Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/530 K.2024/877

Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, dava dışı ...

A.Ş.'nin prim borçlarını tahsil etmeye yetkili acentesi olduğunu, davalının aracına Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi düzenlendiğini, müvekkil şirketin çalışanı aracılığıyla düzenlemiş olduğu poliçelerin bedellerini dava dışı sigorta şirketine ödediğini, ancak davalı tarafından poliçe bedellerinin müvekkili şirkete ödenmediğini, alacağını tahsil etmek amacıyla Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ...

Esas sayılı icra dosyasının ikame edildiğini, davalı tarafın söz konusu icra dosyası kapsamındaki borca itiraz ettiğini, böylelikle icra müdürlüğünce icra takibinin durdurulduğunu, kendilerince itirazın iptali davası öncesi zorunlu olan arabuluculuk başvurusunun Kayseri Arabuluculuk Bürosu'na yapıldığını, davalı taraf arabuluculuk görüşmelerine katılmayıp, arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanamadığını belirterek davalı taraflarca yapılan haksız ve hukuka aykırı olan borca itirazın iptaline ve takibin devamına, alacak likit olduğundan %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatı ödenmesine,

yargılama giderleri ve yasal vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafa usulüne uygun dava dilekçesi ekli meşruhatlı davetiye tebliğine rağmen süresinde cevap dilekçesi sunmamış ancak ön inceleme duruşmasına katılarak duruşmada; "Davacı sigorta acentası şirkete ilk önce kardeşimin araç sigortasını yaptırdım. 5 gün sonrada kendi aracımın sigortasını yaptırdım. Sigorta primini davacı sigorta acentası şirkette sigorta poliçesini düzenleyen İlyas Bilgin diye birine ödedim. Ben sigorta poliçesini Turanlı Sigorta isimli acentaya kestirdim. Benim ... Aracılık Hizmetleri ile hiç bir ilgim yoktur. Ben oto tamircisiyim, motorcuyum. Benim sigorta ettirdiğim araç Ford Transit marka 38 ... plakalı araçtır. Ben bu aracı kendi işlerim de kullanıyorum." şeklinde beyanda bulunmuştur.

DELİLLER

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

Davacı tarafça; Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasına, davacı şirketçe tanzim edilen sigorta poliçesine, tarafların ticari defterlerine, davalı tarafa ait Tüvtürk ve vergi dairesi kayıtlarına, keşif ve bilirkişi incelemesi, tanık beyanları ile yemin ve isticvap beyanlarına delil olarak dayanılmıştır.

Davalı tarafından yasal süresi içinde delil bildirilmemiştir.

Kayseri Genel İcra Dairesi'ne müzekkere yazılarak ... Esas sayılı dosyanın Uyap kayıtları sistem üzerinden dosyamız arasına alınmıştır.

38 ... plakalı aracın 21/12/2023 tarihinde ve halen kimin adına tescilli olduğunun ve araç tescil kaydının Uyap sistemi üzerinden dosyamız arasına alınmıştır.

Dava dilekçesi ekinde sunulan acente no: ..., poliçe no: ... sayılı ZMMS poliçesinin bir örneğinin eklenmesi ve davalı ...'ın T.C. kimlik numarasının belirtilmesi suretiyle ... A.Ş.'ne müzekkere yazılarak, davalı ...'a ait 38 ... plakalı aracın ekte örneği gönderilen 21/12/2023 - 21/12/2024 vadeli, acente no: ..., acente adı ... olan, no: ... sayılı ZMMS poliçesi primlerinin ödenip ödenmediğinin, ödenmişse kim tarafından ödendiğinin sorulmasına, ödemeye ilişkin kayıt ve belge örnekleri ile ZMMS poliçesi örneğinin mahkememize gönderilmesi istenilmiştir. 11/07/2024 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.

Davalının T.C. kimlik numarası ve açık kimlik bilgileri belirtilmek suretiyle Kayseri Ticaret Odası Başkanlığı'na müzekkere yazılarak davacının/davalının Ticaret Odasına kaydı olup olmadığının, varsa faaliyet alanı sorulmuş, buna ilişkin kayıt ve belge örnekleri istenilmiştir. 10/07/2024 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.

Davalının T.C. kimlik numarası ve açık kimlik bilgileri belirtilmek suretiyle Kayseri Esnaflar Odası Başkanlığı'na müzekkere yazılarak davacının/davalının Esnaflar Odasına kaydı olup olmadığının, varsa faaliyet alanı sorulmuş, buna ilişkin kayıt ve belge örnekleri istenilmiştir. 10/07/2024 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.

Davalının T.C. kimlik numarası ve açık kimlik bilgileri belirtilmek suretiyle Kayseri Erciyes Vergi Dairesi Müdürlüğü''ne müzekkere yazılarak; davalının bilanço esasına göre mi yoksa işletme hesabı esasına göre mi defter tuttuğunun, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 177. ve ilgili diğer maddeleri uyarınca alış-satış ve gayri safi iş hasılatı yönünden davalının birinci sınıf tüccar mı yoksa ikinci sınıf tüccar mı olduğunun ve davalının 2. sınıf tüccar olması halinde mal alış - satış toplamının 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 177. maddesi ve diğer ilgili maddelerinde belirtilen tutarın altında kalıp kalmadığı (esnaf sınırı içinde olup olmadığının) sorulmuştur. 10/07/2024 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE: Dava, icra takibine yapılan itirazın iptali ve icra takibinin devamı ile icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama tek hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.

