Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/195 K.2025/606

Mahkememizde görülmekte olan kayyımlık (kooperatife kayyım atanması) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Kayyım tayini talep eden davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...

Konut Yapı Kooperatifi'nin ortağı olduğunu ayrıca 2021 yılında yapılan olağan genel kurul toplantısında da yönetim kurulu üyesi olarak seçildiğini, Kooperatifler Kanunu'nun 98. maddesinin atfı dikkate alınarak Türk Ticaret Kanunu'nun anonim şirketler ile ilgi hükümleri dikkate alındığında kooperatif ortaklarından birinin kayyım atanması isteminde bulunabilecek olup yüksek mahkeme içtihatlarının kooperatiflere ve diğer şirket türlerine kayyım atanması talebini mutlak ticari dava saydığını ve bu tür davaların kooperatif ve şirket tüzel kişiliğine karşı açılması gerektiğine hükmedildiğini,

29/06/2024 tarihinde yapılan olağan genel kurul toplantısında yönetim kurulunun seçilmediğini ve eski yönetim kurulunun da ibra edilmediğini, ilgili genel kurul toplantı tutanağının 8. maddesinde ise kooperatife kayyım atanmasının kabul edildiğini, kooperatifin hali hazırda organsız olduğunu, müvekkilinin ortağı oldu kooperatifte organ boşluğu bulunduğunu, gerek hukuki gerekse kooperatif için çok önemli yönetim işlemlerinin aksadığını, açılması gereken davaların açılamadığını, üyelerden para tahsili yapılamadığını, vergi ve SGK ödemeleri için ödeme yapılamadığını,

ödemelerin yapılamaması halinde ile protokollerin ve yapılandırmaların bozulmasının kuvvetle muhtemel olduğunu belirterek talebin kabulü ile yapılacak tensip ile kooperatife kayyım atanmasını ve mahkemenin vereceği nihai karar ile organ boşluğunu dolduruncaya kadar kooperatifi genel kurula çağırmak ve yönetim işleri ile olağan ve olağan üstü her türlü işlemleri yapmak üzere davalı kooperatife yönetim kayyımı atanmasını, yargılama giderleri ile kayyım maaşının kooperatiften tahsil edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafa usulünce tebligat yapılmış olmasına rağmen yasal süresi içinde cevap dilekçesi vermemiştir. HMK'nun 128. maddesi uyarınca süresi içinde cevap dilekçesi vermemiş olan bu davalının, dava dilekçesinde davacıların ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkar etmiş sayılmıştır.

DELİLLER

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır. Davacı tarafından kooperatifin tüm defter, belge ve kayıtları ile genel kurul toplantı tutanaklarına delil olarak dayanılmıştır. Davalı tarafça yasal süresi içinde delil bildirmemiştir. Davacı tarafından delil olarak dayanılan bir kısım kayıt ve belge örnekleri dilekçesinin ekinde dava dosyasına sunulmuştur.

Kayseri Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak, davalı kooperatifin en son tarihli ticaret sicil kayıtlarının, adresinin, ortaklarının, hisse oranlarını ve temsile yetkili kişileri ile temsil şeklini gösteren kayıtların, kooperatif ana sözleşmesinin ve tüm genel kurul kararlarının örneğinin gönderilmesi, kooperatifin 29/06/2024 tarihli genel kurulundan sonra başka genel kurul toplantısı yapılıp yapılmadığı sorularak varsa 29/06/2024 tarihli genel kurul toplantı tutanağının ve en son yapılan genel kurul toplantı tutanağının ve hazirun cetvellerinin örneğinin çıkarılarak mahkememize gönderilmesi,

yine halen kooperatifin yönetim kurulu üyeleri olarak görev yapan kişilerin kimler olduğu ve bunların açık kimlik ve adres bilgilerinin bildirilmesi, en son genel kurul kararı ile kooperatif yönetim kurulu yedek üyeliklerine seçilen kişilerin kimler olduğu, yönetim kurulu yedek üyeliklerinden istifa eden veya çeşitli yasal gerekçeler ile bu görevlerini yapmasına engel durumu bulunanlar olup olmadığı, hali hazırda kooperatifte yönetim kurulu boşluğu olup olmadığının bildirilmesi istenilmiştir.

03/03/2025 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE: Dava, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 98. maddesinin yollaması ile 6102 sayılı TTK'nun 530/(1). maddesi gereğince organsız kaldığı ileri sürülen kooperatife kayyım atanması istemine ilişkindir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya mahkememiz görevlidir.

6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama mahkememiz heyeti tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.

Mahkememizde açılan ve sonuçlanan davanın niteliği gereği 7251 sayılı Kanun'la değişik 6102 Türk Ticaret Kanunu'nun 4/2. maddesi uyarınca basit yargılama usulü uygulanmıştır.

