Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/298 K.2025/615

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

16.11.2023 tarihinde saat 17:29 sıralarında Kayseri Talas İlçesi Başakpınar Mahallesi Şehit Serkan Ergün Caddesi mevkiinde seyir halinde olan sürücü ...'nın sevk ve idaresindeki ve müvekkili ... adına kayıtlı 06 ... plakalı aracın iki araç arkasında takiben aynı istikamette seyir halinde olan davalı sigorta şirketi müşterisi olan sürücü ...'nun sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı aracın yağmurlu havada ve farları yanmadan önündeki üç aracı sollamaya kalkışması neticesinde, müvekkilinin evine doğru sola sinyal vererek döndüğü esnada çarpması neticesinde kaza meydana geldiğini,

davalı sigorta poliçe müşterisinin hem önünü göremediği ve önünde kamyon dahi birden fazla aracın olduğu yerde, farları da kapalı şekilde sollamaya çıkarak hem de kasise ve yerleşim yerindeki hız sınırına dikkat etmeden kontrolsüzce aracını sürerek trafik kurallarına ve karayolları trafik kanununa aykırı kusurlu fiilleri sebebiyle kazanın oluşumuna sebebiyet verdiğini belirterek müvekkiline ait olan 06 ... plakalı Fiat Egea marka araçta kaza nedeniyle oluşan değer kaybı bedelinin belirsiz alacak davası olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 100,00-TL bedelin kaza tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faizi

ile birlikte davalı taraftan tahsil edilerek müvekkiline ödenmesine, vekalet ücreti ile yargılama masraflarının davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki yönünden İstanbul Anadolu Asliye ticaret Mahkemeleri'nin görevli olduğunu, belirsiz alacak davası açmada davacının hukuki yararının bulunmadığını, ekspertiz raporu ile 70.000,00-TL değer kaybı tespit edildiğini ve sigortalının %50 kusuru nezdinde 35.000,00-TL değer kaybı bedelinin davacı vekilinin hesabına 12/02/2024 tarihinde ödendiğini, bununla birlikte, araçta oluşan hasarın kasko sigortacısı tarafından 68.209,08-TL'ye karşılandığını, müvekkiline rücu edilmesi neticesinde sigortalının %50 kusuru nezdinde 34.104,54-TL rücu tazminatının ödendiğini beyanla davanın yetkisizlik nedeniyle reddine,

belirsiz alacak davası açmakta davacının hukuki menfaati bulunmadığından reddine, müvekkili şirketin vekalet ücreti ve yargılama giderlerinden sorumlu tutulmamasını talep etmiştir.

DELİLLER

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

06 ... plakalı aracın ve 38 ... plakalı aracın kayıt maliklerinin kim olduğuna dair ilgili kayıt ve belgeler Uyap sistemi üzerinden dosya arasına alınmıştır.

Kayseri Emniyet Müdürlüğü Bilgi Teknolojileri ve Haberleşme Şube Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak 16/11/2023 günü, Kayseri Talas ilçesi Başakpınar Mahallesi Şehit Serkan Ergün Caddesi mevkinde, 06 ... plakalı aracın ve 38 ... plakalı aracın arasında yaşanan kazaya ilişkin; görüntü, fotoğraf, mobese kamerası kaydı, trafik kaza tespit tutanağı vs. belgeler olup olmadığı hususu araştırılmıştır

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne müzekkere yazılarak 06 ... plakalı aracın trafiğe çıktığı tarihten bu yana tramer kayıtları ve ilgili belgeler dosya arasına celp edilmiştir.

Mahkememizin 24/12/2024 tarihli duruşmasında davacı tanığı ...'in beyanı alınmıştır.

Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, makine mühendisi bilirkişi ... 28/02/2025 tarihli raporunda özetle;

38 ... plaka sayılı araç sürücüsü ... sevk ve idaresindeki araç ile günün akşam vakti, görüşün mevsim ve kaza saati değerlendirildiğinde gün batımının gerçekleştiği (Kayseri için 16/11/2023 günü, Gün Batımı:17.24) esnalarda ve havanın yağışlı olduğu da düşünüldüğünde yol üzerinde seyri anında araç aydınlatma ışıklarının açması gerekirken açmadığı, hızını özellikle kavşaklara yaklaşırken kullanmış olduğu aracın teknik özelliklerine göre düşürmesi gerekirken ayarlamadığı ve aynı istikamette önünde seyir halinde bulunan araçları kavşakları geçiş anında sollama yapmaması gerekirken yaptığı ve dava konusu kazanın meydana gelmesine sebebiyet verdiği olayda: asli ve tam kusurlu olduğu;

06 ... plakalı sayılı araç sürücüsü ...'in ise gerçekleşen kazanın oluşu üzerinde bir etkenliği olmadığından kusurunun olmadığı,

Davalı tarafa ait 38 ... plakalı aracın Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (KMAZMSS) poliçesinin davalı sigorta şirketi ... SİGORTA A.Ş. tarafından 56790453 poliçe numarası ile 04.08.2023 tarihinde tanzim edildiği, poliçe vadesinin 04.08.2023-04.08.2024 olduğu ve poliçe vadesinin belirtilen kaza tarihi olan 16.11.2023 tarihi kapsadığı, Davalı sigorta şirketi tarafından davacı vekili ... hesabına 12.02.2024 tarihinde 35.000 TL değer kaybı bedeli ödemesi yapıldığı,

Dava konusu 06 ... plaka sayılı araçta 16/11/2023 tarihli kaza sonrası oluşan "Değer Kaybı" bedelinin 58.193,02 TL olduğu, bakiye Araç Değer Kaybı Bedelinin ise 23.193,02 TL olduğunun değerlendirildiği,

16.11.2023 Kaza Tarihli Reel Değer Kaybı : 58.193,02 TL

Değer kaybı için ... Sigorta Tarafından Teminat Kapsamında

Yapılan Ödemeler (-) : 35.000 TL

Bakiye Değer Kaybı Miktarı : 23.193,02 TL olduğu yönünde tespit ve değerlendirme yapılmıştır. Rapordan birer suretin taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davacı vekilinin itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür.

Davacı vekilinin 29/04/2025 tarihli talep artırım dilekçesi sunduğu, harcını tamamladığı, dilekçeden bir örneğin davalı vekiline tebliğ edildiği görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeni ile meydana gelen bakiye araç değer kaybı zararının tazmini istemi ile açılan tazminat davasıdır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya mahkememiz görevlidir.

6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama tek hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.

Mahkememizde açılan ve sonuçlanan davada dava değeri itibarı ile 7251 sayılı Kanun'la değişik 6102 Türk Ticaret Kanunu'nun 4/2. maddesi uyarınca basit yargılama usulü uygulanmıştır.

Dava şartı arabuluculuk faaaliyeti kapsamında taraflar anlaşmaya varamadıkları görülmüştür.

Taraflar arasında uyuşmazlık konuların değerlendirmesinde;

Taraflar arasında uyuşmazlık konuları;16/11/2023 tarihli trafik kazasının oluşumunda kim veya kimlerin ne oranda kusurlu olduğu, bu kaza nedeni ile davacıya ait 06 ... plakalı araçta değer kaybı zararı olup olmadığı, davalının cevap dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarının haklı olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Kusur ön sorununun değerlendirmesinde;

Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, makine mühendisi bilirkişi ...

