin hükmün 4 numaralı bendinde hükme bağlandığından bu konuda başkaca karar verilmesine yer olmadığına,

5-Davacı tarafça birleşen dava dosyasında yatırılan 427,60-TL başvurma harcı, 91.791,57-TL peşin harç ve 15,00-TL dosya masrafı olmak üzere toplam 92.234,17-TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

6-Davalı tarafça yapılan yargılama giderleri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

7-6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde yatıran ilgili tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,

8-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'nin 6. maddesi gereğince hesap ve taktir olunan 176.750,00-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

9-Kararın mahiyeti gereği davalılar lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,

10-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dava dosyasının tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra mahkememiz arşivine kaldırılmasına,

Dair, tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 27/05/2024

Başkan *** · E-imzalıdır · Üye *** · E-imzalıdır · Üye *** · E-imzalıdır · Katip *** · E-imzalıdır