Taraflar arasındaki çekişme, davalı kooperatifte organ boşluğu bulunup bulunmadığı ve bu nedenle kooperatife kayyım tayin edilmesinin koşullarının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

Dosya kapsamına göre davalı kooperatifin faal olduğu anlaşılmıştır. Eldeki davada, davalı kooperatifin organsız kaldığından bahisle kayyım atanması talep edilmektedir.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 98. maddesi, "Bu kanunda aksine açıklama olmıyan hususlarda Türk Ticaret Kanunundaki Anonim şirketlere ilişkin hükümler uygulanır." hükmünü, anılan hükmün yollaması ile uygulanması gereken 6102 sayılı TTK'nın 530/(1). maddesi, "Uzun süreden beri şirketin kanunen gerekli olan organlarından biri mevcut değilse veya genel kurul toplanamıyorsa, pay sahipleri, şirket alacaklıları veya Gümrük ve Ticaret Bakanlığının istemi üzerine, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesi, yönetim kurulunu da dinleyerek şirketin durumunu kanuna uygun hâle getirmesi için bir süre belirler. Bu süre içinde durum düzeltilmezse, mahkeme şirketin feshine karar verir." hükmünü içermektedir.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nda yönetim kurulu üyeleri yerine kayyım atanmasına ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır. 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 98. maddesine göre, bu kanunda hüküm bulunmayan hallerde Türk Ticaret Kanunu'nun Anonim şirketlere ilişkin hükümlerinin uygulanması gerektiği, buna göre, Kooperatifler Kanunu'nun 98. maddesi yollamasıyla, anonim şirketlerde kayyım atanmasına ilişkin şart ve koşulların, TMK'nun 427/4 ve 6102 sayılı TTK'nun 530. maddesinde düzenlendiği, anonim şirkete kayyım atanması için gerekli olanın, şirketin kanunen zorunlu organlarının gerekli sayının altına düşmesi, genel kurul ve yönetim kurulu toplantılarının gerçekleştirilememesi, şirket yönetiminin sağlanamaması nedenlerinin sayıldığı düzenlenmiştir.

Kooperatifler Kanunu'nun 42. maddesinde; genel kurulun devir ve terk edilemez yetkileri arasında yönetim kurulu ve denetçiler kurulu üyeleriyle gerektiğinde tasfiye kurulunu seçmek olduğu düzenlenmiştir.

Kooperatifler Kanunu'nun 98. maddesi atfıyla 6102 Sayılı yasanın 317. maddesi uyarınca, anonim ortaklık yönetim kurulu tarafından idare ve temsil olunur. Dolayısıyla yönetim kurulu üyeleri ortaklık tüzel kişiliğinin kanuni temsilcilerindendir ve ortaklıkla aralarındaki hukuki ilişki vekalet sözleşmesine dayanır.

TBK'nun 513. maddesinde "sözleşmeden veya işin niteliğinden aksi anlaşılmadıkça sözleşme, vekilin veya vekalet verinin ölümü, ehliyetini kaybetmesi ya da iflası ile kendiliğinden sona ermiş olur. Bu hüküm, taraflardan birinin tüzel kişi olması durumunda, bu tüzel kişiliğin sona ermesinde de uygulanır. Vekaletin sona ermesi vekalet verenin menfaatlerini tehlikeye düşürüyorsa, vekalet veren veya mirasçısı ya da temsilcisi, işleri kendi başına görebilecek duruma gelinceye kadar, vekil veya mirasçı ya da temsilcisi vekaleti ifaya devam etmekle yükümlüdür." düzenlemesi yer almaktadır.

Kayseri Ticaret Sicili Müdürlüğü'nden celp olunan sicil kayıtlarının incelenmesinde davacının davalı kooperatifin ortağı olduğu açıktır.

Davalı kooperatifin tüzel kişiliği tasfiye sona erip sicilden terkin edilinceye kadar devam eder. Genel Kurulda alınan ibra edilmeme kararı yöneticilerin görevlerini sona erdiren bir karar değildir. Dolayısıyla, davacının ibra edilmeyen yöneticilerin işlem yetkilerinin kalktığı iddiası yerinde görülmemiştir. Öte yandan yeni yönetim kurulu seçilene ve göreve başlayana kadar ibra edilmese de eski yönetimin görevine devam edeceğinin kabulü de gerekir.

Zira, görev süresi sona eren yönetim kurulunun bu sıfatlarının, sürenin salt sona erme ile kendiliğinden düşeceğine ilişkin anasözleşmede, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nda ve bu Kanun'un 98. maddesinin atıf yaptığı 6102 sayılı TTK'nda hüküm bulunmamaktadır. Bu itibarla, eski yönetim kurulunun görev süresinin bitmesi ile ortaklığın kendiliğinden organsız kaldığı ve başvuru olanağının kalmadığı söylenemeyecektir.

Kaldı ki, eski yönetim, bu tarz bir yorum sayesinde şirket için acil ve önemli bulunan iş ve işlemleri yapma olanağına da kavuşmuş ve şirketin devamlılığı sağlanmış olur. Bu sonuca, yönetim kurulu ile ortaklık arasındaki vekalet sözleşmesine ilişkin TBK'nun 513/2. maddesi uyarınca da varılabilir (Bkz: Çamoğlu/ Poroy/ Tekinalp, Ortaklıklar ve Kooperatifler Hukuku, 2009, İstanbul, sh, 324.

Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 08/02/2013 tarih ve 2012/6935 Esas, 2013/672 Karar sayılı, 20/09/2013 tarih ve 2013/4754 Esas, 2013/5620 Karar sayılı ilamı, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nin 10/10/2018 tarih ve 2018/1731 Esas, 2018/1497 Karar sayılı karar ilamı ). Buna göre organ boşluğu oluşmadığı anlaşılan davalı kooperatife kayyım atanması mümkün olmadığı değerlendirilmiştir.

Yargılama sonunda tüm dosya kapsamına göre; davalı kooperatifte organ boşluğu bulunmadığı, dolayısı ile organsızlık nedeniyle davalı kooperatife kayyım atanmasının gerekmediği görüş ve kanaatine varılmış ve davanın reddine dair aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.

Başkan ... · E-imzalıdır · Üye ... · E-imzalıdır · Üye ... · E-imzalıdır · Katip ... · E-imzalıdır