28/02/2025 tarihli raporunda özetle;38 ... plaka sayılı araç sürücüsü ... sevk ve idaresindeki araç ile günün akşam vakti, görüşün mevsim ve kaza saati değerlendirildiğinde gün batımının gerçekleştiği (Kayseri için 16/11/2023 günü, Gün Batımı:17.24) esnalarda ve havanın yağışlı olduğu da düşünüldüğünde yol üzerinde seyri anında araç aydınlatma ışıklarının açması gerekirken açmadığı,

hızını özellikle kavşaklara yaklaşırken kullanmış olduğu aracın teknik özelliklerine göre düşürmesi gerekirken ayarlamadığı ve aynı istikamette önünde seyir halinde bulunan araçları kavşakları geçiş anında sollama yapmaması gerekirken yaptığı ve dava konusu kazanın meydana gelmesine sebebiyet verdiği olayda: asli ve tam kusurlu olduğu;

06 ... plakalı sayılı araç sürücüsü ...'in ise gerçekleşen kazanın oluşu üzerinde bir etkenliği olmadığından kusurunun olmadığı, bu rapor, dosya kapsamındaki kaza yerine ve araçlara ait fotoğraflar, hasar dosyası ile diğer deliller ve olayla uyumlu olduğundan mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır.

Araç değer kaybı zararına dair değerlendirmede;

Trafik kazasından kaynaklanan tazminat davalarında, zarar veren taraf, kusuru oranında, gerçek zarardan sorumlu olur. Zarar verenin aracını zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalayan sigorta şirketi de zarar veren ile birlikte zarar görenin gerçek zararından sorumludur. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik uygulamasına göre; trafik kazasında zarar gören aracın hasarı onarılsa dahi onarımdan sonra aracın piyasa rayiç satış fiyatında düşüklük oluşacağı gerçeği karşısında, kaza nedeniyle araçta meydana gelen değer kaybı, gerçek zarar içinde değerlendirilir ve bu zarardan hem zarar veren, hem de zorunlu trafik sigortacısı sorumludur (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 06/12/2016 tarihli, 2015/18642 Esas ve 2016/11228 Karar sayılı ilamı).

Araç hasarında değer kaybı; aracın hasarsız haldeki 2. el piyasa değeri ile hasarın onarımından sonraki 2. el piyasa değeri arasındaki fark olup, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarında, değer kaybının, araçların modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, davacı tarafın iddiaları,

davalının savunmaları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek araçların kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değerleri arasındaki farka göre belirlenmesi gerektiği kabul edilmiştir (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2019/6070 Esas, 2020/3614 Karar sayılı ilamı).

Yapılan açıklamalar doğrultusunda değer kaybı hesabının Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları EK-1de bulunan "Değer Kaybı Hesaplanması" yöntemine göre değil, kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (aracın kilometresi ve önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği), aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı),

tramer kayıtlarına göre araçta meydana gelen hasarlar irdelenerek, emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, aracın olay tarihindeki 2. el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının bilirkişi tarafından hesaplanması gerekir.

Mahkememizce görevlendirilen Trafik-Makine Mühendisi bilirkişi ... 28/02/2025 tarihli raporunda özetle;Davalı tarafa ait 38 ... plakalı aracın Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (KMAZMSS) poliçesinin davalı sigorta şirketi ... SİGORTA A.Ş. tarafından 56790453 poliçe numarası ile 04.08.2023 tarihinde tanzim edildiği, poliçe vadesinin 04.08.2023-04.08.2024 olduğu ve poliçe vadesinin belirtilen kaza tarihi olan 16.11.2023 tarihi kapsadığı, Davalı sigorta şirketi tarafından davacı vekili ... hesabına 12.02.2024 tarihinde 35.000 TL değer kaybı bedeli ödemesi yapıldığı,

Dava konusu 06 ... plaka sayılı araçta 16/11/2023 tarihli kaza sonrası oluşan "Değer Kaybı" bedelinin 58.193,02 TL olduğu, bakiye Araç Değer Kaybı Bedelinin ise 23.193,02 TL olduğunun değerlendirildiği,

16.11.2023 Kaza Tarihli Reel Değer Kaybı : 58.193,02 TL

Değer kaybı için ... Sigorta Tarafından Teminat Kapsamında

Yapılan Ödemeler (-) : 35.000 TL

Bakiye Değer Kaybı Miktarı : 23.193,02 TL olduğu değerlendirilmiştir. Bu rapor, dosya kapsamındaki kaza yerine ve araçlara ait fotoğraflar, hasar dosyası ile diğer deliller ve olayla uyumlu olduğundan mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır.