Mahkememizde açılan ve sonuçlanan davada dava değeri 1.000.000,00-TL'nın altında olması nedeniyle 7251 sayılı kanunla değişik 6102 Türk Ticaret Kanununun 4/2. maddesi uyarınca basit yargılama usulü uygulanmıştır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; takibe konu edilen nedenlerle davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı, davalının icra takibine vaki itirazının haklı olup olmadığı, bu itirazın iptalinin gerekip gerekmediği, icra inkar tazminatı koşullarının bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Tarafların iddia ve savunmaları ile dosya kapsamına göre ön sorunun, davacı şirket tarafından davalının aracı hakkında düzenlediği ZMMS poliçelerinin bedellerinin de davacı tarafından dava dışı sigorta şirketine ödenmesi sebebiyle vekaletsiz iş görme veya sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca davalıdan sigorta primlerinin tahsilinin istenip istenemeyeceği ve icra tabine itiraz eden davalı yönünden bu amaçla başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali davasının ticari dava niteliğinde olup olmadığı ve burada varılacak sonuca göre davayı görmek görevinin asliye hukuk mahkemesinde mi, yoksa asliye ticaret mahkemesinde mi olduğu konusunda toplanmaktadır.

TBK'nun 526. maddesine göre, bir kimsenin vekâleti olmaksızın iş sahibinin menfaatine ve varsayılan iradesine uygun olarak veya onun hukuka ve ahlaka aykırı yasaklaması olmadan gördüğü iş, gerçek vekâletsiz iş görmedir. Gerçek vekâletsiz iş görmede, iş gören iş sahibinin menfaatine ve yararına iş görme iradesi ile hareket etmektedir. TBK'nun 530. maddesinde ise iş görenin başkasının işini kendi menfaatine görmesi suretiyle oluşan gerçek olmayan vekâletsiz iş görme düzenlenmiştir. Bu hükme göre göre iş sahibi, kendi menfaatine yapılmamış olsa bile, iş görmeden doğan faydaları edinme hakkına sahiptir; ancak zenginleştiği ölçüde, iş görenin masraflarını ödemek ve giriştiği borçlardan onu kurtarmakla yükümlüdür.

Dava tarihinde ve ödeme tarihinde yürürlükte bulunan sebepsiz zenginleşmeyi düzenleyen 6098 Sayılı TBK'nun 77 ve devamı maddelerine göre; mal varlığında azalma meydana gelen kişinin, zenginleşen kişiden bunun giderilmesini isteme hakkı hüküm altına alınmıştır.

Asliye Ticaret Mahkemeleri 5235 sayılı Kanun'un üçüncü fıkrasında düzenlenmiştir ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesinin 1 numaralı bendi uyarınca bu mahkemeler, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir.

Bir davanın ticari nitelikte olup olmadığı, bir diğer ifade ile asliye ticaret mahkemesinde görülüp görülmeyeceğinin belirlenmesi işi de Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde gösterilen ilkelere göre yapılmalıdır. Öğretide de benimsenen görüşe göre ticari davalar mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olarak iki gruba ayrılmaktadır. Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinin 1. bendinin (a) alt bendi uyarınca bu Kanun'da düzenlenen hukuk davaları mutlak ticari davalardır.

Nispi ticari davalar ise konusu ne olursa olsun, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davalarıdır (TTK.m.4/1). Kanuni düzenleme uyarınca sadece mutlak ya da nispi ticari davalar asliye ticaret mahkemesinde görülürken, bunlar dışında kalan davalar (istisnalar saklı kalmak kaydıyla) asliye hukuk mahkemelerinde görülmelidir.

Somut olaya dönüldüğünde; eldeki dava, davalının aracı hakkında düzenlenen sigorta poliçesiyle ilgili primlerinin davacı tarafından dava dava dışı sigorta şirketine ödenmiş olması nedeniyle ödendiği ileri sürülen miktarın vekaletsiz iş görme veya sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Dava konusu uyuşmazlık iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmediği gibi vekaletsiz iş görme veya sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayandığından ticari dava olarak da kabul edilmesi mümkün değildir. Görülmekte olan dava az yukarıda belirtilen TTK'nun 4. maddesi kapsamında nispi ya da mutlak ticari dava niteliğinde olmadığından Asliye Ticaret Mahkemesi görevli değildir.

Dosya kapsamına göre somut olayda; eldeki davada uyuşmazlığın vekaletsiz iş görme veya sebepsiz zenginleşme hükümlerinden kaynaklandığı, bu davanın mutlak ve nispi ticari dava olmadığından davaya genel hükümler çerçevesinde bakılarak asliye hukuk mahkemesinde görülmesi gerektiği, davanın 6102 sayılı TTK'nun 5. maddesinde yapılan değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten sonra açıldığı, buna göre Asliye Hukuk ve Asliye Ticaret Mahkemeleri arasında görev ilişkisinin bulunduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda 1- HMK 114/1-c ve 115. maddeleri gereğince göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine, Kararın kesinleşmesini müteakip ve yasal süresinde talep edilmesi halinde dava dosyasının görevli olan Kayseri Asliye Hukuk Mahkemesine tevzi edilmesi için Kayseri Adliyesi Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna gönderilmesine,

HMK'nun 20/1. maddesi uyarıca verilen kararın kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten itibaren, kanun yoluna başvurulur ise bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde taraflardan birinin mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi halinde HMK'nun 331/2. maddesi gereğince mahkememizce dava dosyasının ele alınarak davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,

Davaya görevli mahkemede devam edilmesi halinde harç, yargılama giderleri ve vekalet ücretleri hakkında HMK'nun 331/2. maddesi gereğince görevli mahkemece bir karar verilmesine, karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · E-imzalıdır Hakim ... · E-imzalıdır