Davalı sigorta şirketinin sorumluluğuna dair değerlendirmede;

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartları'nın, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.

Zorunlu Mali Sorumluluk sigortacısı, karşı araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde teminat altına almıştır. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen hasar zararı ile araç değer kaybı da gerçek zarar kalemleri arasında bulunmaktadır. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 28/10/2013 tarih ve 2013/9624 Esas, 2013/14505 Karar). Kaldı ki 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren yeni Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.5/a maddesine göre araç değer kaybı, maddi zararlar teminatı içerisinde yer almaktadır.

Somut uyuşmazlıkta davacının araç değer kaybı zararından davalı sorumludur.

Bedel arttırım ve ıslah talebi, temerrüt tarihi ve faiz türü ile ilgili değerlendirmede;

Davacı vekilinin 29/04/2025 tarihli ıslah dilekçesi sunduğu, harcını tamamladığı, bedel artırım dilekçesinin davalı vekiline tebliğ edildiği, davalı vekilinin bilirkişi raporuna ve ıslaha karşı beyan ve itirazlarını sunduğu görülmüştür.

Dava konusu olay haksız fiil niteliğinde olup somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklanmaktadır. Haksız fiilin faili ihtara veya ihbara gerek olmaksızın zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylemin işlendiği tarihten itibaren zararın tamamı için temerrüde düşmüş sayılır. Haksız fiil faili olan borçlu temerrüde düştüğünden artık faiz haksız fiil tarihinden itibaren ve faiz istenebilir.

2918 sayılı KTK'nun 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları'nın B 2/a maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortacının tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Sigortaya başvurulmadan dava açılması veya icra takibi başlatılması halinde ise bu tarihlerde temerrüt gerçekleşir.

Bu durumda, ilke olarak davadan önce usulüne uygun başvuru yapılmış ise bundan 8 iş günü sonrasında, başvuru yapılmamış ise dava tarihi itibarıyla, belirlenen tazminat alacağının tamamı için anılan tarihlere uygun faiz uygulanması gerekir.Sigortacının kısmi ödeme yapması halinde ise, söz konusu ödeme tarihi temerrüt tarihi olarak esas alınacaktır.

Somut olayda davalının kısmi ödeme tarihine göre 12/02/2024 tarihi temerrüt tarihi ve kazaya sebebiyet veren araç hususi olduğundan yasal faiz kabul edilmiştir.

Yargılama sonunda tüm dosya kapsamına göre;

Yargılama sonunda toplanan tüm delillere ve benimsenen ve hükme esas alınan Trafik-Makine Mühendisi Bilirkişisi tarafından düzenlenen bilirkişi raporuna göre davacının davalı hakkında araç değer kaybı zararına yönelik maddi tazminat davasının kabulü 23.193,02 TL araç değer kaybı zararı maddi tazminatın davalı ... Sigorta Şirketinin ZMMS poliçesi teminat limiti ile sınırlı ve temerrüt tarihi olan 12/02/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sorumlu olması koşuluyla davalıdan alınarak davacıya verilmesi görüş ve kanaatine varılmıştır.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/2. maddesinde " (1) Bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde gösterilen hukuki yardımların konusu para veya para ile değerlendirilebiliyor ise avukatlık ücreti, davanın görüldüğü mahkeme için bu Tarifenin ikinci kısmında belirtilen maktu ücretlerin altında kalmamak kaydıyla (7 nci maddenin ikinci fıkrası, 10 uncu maddenin üçüncü fıkrası ile 12 nci maddenin birinci fıkrası, 16 ncı maddenin ikinci fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla) bu Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır